‘Süper İnsan’ Yapay Zeka Aracından Yeni Başarı

Milyonlarca rutin EKG üzerinde eğitilmiş teknoloji, yüksek riskli hastaların tedaviye erişimini hızlandırabilir. Doktorlar, kalp hastalığını iki saniyeden kısa sürede tespit edebilen “süper insan” bir yapay zeka aracı geliştirdi.

Çığır açan teknoloji, milyonlarca hasta üzerinde eğitildi ve rutin bir elektrokardiyogramdan (EKG) insan gözünün tipik olarak görebileceğinden daha fazla bilgi çıkararak çalışıyor.

Kalpteki elektriksel aktiviteyi, hızı ve ritmi de dahil olmak üzere kaydeden geleneksel EKG, yüzyıldır kalp krizi ve anormal kalp ritimlerinin teşhisinde hayati bir tıbbi araç olmuştur.

Ancak kalp hastalığını tespit edemez. Bunun için ekokardiyogram, bir tür ultrason taraması gerekir ve hastalar genellikle aylarca beklemek zorunda kalırlar. 

Erken teşhis, kalp yetmezliği ve kalp kapakçığı hastalığı için hayati önem taşır ve hayat kurtarıcı ilaçlara ihtiyaç duyanların tehlikeli derecede hastalanmadan önce daha erken tespit edilmesini sağlar.

Bu gelişme potansiyel olarak önemli görülüyor çünkü EKG'ler tıpta en yaygın testlerden biri olup, her yıl dünya çapında yaklaşık bir milyar kez yapılıyor.

ABD'de 67.000 hastanın katıldığı bir denemede, yapay zeka aracı kalp yetmezliği olanların %81'ine kadarını ve kalp kapak hastalığı olanların %90'ına kadarını tespit edebildi.

Denemeyi finanse eden İngiliz Kalp Vakfı'nın (BHF) danışman kardiyoloğu ve klinik direktörü Dr. Sonya Babu-Narayan şunları söyledi: “Yapay zekanın artık bir EKG'den göz açıp kapayıncaya kadar sonuç verebilmesi heyecan verici.

Bu araştırmadaki yapay zeka EKG'si gibi, yüksek riskli hastaları erken teşhis etme potansiyeline sahip teknoloji, kalp rahatsızlığı olan herkesi tespit edemez. Ancak, kalp anormalliği olasılığı en yüksek olan hastaların hızlı bir şekilde teşhis edilmesine yardımcı olabilecek bir çözüm olabilir. Kalp söz konusu olduğunda, erken teşhis ve tedavi hayat kurtarır ve iyileştirir.”

Şimdi bir ekip, kalp yetmezliği ve kalp kapakçığı hastalığı gibi en yaygın kalp hastalıklarından ikisinin belirtilerini EKG sonuçlarından "göz açıp kapayıncaya kadar" tespit edebilen bir yapay zekâ aracı geliştirdi.

Kalp hastalıklarının erken teşhisini artırabilecek bu çığır açıcı buluşun ayrıntıları, dünyanın en büyük kalp konferansı olan Münih'teki Avrupa Kardiyoloji Derneği yıllık kongresinde binlerce delegeye sunuldu.

Bu teknoloji tek başına kalp yetmezliği veya kalp kapakçığı hastalığını kesin olarak teşhis etmek veya dışlamak için kullanılamaz, ancak bir kişinin bu hastalıklara sahip olma olasılığına dair çok güçlü bir gösterge sağlar.

Bu hastalıklardan herhangi birine sahip olma olasılığı yüksek olarak değerlendirilen bir kişi, standart bekleme listelerinde aylarca beklemek yerine, hızla ekokardiyogram için gönderilebilir. Bu, daha hızlı bir teşhis anlamına gelebilir ve tedavinin daha erken başlamasını sağlayabilir.

Imperial College London'da kardiyoloji profesörü olan Prof. Fu Siong Ng şunları söyledi: “Hastalar, doktorları tarafından yönlendirildikten sonra kalp ultrasonu taraması için genellikle birkaç ay bekleyebilirler.

Bu nedenle, teknolojimizin kalp yetmezliği ve kalp kapakçığı hastalığı riski en yüksek olan hastaları belirleyebilmesi ve böylece taramalar için daha hızlı ve daha acil bir şekilde önceliklendirilebilmeleri heyecan verici.”

Bu aracın amacı, kalp yetmezliği veya kalp kapak hastalığı şüphesi olan kişilerin teşhisini hızlandırmaktır. Ancak Ng, farklı nedenlerle EKG çektirmiş olabilecek kişilerde bu durumların belirtilerini tespit ederek hayat kurtarıcı olabileceğini de söyledi.

“Bu yapay zeka modelinin bir diğer potansiyel uygulaması da, bu durumların şüphelenilmediği kişilerde kalp yetmezliği ve kalp kapak hastalığını fırsatçı bir şekilde teşhis etmektir,” dedi. “Yapay zeka modeli, hastanede yapılan tüm EKG'lerde çalıştırılarak, bu hastalıklara yakalanma riski en yüksek olan kişileri belirleyebilir ve böylece daha erken teşhis edilmelerini sağlayabilir.”

Imperial College London analizini yöneten BHF klinik araştırma görevlisi Dr. Ahmed El-Medany, aracı "insanüstü bir yapay zeka" olarak tanımladı ve bir sonraki zorluğun, sağlık çalışanlarının kullanabileceği elde taşınabilir yapay zeka destekli EKG okuyucuları tasarlamak olacağını söyledi.

Münih'teki delegeler ayrıca, yüz videolarının yapay zeka tabanlı analizinin, teşhis edilmemiş yüksek tansiyon ve tip 2 diyabeti hızlı ve doğru bir şekilde nasıl tespit edebileceğini de dinlediler.

Tokyo Üniversitesi ve Tokyo Bilim Enstitüsü'ndeki araştırmacılar, beş saniyelik yüz videolarının yapay zeka analizinin teşhisin iyileştirilmesine yardımcı olabileceğini söyledi. Yüksek tansiyon veya tip 2 diyabeti olan milyonlarca insan, bu rahatsızlıklara sahip olduklarını bilmiyor.

The Guardian