Trump’ın İran savaşı Hindistan’ı Rusya ile eski dostluğunu yeniden canlandırmaya yöneltiyor

Yeni Delhi Rus ham petrolü alımlarını önemli ölçüde azaltmıştı. 

Bu adım, Başkan Donald Trump’a verilen acı verici bir taviz olarak geniş çapta değerlendirilmişti.

Ancak sadece iki ay sonra Delhi ve Moskova enerji iş birliğini derinleştiriyor. 

Konuya yakın iki kaynağa göre taraflar, Ukrayna savaşının başlamasından bu yana ilk kez Rusya’nın sıvılaştırılmış doğalgazı (LNG) doğrudan satışlara yeniden başlaması için hazırlık yapma konusunda anlaştı. 

Hindistan bu anlaşmayı sürdürmeye karar verirse — ki bu Batı yaptırımlarını ihlal etme riski taşıyor — müzakereler haftalar içinde tamamlanabilir, dedi kaynaklardan biri.

ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırısının tetiklediği hızla yükselen enerji fiyatları ortamında gerçekleşen görüşmelerin detayları daha önce bildirilmemişti. 

Kaynaklara göre, LNG anlaşmasına yönelik “sözlü mutabakat”, 19 Mart’ta Delhi’de Rusya Enerji Bakan Yardımcısı Pavel Sorokin ile Hindistan Petrol ve Doğalgaz Bakanı Hardeep Singh Puri arasında yapılan görüşmede sağlandı.

Taraflar ayrıca Hindistan’a yapılan ham petrol satışlarını daha da artırma konusunda da anlaştı. Konuya yakın üç kaynağa göre bu satışlar, Ocak ayındaki seviyelerin iki katına çıkarak yaklaşık bir ay içinde Hindistan’ın toplam ithalatının en az yüzde 40’ına ulaşabilir.

Hindistan, Ukrayna’nın işgalinin ardından indirimli Rus petrolünün büyük alıcılarından biri haline gelmişti ve bu durum Trump yönetimiyle anlaşmazlık konusu olmuştu. 

Dünyanın üçüncü en büyük petrol ithalatçısı ve tüketicisi olan ülke, geçen yıl Moskova’dan yaklaşık 44 milyar dolarlık ham petrol satın alarak Kremlin’in savaş ekonomisinin ayakta kalmasında önemli rol oynadı. 

Kaynaklardan birine göre Delhi ayrıca enerji ithalatçılarına Rus LNG alımlarını yeniden başlatmaya hazırlıklı olmalarını bildirdi. 

Aynı kaynak ve bir diğer kişi, Hindistan’ın olası yaptırım muafiyeti için Washington ile temas kurduğunu söyledi.

Hindistan’ın dışişleri ve enerji bakanlıkları, haber yayımlanmadan önce LNG anlaşmasına ilişkin sorulara yanıt vermedi. 

Cuma günü yapılan bir basın toplantısında konu sorulan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Randhir Jaiswal, hükümetin enerji politikasının 1,4 milyar insanın ihtiyaçlarını, piyasa dinamiklerini ve küresel koşulları karşılamaya dayandığını söyledi.

Hindistanlı yetkililer ayrıca, büyük ölçüde yemek pişirme amacıyla kullanılan ve yaptırımlara tabi olmayan Rus sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) kargoları satın aldıklarını da belirtti. 

Rusya Enerji Bakanlığı Hindistan ile yapılan görüşmelere ilişkin yorum yapmayı reddederken, ABD Hazine Bakanlığı yaptırım muafiyeti sorularına yanıt vermedi.

Beyaz Saray ve Ukrayna’nın Delhi Büyükelçiliği de yorum taleplerine yanıt vermedi.

Eski Hindistan Moskova Büyükelçisi Ajai Malhotra, “Hindistan, uzun süredir devam eden ve güvene dayalı Rusya ortaklığı çerçevesinde ulusal çıkarlarına en uygun yolu seçti,” dedi.

Malhotra, Washington’u kastederek Delhi’nin artık “stratejik ortaklar arasındaki müzakerelerin normal bir parçası olarak muafiyetler ya da düzenlemeler talep etmesi gerektiğini” söyledi.

Çifte Darbe

Hindistan, onlarca yıldır ABD tarafından komşu Çin’e karşı stratejik bir denge unsuru olarak görülse de, dünyanın beşinci büyük ekonomisi son bir yıldan kısa sürede büyük ölçüde Washington kaynaklı kararlarla iki kez sarsıldı.

Delhi, yıllarca indirimli Rus petrolü satın aldıktan sonra, Trump’ın Ağustos ayında Hint mallarına yüzde 50’ye varan tarifeler uygulamasının ardından alımlarını keskin şekilde azalttı. 

Bu oran, herhangi bir ülkeye uygulanan en ağır tarifelerden biriydi. ABD Yüksek Mahkemesi daha sonra Trump’ın bu tarifeleri uygulamakta hukuka aykırı davrandığına hükmetti.

Hindistan’ın hesapları, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasının ardından hızla değişti.

Tahran’ın misillemesi kapsamında Hürmüz Boğazı’ndaki gemileri hedef alması, Hindistan’ın ham petrol ve LNG tedarikinin yaklaşık yarısının geçtiği bu dar geçidi fiilen kapattı.

Bunun ardından bazı Hint akaryakıt istasyonlarında uzun kuyruklar oluştu, bazı restoranlarda ise yemek gazı tükendi.

Asya’daki müşterilere taşınırken Körfez’i bypass eden Rus enerji ihracatına talep bölge genelinde hızla arttı.

Hindistan’ın devlet rafinerileri, ABD’nin 5 Mart’ta Delhi’nin yaptırımlı bazı kargoları satın almasına izin veren geçici muafiyeti açıklamasından saatler önce Rus petrolü için ek siparişler vermeye başladı. Petrol fiyatları yükselmeye devam edince Washington kısıtlamaları daha da gevşetti.

Reuters’ın gördüğü bir hükümet belgesine göre bazı Hint politika yapıcılar, Delhi’nin ABD’ye taviz olarak Rus petrolü ithalatını azaltmasından pişmanlık duydu.

20 Mart’ta kabine sekreterliği için hazırlanan Orta Doğu krizi bilgilendirme notunda, “Hindistan indirimli Rus petrolü alımlarını azaltmıştı; bu durum mevcut krizin etkisini bir ölçüde hafifletebilirdi,” ifadelerine yer verildi.

Notta ayrıca Orta Doğu’dan petrol akışında uzun süreli bir kesintinin “daha yüksek enflasyon, daha zayıf bir para birimi ve artan dış borç” gibi ekonomik sorunlara yol açabileceği uyarısı yapıldı.

İhracat büyümesinin yüzde 2 ila 4 arasında darbe alabileceği, toptan enflasyonun ise yüzde 0,3 ile 0,7 arasında artabileceği belirtildi.

Isınan İlişkiler

Soğuk Savaş’tan bu yana Hindistan ile dostane ilişkilerini sürdüren Rusya, bu avantajını kullanmaya çalışıyor.

Kaynaklardan birine göre, olası yeni LNG anlaşması Hindistan açısından, 2012’de devlet şirketi GAIL’in Gazprom ile yaptığı 20 yıllık tedarik anlaşmasına kıyasla daha az avantajlı şartlar içerebilir. “Artık satıcının piyasası,” dedi aynı kişi.

Bu ay Delhi’de bir sektör zirvesine katılan Rus devlet elektrik şebekesi şirketi Rosseti yöneticileri de, özellikle ülkenin dağlık ve uzak bölgelerinde iletim altyapısı konusunda Hindistanlı muhataplarıyla iş birliği önerisinde bulundu.

Böyle bir anlaşmanın gerçekleşmesi durumunda bu, Moskova’nın Hindistan’ın elektrik iletim sektörüne ilk girişi olacak.

Rusya ayrıca Hindistan ile hava bağlantılarını genişletmek istiyor. St. Petersburg’daki Pulkovo Havalimanı yöneticilerinden Timofei Titarenko, geçen hafta Hindistan’daki havalimanlarını ziyaret ettiğini ve daha fazla doğrudan uçuş imkânını araştırdığını söyledi.

Kremlin’in baş diplomatı Sergey Lavrov, bu hafta Hindistan-Rusya ilişkilerine ilişkin bir konferansta iki ülke arasındaki ticaretin yüzde 96’sının artık rupi ve ruble ile yapıldığını söyledi.

“Zamanla sınanmış Rusya-Hindistan dostluğu, devletler arası ilişkilerin eşitlik, karşılıklı güven ve saygı ile birbirinin çıkarlarını gözetme temelinde nasıl kurulması gerektiğinin bir örneğidir,” dedi.

Mart ayında Mumbai’de düzenlenen bir konferansta konuşan Rus bankası Sberbank’ın Hindistan biriminden üst düzey bir yönetici, rupi-ruble işlemlerinin artık bir gün gibi kısa bir sürede — birkaç yıl öncesine kıyasla iki kattan daha hızlı — tamamlanabildiğini söyledi.

Reuters