Trump destekli kripto şirketi, Çinli girişimle ortak oldu

Trump destekli kripto şirketi, kısıtlamalara tabi Çinli şirketlerin yapay zekâ modellerini sunan girişimle ortaklık kurdu

ABD Başkanı Donald Trump tarafından desteklenen World Liberty Financial, ABD yönetiminin ulusal güvenlik endişeleri nedeniyle işaret ettiği Çinli şirketler tarafından geliştirilen yapay zekâ modellerini sunan Hong Kong merkezli bir girişimle iş birliği yapıyor.

Bu yılın başlarında kurulan WorldClaw, müşterilerine bir dizi yapay zekâ modeline erişim sunuyor ve ödeme yöntemi olarak World Liberty’nin kripto tokenlarını kabul ediyor. Trump ailesi ise sahip olduğu hisse üzerinden World Liberty tokenlarının kullanımından gelir elde ediyor.

Reuters’ın yaptığı incelemeye göre, WorldClaw’ın internet sitesinde erişilebilen 90 modelin 43’ü, yani neredeyse yarısı, Trump yönetiminin ulusal güvenlik ve fikri mülkiyet açısından risk oluşturduğunu belirttiği Alibaba, Baidu, Z.ai ve diğer Çinli teknoloji şirketleri tarafından geliştirildi.

WorldClaw ayrıca OpenAI ve Anthropic gibi ABD şirketlerine ait onlarca modele de erişim sağlıyor.

World Liberty’nin WorldClaw ile iş birliğinde ya da WorldClaw’ın Çinli şirketlerle olan ilişkilerinde yasadışı bir durum bulunmuyor. Genellikle daha düşük maliyetli olan bu Çin yapay zekâ modelleri, ABD’deki teknoloji şirketleri de dahil olmak üzere dünya genelinde giderek daha fazla kullanılıyor.

Bununla birlikte Çin teknolojisi, ticareti ve hükümet etiği konusunda uzman yedi uzman, bu ticari iş birliğinin ve World Liberty üzerinden Başkan Trump’a ulaşabilecek potansiyel gelirlerin, Trump yönetiminin Çinli teknoloji şirketlerine yönelik politikasıyla çeliştiğini söyledi.

Georgetown Üniversitesi Güvenlik ve Gelişen Teknoloji Merkezi’nden Sam Bresnick, “ABD hükümeti Çin yapay zekâsının yükselişine ve oluşturduğu tehdide karşılık vermeye çalışırken, WorldClaw üzerinden Çin’den gelen bu araçları kullanarak para kazanmaya çalışmak ikiyüzlü görünüyor” dedi.

Reuters, World Liberty ile WorldClaw arasındaki mali düzenlemelerin ayrıntılarını veya Trump ailesinin platformdaki kripto ödemelerinden ne kadar gelir elde ettiğini belirleyemedi.

Başkanın iki büyük oğlu WorldClaw’ı kamuoyu önünde tanıtırken, World Liberty yöneticilerinden biri de WorldClaw’da danışman olarak görev yaptı.

World Liberty, WorldClaw kullanıcılarının yapay zekâ modellerine erişim karşılığında USD1 stablecoin’ini ödeme yöntemi olarak seçmesi de dahil olmak üzere, bu stablecoin’in kullanımından gelir elde ediyor.

Diğer ABD doları bazlı stablecoin'lerde olduğu gibi USD1 de değerini sabit tutabilmek için ABD Hazine tahvilleri gibi geleneksel varlıklarla destekleniyor. Trump ailesi bu varlıklardan elde edilen faiz gelirinin belirli bir yüzdesini alma hakkına sahip.

Beyaz Saray sözcüsü Anna Kelly yaptığı açıklamada, World Liberty ile WorldClaw arasındaki ilişkide “herhangi bir çıkar çatışması bulunmadığını” ve “Başkan Trump’ın yalnızca Amerikan halkının çıkarları doğrultusunda hareket ettiğini” söyledi.

World Liberty sözcüsü David Wachsman, WorldClaw’ın bağımsız bir şirket olduğunu belirterek büyük ABD şirketlerinin de Çinli ve Amerikalı teknoloji şirketlerinin yapay zekâ modellerini sunduğuna dikkat çekti.

“Bu, yaygın ve genel kabul gören bir yaklaşım” dedi.

WorldClaw sözcüsü ise şirketin “Amerikan yapay zekâ şirketlerinin uluslararası kullanıcılara ulaşmasına yardımcı olduğunu” ve “bir modelin kullanıma sunulmasının, geliştiricisinin desteklendiği anlamına gelmediğini” söyledi.

Yapay zekâ silahlanma yarışı konusunda endişeler artıyor

WorldClaw tarafından sunulan Çinli yapay zekâ modellerinin ABD’de bireyler ve işletmeler tarafından kullanılması genel olarak yasal.

Ancak bu modelleri geliştiren Çinli şirketlerden bazıları, ulusal güvenlik endişeleri nedeniyle ABD hükümetinin çeşitli kısıtlamalarıyla karşı karşıya.

WorldClaw’ın sunduğu yapay zekâ modelleri arasında teknoloji devleri Alibaba ve Baidu tarafından geliştirilen modeller de bulunuyor. ABD Savunma Bakanlığı bu şirketleri Çin ordusuyla bağlantılı şirketler olarak sınıflandırmış durumda.

Bu sınıflandırma, Pentagon’un bu Çinli şirketlerle iş yapmasını engelliyor.

Diğer modeller ise daha önce Zhipu AI adıyla bilinen Z.ai tarafından geliştiriliyor. Z.ai, ABD Ticaret Bakanlığı’nın “entity list” adı verilen kara listesinde yer alıyor. Bu statü, şirketin ABD teknolojilerine erişimini ciddi biçimde kısıtlıyor.

ABD hükümetinin listesinde Z.ai’ın, “ileri yapay zekâ araştırmalarının geliştirilmesi ve entegrasyonu yoluyla Çin’in askeri modernizasyonunu ilerlettiği” ve bunun “ABD’nin ulusal güvenlik ve dış politika çıkarlarına aykırı olduğu” belirtiliyor.

WorldClaw ayrıca DeepSeek ve Moonshot gibi Çinli teknoloji şirketlerinin modellerini de sunuyor. Trump yönetiminden yetkililer yakın zamanda bu şirketleri ABD’deki yapay zekâ rakiplerinden fikri mülkiyet çalmakla suçlamıştı.

Baidu, Z.ai, DeepSeek ve Moonshot, Reuters’ın yorum taleplerine yanıt vermedi.

Alibaba, Baidu ve Z.ai ise ABD hükümetinin kendilerini Çin ordusuyla bağlantılı olarak değerlendirmesine itiraz etti.

Alibaba sözcüsü yaptığı açıklamada, “Alibaba bir Çin askeri şirketi değildir ve herhangi bir askeri-sivil füzyon stratejisinin parçası değildir” dedi.

Şirket, Pentagon’un listesine dahil edilmesini “keyfi ve hukuka aykırı” olarak nitelendirerek listeden çıkarılmak için dava açacağını bildirdi.

Trump yönetiminin hızla gelişen Çin yapay zekâ modellerine vereceği tepki ise hâlâ şekilleniyor.

Trump, ikinci döneminin başlarında ABD’nin teknoloji ve yapay zekâ geliştirme alanında Çin’i geçmesinin önemli olduğunu söylemişti.

Ancak son dönemde Çin ve ABD, yapay zekâ alanındaki olası bir silahlanma yarışından giderek daha fazla endişe duyuyor ve gelecek ay Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında yapılması planlanan zirve öncesinde gerilimi azaltmaya çalışıyor.

Washington’daki Troutman Pepper Locke hukuk firmasının yaptırım ve ticaret kontrolleri ekibine başkanlık eden avukat Peter Jeydel, “Bir yandan insanlar bunun Çin’e karşı sert tutum alan bir yönetim olduğunu ve bu tür bir ticari iş birliğiyle arasında bir gerilim bulunduğunu söyleyebilir” dedi.

“Öte yandan Trump başkanlığının, iş dünyasını önceleyen bir yaklaşım lehine Çinli şirketleri hedef alma konusunda daha az saldırgan olduğu da ileri sürülebilir. Bu iş birliği de bununla uyumlu olur.”

Ticaret ve Savunma Bakanlıkları, Reuters’ın WorldClaw hakkındaki sorularına yanıt vermedi.

Trump’ın oğulları X üzerinden WorldClaw’ı tanıtıyor

WorldClaw hakkında kamuoyunun bildiği bilgiler sınırlı.

Şirket sözcüsü, WorldClaw’ın “bağımsız olarak sahip olunan ve işletilen bir yapay zekâ şirketi” olduğunu söyledi. Şirketin internet sitesinde ise WorldClaw’ın World Liberty veya bağlı kuruluşları tarafından “hiçbir şekilde sunulmadığı, yönetilmediği veya kontrol edilmediği” belirtiliyor.

Ancak iki şirket de birlikte çalışmaktan fayda sağlıyor.

Trump ailesi World Liberty’nin %38’ine sahip ve şirketin kripto tokenlarının satışından veya kullanımından gelir elde ediyor. Bunlar arasında $WLFI yönetişim tokenı ve USD1 stablecoin’i bulunuyor.

WorldClaw, diğer kripto para birimlerinin yanı sıra hizmetleri için ödeme olarak USD1’i de kabul ediyor.

WorldClaw sözcüsü, World Liberty’nin büyümeden sorumlu yöneticisi Ryan Fang’ın “özellikle USD1’in benimsenmesi, ortaklıklar ve yapay zekâ hizmetlerine küresel erişimin genişletilmesi konularında WorldClaw’a yardımcı olan harici bir danışman ve destekçi” olduğunu söyledi.

Sözcü, Fang’ın rolünün “tamamen danışmanlıkla sınırlı” olduğunu belirtti.

World Liberty’nin kurucu ortakları olan Trump’ın oğulları da sosyal medya platformu X üzerinden WorldClaw’ı tanıttı.

Donald Trump Jr., mayıs ayında yaptığı paylaşımda bir WorldClaw yarışmasının kazananlarıyla ailenin Florida’daki kulübü Mar-a-Lago’da buluşacağını söyledi.

Eric Trump ise bir paylaşımında bu iş birliğini “finansın geleceği” olarak nitelendirdi.

Reuters’ın haziran ayında bildirdiğine göre Trump ailesinin World Liberty token satışlarından elde ettiği kazanç şimdiye kadar 1,4 milyar doların üzerinde.

Bu rakam, ailenin kripto paralardan elde ettiği toplam yaklaşık 2,3 milyar dolarlık gelirin en büyük bölümünüoluşturuyor.

Trump’ın oğulları Don Jr. ve Eric, Trump Organization olarak bilinen aile şirketini işletirken, Başkan Trump şirket üzerindeki sahipliğini bir vakıf/tröst aracılığıyla sürdürüyor.

Çin yapay zekâsı güvenlik riskleri oluşturabilir

WorldClaw’ın internet sitesine göre farklı yapay zekâ modellerine erişim sağlayan bir toplayıcı (aggregator) olarak çalışan WorldRouter aracının 10.000’den fazla kullanıcısı bulunuyor ve günde 50 milyondan fazla görev talebi alıyor.

WorldClaw ayrıca kullanıcıların yemek sipariş etmek veya e-postaları özetlemek gibi kişisel görevleri gerçekleştirmesi için yapay zekâ ajanlarının kullanılacağı bir uygulama geliştiriyor.

Center for a New American Security’de kıdemli araştırmacı olan ve yakın zamana kadar ABD Dışişleri Bakanlığı’nda politika danışmanı olarak görev yapan Daniel Remler, WorldClaw’da sunulan Çinli yapay zekâ modellerinin kullanıcıları çeşitli risklere maruz bırakabileceğini söyledi.

Bunlar arasında Çin hükümeti tarafından izlenme, sansürlenmiş çıktılar ve yapay zekâ ajanlarını ele geçirerek kontrolü saldırganlara verebilecek kötü amaçlı kodların sisteme yerleştirilmesi bulunuyor.

WorldClaw, internet sitesinde kullanıcıların sisteme girdikleri verileri yapay zekâ modellerini sağlayan şirketlerle paylaşabileceğini belirtiyor.

WorldClaw sözcüsü ise şirketin güvenliği ciddiye aldığını ve platformunda gizlilik ve güvenlik önlemleri uyguladığını söyledi.

Reuters