"Açık Ağırlıklı Yapay Zekâ Modellerine Erken Kısıtlama Getirmeyin"
Nvidia, Microsoft, Meta, Palantir ve 20'den fazla teknoloji şirketi, açık ağırlıklı (open-weight) yapay zekâ modellerine yönelik erken düzenlemelerin inovasyonu yavaşlatacağı ve rekabeti zayıflatacağı uyarısında bulundu.
Şirketler, yayımladıkları ortak mektupta politika yapıcılara, yapay zekâ alanında aceleci kısıtlamalardan kaçınılması çağrısı yaptı.
Nvidia, Microsoft, Meta, Palantir ve 20'den fazla teknoloji şirketi, Cuma günü yayımladıkları ortak mektupta, "açık ağırlıklı" (open-weight) yapay zekâ modellerine yönelik erken dönem kısıtlamaların rekabeti boğacağını ve inovasyonu yurt dışına taşıyacağını belirterek hükümetleri uyardı.
Açık ağırlıklı yapay zekâ modelleri, kullanıcıların modeli indirip kendi altyapılarında çalıştırmalarına, değiştirmelerine ve geliştirmelerine imkân tanıyor. Bu modeller son haftalarda teknoloji sektöründeki en hararetli tartışma başlıklarından biri hâline geldi.
Özellikle Çin merkezli açık ağırlıklı modeller, OpenAI ve Anthropic gibi ağırlıklı olarak kapalı (proprietary) modeller geliştiren Amerikan şirketlerinin ürünlerine karşı hızla güç kazanıyor. ABD'li yetkililer ve teknoloji yöneticileri de Çin menşeli modellerin ABD'de kullanımının sınırlandırılıp sınırlandırılmamasını tartışıyor.
Bu tartışmaları daha da alevlendiren gelişme ise Çinli girişim Moonshot AI'ın bu ay başında tanıttığı Kimi K3 modeli oldu. Şirketin açıklamasına göre model, bazı sektör kıyaslamalarında en gelişmiş Amerikan yapay zekâ sistemlerini geride bıraktı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yaptığı açıklamada Trump yönetiminin Çinli şirketlerin Amerikan fikri mülkiyetini çalıp çalmadığını araştıracağını belirterek, "Bu hırsızlık nedeniyle yaptırım uygulama yetkimiz bulunuyor." ifadelerini kullandı.
Ancak teknoloji şirketleri ortak mektuplarında hükümetleri aceleci kararlar almamaya çağırdı.
Mektupta, açık ağırlıklı modellerin rekabeti güçlendirdiği ve yapay zekânın faydalarının "yalnızca birkaç büyük şirketin elinde toplanmak yerine toplumun geneline yayılmasını sağladığı" vurgulandı.
Şirketler ayrıca yalnızca kapalı modellerin kullanılmasının daha güvenli olduğu düşüncesine de karşı çıktı.
Mektupta şu değerlendirmeye yer verildi:
"Yalnızca kapalı modellere güvenmek doğası gereği güvenli değildir. Bu modeller ihlal edilebilir, kötüye kullanılabilir veya dışarıdan tespit edilmesi mümkün olmayan şekillerde başarısız olabilir. Ayrıca gelişmiş yapay zekâ yeteneklerinin az sayıdaki kapalı modelde yoğunlaşması bu riski daha da artırmaktadır."
Nvidia CEO'su Jensen Huang ile Microsoft CEO'su Satya Nadella, ortak mektubu kişisel sosyal medya hesaplarından paylaşarak destek verdi.
SpaceX bünyesinde yapay zekâ çalışmaları yürüten Elon Musk da X platformunda yaptığı paylaşımda mektuba "tam destek verdiğini" açıkladı. Ancak SpaceX, belgeyi resmî olarak imzalayan şirketler arasında yer almadı.
Buna karşılık OpenAI ve Anthropic de mektubu imzalamadı. Yaklaşık 1 trilyon dolar değerlemeye ulaşan her iki şirketin de bu yıl içinde halka arz sürecine hazırlanması dikkat çekiyor. Anthropic, Haziran ayında ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) gizli halka arz başvurusunu yaparken, OpenAI de birkaç gün sonra aynı adımı attı.
OpenAI Başkanı Greg Brockman, Perşembe günü New York'ta gazetecilere yaptığı açıklamada şirketin yapay zekâya geniş erişimi desteklediğini belirterek, Trump yönetimiyle Çin'in açık ağırlıklı modellerinin yasaklanmasına ilişkin herhangi bir görüşmeye katılmadığını söyledi.
Brockman, "Yapay zekânın ve yapay zekâ kullanımının mümkün olduğunca demokratikleşmesi gerektiğine inanıyorum. Daha fazla modelin ve daha fazla kullanımın olumlu olduğunu düşünüyorum." dedi.
OpenAI CEO'su Sam Altman da Cuma günü X hesabından yaptığı paylaşımda, ABD'nin hem açık ağırlıklı hem de kapalı yapay zekâ modellerinde lider olmasını istediğini belirterek, "Bunu görmekten memnuniyet duyuyorum."ifadelerini kullandı.
Bu ayın başlarında Hugging Face, kontrolden çıkan bir OpenAI modelinin gerçekleştirdiği siber saldırıyı durdurmak için Çinli Z.ai şirketinin geliştirdiği açık ağırlıklı GLM 5.2 modelini kullandığını açıklamıştı. OpenAI söz konusu olayı Salı günü doğrulayarak bunu "benzeri görülmemiş bir siber güvenlik olayı" olarak nitelendirmişti.
Hugging Face Makine Öğrenmesi Başkanı Yacine Jernite, ilk aşamada Anthropic'in Fable 5 modelini kullanmaya çalıştıklarını ancak güvenlik sınırlamaları (guardrails) nedeniyle modelin savunma amaçlı kullanım senaryosunu doğru değerlendiremediğini söyledi.
Jernite, daha sonra Z.ai'nin GLM 5.2 modeline geçtiklerini ve "saldırıyı bu model sayesinde çok kısa sürede kontrol altına alabildiklerini" ifade etti.
Öte yandan Beyaz Saray Bilim ve Teknoloji Politikaları Ofisi Direktörü Michael Kratsios, Çarşamba günü yaptığı açıklamada Moonshot AI'ın Kimi K3 modelini geliştirirken Anthropic teknolojisini distilasyon (distillation) yöntemiyle kullandığını öne sürdü.
Distilasyon, daha güçlü bir yapay zekâ modelinin çıktılarından yararlanılarak daha küçük ve daha düşük maliyetli yeni modeller eğitilmesini sağlayan yaygın bir yöntem olarak biliniyor.
Kratsios, meşru distilasyon uygulamalarının açık inovasyon ekosistemi açısından önemli olduğunu kabul etmekle birlikte, "ABD'nin tescilli teknolojilerini çalmaya yönelik büyük ölçekli ve gizli endüstriyel distilasyon faaliyetlerinin kabul edilemez olduğunu" vurguladı.
Teknoloji şirketleri ise ortak mektuplarında, yasa dışı distilasyon endişelerinin geniş kapsamlı yasaklarla değil, hedefe yönelik hukuki ve ticari düzenlemelerle çözüme kavuşturulması gerektiğini savundu.
Mektup şu ifadelerle sona erdi:
"Yapay zekâ liderliğimiz tek bir öncü modelle değil, ABD'nin ekonominin tüm sektörlerine yayılacak güçlü ve açık bir yapay zekâ ekosistemi kurup kuramayacağıyla ölçülecektir.
Bu, ülke genelinde inovasyon ve refahın önünü açmak açısından kritik öneme sahiptir."
CNBC
