AB’nin Rusya’ya yaptırımlarında Hong Kong çatlağı
AB’nin Rusya’ya yönelik yaptırımlarında bir Hong Kong boşluğu bulunuyor.
Paravan şirketler ve Hong Konglu tüccarlar, Avrupa menşeli ürünleri Rusya’nın askerî-sanayi kompleksine aktarıyor.
AB, uyumlu, koordineli ve birbirini destekleyen bir yaptırım ve ihracat kontrol rejimi oluşturmaya çalışmıştır. Ancak CFHK’ya göre, Rus gümrük verileri üzerinde yapılan analizler, bu uyumun işlevsel olmaktan ziyade söylemsel düzeyde kaldığını göstermiştir.
Bickett, verdiği demeçte, Rusya’nın gümrük verilerini artık tam kapsamlı olarak yayımlamaması nedeniyle verileri analiz etmenin zorlaştığını belirtti; ancak münferit şirketlere yönelik incelemelerin, ticaretin devam ettiğini gösterdiğini ifade etti.
Bickett’a göre bunun nedeni, Hong Kong’un söz konusu malların aktarımı için mükemmel bir merkez olması: “Hong Kong, gerekli tüm finansal altyapıya sahip, büyük bir limanı barındırıyor ve coğrafi açıdan da kusursuz bir konumda bulunuyor.”
Yaptırımlar belirli paravan şirketlere uygulandığında, bu şirketler sadece birkaç gün sonra farklı isimlerle yeniden ortaya çıkıyor.
Bickett, “Bu paravan şirketleri hedef almak, adeta bir ‘köstebek vurma’ (whack-a-mole) oyununa benziyor,” diyor.
Malların fiili nakliyesinde yer alan şirketler bile genellikle yaptırım ihtimaline karşı hazırlıklı. Örneğin nisan ayında AB, Rusya’ya gönderilen ve “Ortak Yüksek Öncelikli Liste” (CHPL) olarak adlandırılan kategorideki malların Hong Kong merkezli en büyük tedarikçisi olan Woeroon Electronic Sourcing adlı şirkete yaptırım uyguladı.
Bu gelişme, Bickett ve ekibinin söz konusu şirketi Brüksel’deki yaptırım uygulayıcılarının dikkatine sunmasının ardından gerçekleşti.
CHPL; ABD, AB, Birleşik Krallık ve Japonya tarafından ortaklaşa hazırlanan, Rusya’nın silah sanayisi için ihtiyaç duyduğu 50 kritik mal kategorisini içeren bir listedir. Bu liste; işlemciler ve mikroçipler gibi elektronik bileşenlerin yanı sıra iletişim ve navigasyon parçaları ile bilyeli rulmanlar gibi mekanik aksamları da kapsamaktadır.
Bickett, “Avrupa menşeli CHPL (kritik, yüksek öncelikli) ürünlerinin Hong Kong üzerinden Rusya’ya akışını kalıcı olarak durdurmanın tek gerçek yolu, bankaları hedef almaktır” dedi.
Bunu yapabilmek için AB’nin ABD ile iş birliği yapması, yaptırım tedbirlerini koordine etmesi ve Çin’in misillemesine karşı hazırlıklı olması gerekiyor.
Bickett, “AB bir miktar fedakârlıkta bulunmaya hazır olmalı; zira bu olmadan etkili bir yaptırım politikası yürütmek mümkün değildir” ifadesini kullandı.
Uzun yıllar Hong Kong’da şirket avukatı olarak görev yapmış olan Bickett, büyük aktörlerin hedef alınmaması gerektiğini savunuyor. Daha küçük bir bankanın hedef alınması zincirleme etkilere yol açacak ve muhtemelen diğer Çin bankaları üzerinde, bu tür işlemlere aracılık etmeyi bırakmaları yönünde bir baskı oluşturacaktır.
Bickett, “Çin genellikle gerilimi tırmandırma eğiliminde değildir” dedi.
Pekin yönetimi, AB tedarik zincirlerini hedef almak için küçük ama belirli sektörler açısından kritik öneme sahip şirketlere yaptırım uygulama konusunda derin bir bilgi birikimine sahip olsa da, muhtemelen benzer büyüklükte ve önemde bir şirketi hedef alarak misillemede bulunacaktır.
Rapporteur