Gençler, uyuşturucu etkisindeki hallerini TikTok'ta #Pingtok etiketi altında kayda alıp paylaşıyor, ayrıca kendi aralarında satış yapıyor ve bunlara milyonlara ulaşıyor.
Büyümüş göz bebekleri, kamera karşısında sersemlemiş haller ve çoğu zaman yalnızlık.
TikTok'ta giderek daha fazla genç, uyuşturucu etkisindeki hallerini kaydedip bunları #Pingtok etiketiyle yayınlıyor. Bu videolar milyonlarca TikTok kullancısına ulaşıyor.
Bu trend, sosyal medyada uyuşturucu kullanımının yeni bir görünürlük kazanmasını temsil ediyor. Daha önce gizli yaşananlar bugün kayda alınıyor, estetikleştiriliyor ve kamuoyuyla paylaşılıyor.
Çoğu kez hayati tehlike taşıyan sonuçlar ortaya çıkıyor ve genelde ebeveynlerin bu durumdan haberi olmuyor.
Influencer Sarah, DW'ye verdiği röportajda, "TikTok'ta bağımlılık konusunda bilgilendirme yapmaya başladığımdan beri çok sayıda mesaj alıyorum. Bu korkutucu, çünkü çoğu zaman bunlar reşit olmayanlar" diyor .
Sarah, 15 yaşındayken kendisi de uyuşturucu bağımlılığı yaşamış. Bugün 26 yaşında olan Sarah, TikTok'ta bağımlılık ve bırakma süreci hakkında bilgilendirme yapıyor. TikTok üzerinden uyuşturucuya ulaşan takipçilerinin bir kısmının oldukça genç olduğunu belirtiyor ve ekliyor:
"Bunu konuşabilecekleri kimse yok. Bana yaşadıkları ve travmaları hakkında gerçekten çok ağır şeyler yazıyorlar."
Peki bu noktaya nasıl gelindi?
Uyuşturucu sadece bir tık ötede
TikTok, gençlerin uyuşturucu içerikleriyle temas kurmasının ne kadar kolay hale geldiğini gösteriyor. #Pingtok etiketini aramak yeterli: Peş peşe uyuşturucu etkisindeki gençlerin videoları ortaya çıkıyor. Ne kadar uzun süre kaydırılırsa algoritma o kadar fazla klip gösteriyor.
DW'nin, TikTok'un bu tür içeriklerin yayılmasına neden daha güçlü biçimde müdahale etmediği sorusuna bir TikTok sözcüsü şu yanıtı veriyor:
"Topluluğumuzun güvenliği ve esenliği bizim için önceliklidir. Uyuşturucu ya da diğer kontrollü maddelerin gösterimini, reklamını veya ticaretini yasaklıyoruz ve bu içerikleri platformdan kaldırıyoruz. Bu kuralları ihlal eden içeriklerin yüzde 99'undan fazlası, bildirilmelerinden önce kaldırılıyor."
Pingtok'un perde arkasında ne var?
Ancak bu kuralların ne kadar kolay aşılabildiğini "Pingtok" gösteriyor. Kullanıcılar kodlarla konuşuyor. Platformun denetimini aşmak için emojiler, sesler ve yeni kavramlar kullanıyorlar. Görünür uyuşturucu kullanımı yerine örneğin yalnızca aşırı derecede büyümüş göz bebeklerini gösteriyorlar.
- Pingtok terimi de buradan geliyor. "Ping", MDMA maddesinin tüketilmesi için kullanılan argo bir kod olarak biliniyor.
- Bu sözde algoritma dili, "algospeak" olarak da adlandırılıyor ve içeriklerin net biçimde tanınmasını ve hızla kaldırılmasını zorlaştırıyor.
- Bir kavram engellense bile kullanıcılar hızla uyum sağlıyor: #Pingtok etiketi TikTok tarafından engellendi. Bunun yerine #Pingtokk ya da #Pintok gibi varyantlar dolaşıma girdi.
TikTok'ta uyuşturucu satılıyor mu?
Özellikle sorunlu olan şu: TikTok, gayriresmi bir pazar yerine dönüşüyor.
"Artık evden çıkmana bile gerek yok. İstediğin her şeyi doğrudan odana alıyorsun," diyor influencer Sarah.
Bunun için videoların yorum bölümlerine bakmak yeterli aslında: "Kim satıyor?" ya da "Berlin'de bir şey lazım" gibi aramalara satıcılardan doğrudan yanıtlar geliyor. Bir priz simgesi gibi sembollerle satıcılar satışa hazır olduklarını işaret ediyor ve ardından kullanıcıları Telegram mesajlaşma uygulamasındaki sohbet gruplarına yönlendiriyor.
Sosyal medyada her şey alenen yapılıyor
Gençler her zaman uyuşturucuyla deneyler yaptı. Ancak Sarah'ya göre kamuya açıklık her şeyi değiştiriyor. Eskiden perdeler çekilir, başkalarıyla birlikte gizlice tüketilirdi. Bugün ise kamera açılıyor ve alenen uyuşturucu alınıyor. Her şey TikTok'ta daha fazla tıklanma almak için!
Bu kontrolsüz uyuşturucu tüketiminin ne kadar tehlikeli olabileceğini güncel veriler gösteriyor. Federal Emniyet Teşkilatı'na göre, Almanya'da uyuşturucuya bağlı ölümler son on yıl içinde neredeyse iki katına çıktı. 30 yaş altındakilerde ölüm sayıları 2024'te yüzde 14 arttı.
ABD'den gelen çalışmalar da şunu gösteriyor: Ölümcül doz aşımı vakalarının üçte ikisinden fazlası evde meydana geliyor, Çoğu zaman da evde, buna müdahale edebilecek kimse olmuyor.
Uzmanlar, izolasyonun ve sosyal medyada uyuşturucu içerikleriyle karşılaşmanın tüketimi daha tehlikeli hale getirebileceği uyarısında bulunuyor.
Sosyal medyaya yaş sınırı getirmek çözüm mu?
Uluslararası düzeyde sosyal medyaya yönelik siyasi baskı artıyor. İlk hükümetler, gençleri zararlı içeriklerden daha güçlü biçimde korumak istiyor.
Avustralya, Aralık ayında dünyada ilk kez 16 yaş altındakiler için sosyal medya yasağı getirdi.
İngiltere, Danimarka ve son olarak Fransa da benzer kısıtlamalar planlıyor. AB de şu anda platformların gençleri koruma yükümlülüklerini yeterince yerine getirip getirmediğini inceliyor ve erişim kısıtlamalarını tartışıyor.
Uyuşturucu güzellemelerine göz mü yumuluyor?
Sosyal medyada uyuşturçu güzellemesi yapılmasına bilinçli olarak izin mi veriliyor? Araştırmacı Layla Bouzoubaa, DW'ye yaptığı açıklamada, bu yönde bir bulguya rastlamadıklarını belirtiyor:
"Uyuşturucu kullanımı ve sosyal medya tartışmalarında sıklıkla gözden kaçan bir yön var: Bu platformları, destek bulmak için kullanan insanlar var. B güzelleme ya da yüceltmeyle ilgisi yok."
Bouzoubaa ve ekibi, madde kullanımıyla ilgili yüzlerce TikTok videosunu analiz etti. Sonuç: İçeriklerin yarıdan fazlası uyuşturucu önleme, bağımlılıktan uzaklaşma ya da yardım arayışıyla ilgili.
Bouzoubaa'ya göre, uyuşturucuyla ilgili tüm içeriklerin toptan kaldırılması ya da platformun yasaklanması bu hedef gruplar için tehlikeli olabilir:
"İçerikleri son derece sıkı biçimde denetlerken aynı zamanda insanlara bu yaşam hattını kesmek istemiyoruz. Platformlar bir şeyleri değiştirmek istiyorsa, etkilenen toplulukları sürece dahil etmeli."
"Uyuşturucuyla mücadelede çevrim içine odaklanılmalı
Sarah da bu görüşü destekliyor. Kendisi TikTok'u, uyuşturucuyu yüceltmek için değil, bağımlılığın gerçek sonuçları konusunda uyarmak için kullandığını belirtiyor. Yetkililere ise önemli birtavsiyede bulunuyor:
"Uyuşturucuyla mücadeleden sorumlu yetkililer ve sosyal hizmet uzmanları, günümüzde olan bitenin büyük ölçüde çevrim içi gerçekleştiğini kavramalı. Sokakta ya da okullarda olmaları da iyi elbette. Ama özellikle kullanıcıların çoğu reşit olmadığı için çevrim içi alana mutlaka daha fazla odaklanmaları gerekiyor."
DW
