Palantir'in Avrupa Faaliyetleri Vergi Tartışmalarının Odağında

ABD'li veri analiz şirketinin Avrupa hükümetlerine sunduğu hizmetlerden elde ettiği gelirleri ABD'ye kaydırdığı öne sürüldü.

Avrupa'daki birçok hükümetle veri analiz yazılımı alanında sözleşmelere sahip olan tartışmalı ABD merkezli şirket Palantir, Avrupa'da görece düşük vergi ödediği yönündeki yeni bir raporla gündeme geldi.

Kâr amacı gütmeyen Center for International Tax Accountability and Research (CICTAR) ile Avrupa Kamu Hizmetleri Sendikaları Federasyonu (EPSU) tarafından hazırlanan rapora göre Palantir, elde ettiği gelirlerin bir bölümünü yurt dışına aktararak Avrupa'daki vergi yükünü azaltıyor.

Milyarder iş insanı ve ABD Başkanı Donald Trump'ın önemli destekçilerinden Peter Thiel tarafından ortaklaşa kurulan Palantir, geliştirdiği veri analiz teknolojisinin gözetim kapasitesi nedeniyle uzun yıllardır tartışmaların odağında yer alıyor.

Eleştirmenler, özellikle şirketin;

• askeri kurumlar,
• kolluk kuvvetleri
• ve göçmenlik hizmetleri

gibi kamu kurumlarıyla çalışmasının kişisel mahremiyet açısından ciddi riskler doğurduğunu savunuyor.

Son dönemde ise Palantir'in üst düzey yöneticilerinin, özellikle CEO Alex Karp'ın dile getirdiği ilerici politikalara karşı görüşler de Avrupa'da dikkat çekiyor.

Buna rağmen şirket, Avrupa genelindeki hükümetlere veri analiz hizmetleri satma konusunda önemli başarı elde etti.

Palantir'in hizmet verdiği ülkeler arasında;

• Birleşik Krallık,
• Fransa,
• Almanya,
• İsveç,
• İspanya
• ve İtalya

başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesi bulunuyor.

Gelir artarken vergi yükü düşüyor

CICTAR ve EPSU'nun raporuna göre Palantir, büyük kamu ihaleleri sayesinde Avrupa'daki gelirlerini artırırken, uyguladığı vergi stratejileriyle "vergi matrahı aşındırması (base erosion)" olarak adlandırılan yöntemlerden yararlanıyor.

Raporda, şirketin ABD'deki bağlı kuruluşlarına hizmet bedelleri ödediği ve bu ödemeleri gider olarak göstererek Avrupa'daki vergilendirilebilir kârını düşürdüğü ifade ediliyor.

Bu nedenle Palantir'in Avrupa operasyonlarında uygulanan efektif vergi oranları yüksek görünse de, şirket Avrupa'da düşük vergi öncesi kâr açıklayabiliyor.

Buna karşılık, ABD'deki kurumlar vergisi oranlarının Avrupa'ya kıyasla daha düşük olması şirket açısından avantaj sağlıyor.

Raporda belirtilen uygulamanın yalnızca Avrupa Birliği ülkeleriyle sınırlı olmadığı, Palantir'in AB dışında bulunan Birleşik Krallık operasyonlarında da benzer bir yapı kullandığı kaydediliyor.

Uygulamalar yasal ancak eleştiriliyor

Raporda yer verilen vergi planlama yöntemlerinin yasa dışı olmadığı vurgulanıyor.

Çok uluslu birçok büyük şirketin de vergi yükünü azaltmak amacıyla benzer kurumsal yapılar kullandığı belirtiliyor.

Bununla birlikte CICTAR ve EPSU, Palantir örneğinde bu durumun ayrı bir sorun oluşturduğunu savunuyor.

Kuruluşlara göre şirket, kamu hizmeti sunmak üzere devletlerden ödeme alırken, aynı kamu hizmetlerini finanse eden vergi sistemine mümkün olan en düşük katkıyı yapıyor.

EPSU Genel Sekreteri Jan Willem Goudriaan, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Hükümetler ulusal güvenliği güçlendirmek için Palantir ile sözleşme yapıyor. Ancak Palantir vergi ödemekten kaçınarak, ulusal ekonomik güvenlik de dahil olmak üzere kamu hizmetlerini zayıflatıyor."

Avrupa alternatifleri öne çıkıyor

Palantir kamu kurumlarında güçlü bir konuma sahip olmaya devam ederken, Avrupa merkezli alternatif yazılım şirketleri de giderek daha fazla ilgi görüyor.

Bunların başında Fransız şirketi Chapsvision geliyor.

Almanya'nın iç istihbarat teşkilatı, Palantir yerine Chapsvision kullanacağını açıklamıştı.

Fransa da haziran ayında istihbarat teşkilatının yerli şirket Chapsvision ile çalışmaya başlayacağını duyurmuştu.

Palantir'den açıklama

Palantir ise iddiaları reddetti.

Şirket sözcüsü yaptığı açıklamada şu değerlendirmede bulundu:

"Transfer fiyatlandırması konusunda Palantir'i Avrupa genelinde ve diğer pazarlarda hedef almak inandırıcı değildir."

Sözcü açıklamasını şöyle sürdürdü:

"Transfer fiyatlandırması, Palantir şirketler grubundaki farklı kuruluşlar arasında kârın dağıtılmasını sağlayan ve büyük çok uluslu şirketlerin neredeyse tamamında kullanılan tamamen standart bir uygulamadır."

Euractiv