Sosyalistler von der Leyen’e karşı “radikal” bir hamle tehdidinde bulunuyor

Avrupa Parlamentosu’ndaki Sosyalistler, merkez sağdaki Avrupa Halk Partisi’nin (EPP) taviz vermemesi halinde ara seçimlerde kendilerini bir muhalefet gücüne dönüştürmekle tehdit ediyor.

İspanyol milletvekili Iratxe García liderliğindeki Sosyalistler, göçten kuralsızlaştırmaya kadar uzanan konularda EPP’nin aşırı sağ ile birlikte oy kullanmasından uzun süredir rahatsızlık duyuyor. 

Sosyalistler, grubun lideri Manfred Weber’in ortak öncelikler ve ortak çalışma yöntemleri temelinde merkezde iş birliği yapma konusunda kamuoyu önünde taahhütte bulunmasını istiyor.

Ancak bu hedef gerçekleşmezse Sosyalistler ve Demokratlar Grubu (S&D), EPP ile iş birliğini tamamen sona erdirecek. Sosyalist grup bu ihtimale karşı dikkatli bir hazırlık yürütüyor.

S&D grubundan bir yetkili, “Bu, parlamentonun nasıl çalıştığı konusunda radikal bir değişiklik anlamına geliyor” dedi. Yetkili, “O zaman EPP’nin katıldığı müzakerelere biz katılmayacağız” diye ekledi.

Bu durum, Ursula von der Leyen açısından potansiyel olarak yıkıcı sonuçları olabilecek bir “tarihsel değişim” anlamına gelecek ve Komisyon Başkanı’nın 2029’a kadar Parlamento’dan yasaları geçirme ihtimalini ciddi biçimde etkileyebilecek.

Yetkili, “Temel olarak her şeyin sona erdiği anlamına gelir” dedi ve kendilerinin Avrupa Komisyonu Başkanı ve AB yürütme organına karşı bir gensoru önergesini desteklemeyi, hatta böyle bir önergeyi başlatmayı dahi göz ardı etmeyeceklerini söyledi.

Madrid’in sırası

Yetkili, gelecek yıl İspanya’da yapılacak seçimlerin de kritik bir öneme sahip olabileceğini belirtti. Seçimler, Sosyalist İspanya Başbakanı Pedro Sánchez’in muhalefete geçişinin önünü açabilir ve bu da Brüksel ve Strasbourg’daki siyasi grubunun aynı yolu izlemesine zemin hazırlayabilir.

Merkez sağ EPP, S&D, liberal Renew ve Yeşiller grubunun liderleri arasında, Avrupa yanlısı ana akımın durumunu değerlendirmek amacıyla, Ocak 2027’de yapılması planlanan ara seçimler konusunda bire bir gayriresmî temaslar başladı. Ancak şimdilik dört grubun liderleri de büyük ölçüde bu ay yapılacak kendi yeniden seçilmelerini güvence altına almaya odaklanmış durumda.

EPP’ye karşı tam kapsamlı bir muhalefete geçme tehdidinin gerçeğe dönüşme ihtimali olacaksa, García’nın yeniden seçilmesinin ardından —ki yeniden seçilmesi bekleniyor— kendi siyasi grubunun onayını alması gerekecek.

Metsola’nın üçüncü dönemi

Von der Leyen liderliğindeki Avrupa Komisyonu’nun çalışmalarını destekleyen dar merkezci çoğunluk, 2024’ten bu yana defalarca sarsıldı. Bunun nedeni, EPP’nin Sosyalistleri kenara itmek için meclisin Avrupa şüphecisi, muhafazakâr, popülist ve aşırı sağ kanadından oluşan ve “Venezuela çoğunluğu” olarak adlandırılan alternatif oy bloğunu kullanması oldu.

EPP, Sosyalistlerin önde gelen isimlerinden António Costa’nın Avrupa Konseyi Başkanı olarak görevine devam etmesini engelleme tehdidini geri çekmeye başladı ve merkezde bir koalisyon oluşturmak istediğinin sinyallerini verdi.

Ancak grup lideri Weber’in, aşırı sağın desteğini alarak yeniden bir oylamayı zorlayıp EPP’den meslektaşı Roberta Metsola’yı Parlamento Başkanı yapmaya çalışabileceği yönündeki tehdit tamamen ortadan kalkmış değil.

EPP ve S&D milletvekilleri, özel görüşmelerde en muhtemel sonucun, Renew ile yapılacak ve Metsola’nın iktidarda kalmasını sağlayacak bir tür anlaşma olduğunu söylüyor. Bu, benzeri görülmemiş şekilde üçüncü kez, 2,5 yıllık bir dönem anlamına gelecek.

İki yetkiliye göre García, yaz tatilinin ardından S&D grubuyla yaptığı ilk kapalı kapılar ardındaki konuşmasında, grubun işlere ve pozisyonlara odaklanmak yerine “daha geniş siyasi mücadelelere” hazırlanması gerektiğini söyledi.

Bununla birlikte S&D, henüz bir aday göstermeyi kamuoyu önünde reddetmiş değil ve prestijli görevin ocak ayında Sosyalistlere verilmesi gerektiğini kanıtladığını savunduğu 2024 tarihli gizli bir anlaşmaya işaret ediyor.

Üst düzey bir Sosyalist milletvekili, görüşmelerin hâlâ sürdüğünü ancak “yönün giderek netleştiğini” söyledi.

Milletvekili, “Alternatif bir aday göstermek için desteğe ve onu destekleyecek ittifaklara ihtiyacınız var. Şu anda bu oluşmuş değil” dedi.

Çoğunluğu kurtarmak için “Sassoli Paktı”

Sosyalistler ile diğer merkez partileri arasındaki görüşmeler, geçen hafta eski Parlamento Başkanı David Sassoli’yi onurlandırmak amacıyla düzenlenen ve adına bir binanın verildiği törenden bu yana hız kazandı.

Brüksel’de düzenlenen etkinlik, Avrupa yanlısı çoğunluğu bir araya getirdi. Törende Metsola, García, Weber, Renew lideri Valérie Hayer, von der Leyen ve onun selefi Romano Prodi ile birlikte yer aldı.

Bazı S&D yetkilileri açısından toplantı, perde arkasında görüşmeler yapmak, gerilimleri azaltmak ve Avrupa yanlısı gruplar arasındaki iş birliğini nasıl yenileyebileceklerini ele almak için bir fırsat sundu.

Sembolik anlamı da gözden kaçmayacak kadar açıktı. Merkez sol bir siyasetçi olan Sassoli, önceki Parlamento döneminde EPP, S&D ve Renew arasındaki Avrupa yanlısı ittifakın başlıca isimlerinden biriydi.

Rapporteur