ABD Başkanı Donald Trump’ın Golden Dome füze savunma girişimi, başlatılmasının üzerinden bir yıl geçmesine rağmen gözle görülür çok az ilerleme kaydetti.
Teknik anlaşmazlıklar ve uzay tabanlı bileşenlere ilişkin endişeler, milyarlarca dolarlık kaynağın serbest bırakılmasını geciktirirken, Trump’ın en iddialı ulusal güvenlik projelerinden birini de durma noktasına getirdi.
Golden Dome’u hayata geçiren ve 27 Ocak 2025’te imzalanan başkanlık kararnamesi, 2028 yılına kadar kapsamlı bir yurt içi füze savunma sisteminin devreye sokulmasını öngören iddialı bir takvim belirlemişti.
Ancak bir yıl sonra program, geçen yaz tahsis edilen 25 milyar doların büyük bir bölümünü hâlâ harcamış değil. Yetkililer, füze savunma kalkanının uzay tabanlı mimarisine ilişkin temel unsurlar üzerinde tartışmaların sürdüğünü söylüyor.
ABD’li yetkilere göre, mimarinin nihai hale getirilmesine yönelik çalışmalar devam ediyor ve fonların büyük ölçekli kullanımı henüz başlamadı. Yetkililer, paranın hazır olduğunu ve kilit kararların alınmasının ardından önümüzdeki günlerde önemli miktarların serbest bırakılabileceğini belirtti.
Bir Pentagon yetkilisi, Reuters'e “Golden Dome ofisi, başkanlık kararnamesinde belirtilen hedefleri karşılamaya devam ediyor. Uygulama planı ve ilgili teknolojiler dinamiktir; ancak mimarinin temel unsurları artık oluşturulmuştur. Mimariye ilişkin ayrıntılar gizlidir.” dedi.
Uzayda silah tartışması
Golden Dome, önleyici füzeler, sensörler ve komuta-kontrol sistemleri gibi mevcut kara konuşlu savunmaların genişletilmesini; buna ek olarak, yörüngeden gelen tehditleri tespit etmeyi, takip etmeyi ve potansiyel olarak karşı koymayı amaçlayan daha deneysel uzay tabanlı unsurların eklenmesini öngörüyor. Bunlar arasında gelişmiş uydu ağları ve hâlen tartışma konusu olan yörüngede konuşlu silahlar yer alıyor.
Gecikmenin nedenlerinden biri, gizli uzay tabanlı ekipmanlara ilişkin kurum içi tartışmalar oldu, diye belirtti yetkililerden biri. İsminin açıklanmasını istemeyen bir savunma sanayii yöneticisi, tartışılan sistemlerin muhtemelen iletişim standartlarını içerdiğini söyledi.
Bir başka yönetici ise bunların, savunma amaçlı bir füze kalkanıyla nasıl uyumlu olacağı konusunda soru işaretleri yaratan uydu karşıtı (anti-uydu) kabiliyetler olabileceğini ifade etti.
ABD, uzay enkazı endişeleri nedeniyle tarihsel olarak uydu karşıtı silahlara karşı çıktı ve 2007’de Çin’in gerçekleştirdiği bir uydu karşıtı füze testini eleştirmişti.
Uzay tabanlı mimari, programın direktörü General Michael Guetlein’ın mevcut silah sistemlerine yönelik bir dizi tedarik sözleşmesini başlatabilmesi için karara bağlanması gereken konulardan biri olmayı sürdürüyor.
Sadece sınırlı sayıda sözleşme verildi
Uzay Kuvvetleri, Kasım ayında rekabetçi füze savunma prototipleri geliştirilmesi için yaklaşık yarım düzine küçük ölçekli Golden Dome sözleşmesi verdi. Bu sözleşmeler Northrop Grumman, True Anomaly, Lockheed Martin ve Anduril gibi şirketleri kapsıyor.
Her biri yaklaşık 120 bin dolar değerindeki bu sözleşmeler, Trump’ın nihayetinde 175 milyar dolara mal olacağını söylediği programdaki ilk somut adımları temsil ediyor.
ABD’li yetkililere göre, Aralık ayından bu yana savunma şirketleri için mimariye ilişkin en az bir gizli bilgilendirme yapıldı. Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden silah güvenliği uzmanı Tom Karako, geçen yılın büyük bölümünün güvenlik incelemeleri, kadro kararları ve karmaşık planların onaylanmasıyla geçtiğini söyledi.
Karako, Golden Dome projesinin 2028’e kadar tamamen tamamlanmasının pek olası olmadığını belirtti.
“Önümüzdeki üç yıl içinde mevcut sistemleri daha iyi entegre etmek açısından yapılabilecek çok şey var, ancak 2028 sonrasında uygulanacak ve evrilecek unsurların olacağına hiç şüphe yok,” dedi.
Golden Dome’a ilişkin bir diğer çözümsüz konu ise Grönland’ın oynayabileceği rol
Trump, son dönemde Danimarka’ya bağlı bu bölgenin ABD kontrolüne geçmesini füze savunma girişimiyle ilişkilendirerek, Grönland’ı satın almanın proje için “hayati” olduğunu defalarca dile getirdi.
Ancak savunma uzmanları, mevcut anlaşmaların zaten adada ABD askeri faaliyetlerinin genişletilmesine izin verdiğine dikkat çekiyor.
Bir ABD’li yetkili, Grönland’ın Golden Dome’un önerilen mimarisinin bir parçası olmadığını söyledi.
Reuters
