Trump'tan, Güney Kore ile ortak tatbikat kararı

Başkan Donald Trump, Pazar günü Pentagon’a Güney Kore ile her yıl düzenlenen ortak askeri tatbikatların kapsamını daraltma emri verdi. 

Trump, bu kararın gerekçesi olarak müttefik Güney Kore’nin İran savaşına destek vermeyi reddetmesini ve Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ile arasındaki iyi ilişkiyi gösterdi.

Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda Pazartesi günü başlayan tatbikatların yalnızca maliyetli olmadığını, aynı zamanda Kuzey Kore’ye “tamamen uygunsuz ve düşmanca” bir mesaj gönderdiğini söyledi. Trump, Beyaz Saray’daki görev süresi boyunca Kuzey Kore’nin “tehditkâr olmayan ve saygılı” bir tutum sergilediğini belirtti.

Trump, “Bu nedenle ve iptal etmek için artık çok geç olduğu gerçeğine dayanarak, Savaş Bakanı Pete Hegseth’e Ortak Askeri Tatbikatları önemli ölçüde azaltması talimatını verdim!” diye yazdı.

Başkan ayrıca kısa süre önce Güney Kore Cumhurbaşkanı’na ülkesinin ABD’ye “İran’ın nükleer silahlardan arındırılması” konusunda katılıp katılmayacağını sorduğunu ve Güney Kore’nin kendisine “Hayır, teşekkürler!” yanıtını verdiğini söyledi.

Bu karar, Trump’ın bir müttefikine karşı tavır değiştirerek önceki yönetimlerin hasım olarak değerlendirdiği bir lidere yönelmesinin son örneği oldu. 

Trump ve yönetimindeki diğer isimler, İran’a karşı yürüttüğü savaşta yeterli destek vermediklerini düşündükleri NATO müttefiklerini de sert biçimde eleştirdi. Bu durum, aynı zamanda ABD’nin Baltık bölgesinde giderek daha saldırgan bir Rusya’yla karşı karşıya kalmaya çalıştığı bir dönemde yaşanıyor.

Karar, ABD yönetiminin son aylarda Güney Kore’ye yönelik yaklaşımında da keskin bir dönüş anlamına geliyor. 

Mayıs ayında Hegseth, Pentagon’daki bir görüşmede uzun süredir ABD müttefiki olan Güney Kore’yi “savunma harcamalarını artırma konusundaki kararlılığı” ve “Kore Yarımadası’nın güvenliğinin başlıca sorumluluğunu üstlenme konusundaki liderliği” nedeniyle övmüştü.

Savunma Bakanı, “Bu, Amerika’nın tüm ortaklarının örnek alması gereken bir ittifak yük paylaşımını ortaya koyuyor” demişti.

ABD ordusu ortak tatbikatlar hakkında ne söylüyor?

Güney Kore’den 18.000 askerin katıldığı 11 günlük tatbikatlar, Kuzey Kore kaynaklı tehditlere karşı hazırlık düzeyini artırmak amacıyla düzenleniyor.

ABD ordusu, yaz aylarında gerçekleştirilen Ulchi Freedom Shield tatbikatlarının “ittifakın bölgesel barış ve güvenliğin temel taşı olma rolünü güçlendirdiğini” ve “ABD ile Kore Cumhuriyeti’nin kendi ülkelerini savunma konusundaki sarsılmaz bağlılığını” yeniden teyit ettiğini belirtti.

Tatbikatlar, Güney Kore ve ABD ordularının her yıl gerçekleştirdiği iki ana ortak tatbikattan biri. Diğeri ise ilkbaharda düzenlenen ortak eğitim programı.

ABD ve Güney Kore kuvvetlerinin karmaşık senaryolar üzerinden ortak operasyonlar gerçekleştirmesi bekleniyordu. Bunlar arasında ortak hassas hedefleme ve manevra kabiliyetini sınamak amacıyla yapılacak gerçek mühimmatlı bir tatbikat, su engelinin birlikte aşılması ve önceden konuşlandırılmış askeri ekipmanların dağıtımı bulunuyordu.

Güney Kore Savunma Bakanlığı, tatbikatların Pazartesi günü planlandığı şekilde başladığını doğruladı.

Ortak eğitim, Kuzey Kore’nin Birleşmiş Milletler yasaklarına meydan okuyarak balistik füze denemelerine yeniden başlamasından birkaç gün sonra gerçekleşti.

Trump’ın kararı eleştirildi

Trump’ın kararı Demokrat Senatör Mark Kelly tarafından sert biçimde eleştirildi. Eski bir Deniz Kuvvetleri pilotu olan Kelly, başkanın paylaşımından yalnızca birkaç saat sonra sosyal medyada yaptığı açıklamada, “Bu ortak tatbikatların içinin boşaltılması kısa görüşlülük ve bir hatadır” dedi.

Bu ayın başlarında Güney Kore, ABD ve Japonya, Kuzey Kore tarafından fırlatılan iki balistik füzeyi tespit etmişti. Bunlar, Kuzey Kore’nin haziran sonundan bu yana gerçekleştirdiği ilk balistik silah denemeleriydi. Füzeler, Kuzey Kore’nin doğu kıyısı açıklarındaki sulara düştü.

Kuzey Kore sert karşılık tehdidinde bulundu

Kuzey Kore, Kim Jong Un ile Trump arasındaki yüksek profilli diplomasinin 2019’da çökmesinden bu yana nükleer ve füze cephaneliğini genişletmek için yoğun çaba harcıyor.

Uzmanlar, Kim’in daha büyük bir silah cephaneliğine sahip olmanın gelecekte ABD ile yapılacak müzakerelerde daha fazla taviz koparma ihtimalini artıracağına inandığını belirtiyor.

Kuzey Kore Cuma günü ABD ve Güney Kore’ye karşı tanımlanmamış sert adımlar atma tehdidinde bulundu. Pyongyang, askeri tatbikatları “saldırgan bir savaş için prova” olarak nitelendirdi ve bunların bölgede daha fazla istikrarsızlığa yol açtığını savundu.

Bu açıklama, Kuzey Kore’nin büyük ABD-Güney Kore askeri tatbikatları öncesinde sıklıkla kullandığı sert söylemin tipik bir örneğiydi.

Uzmanlara göre Kuzey Kore, rakiplerinin askeri tatbikatlarını çoğu zaman silahlarını modernize etmek amacıyla yeni denemeler gerçekleştirmek ve ülke içindeki desteği artırmak için bir gerekçe olarak kullanıyor.

Trump, ilk başkanlık döneminde Kuzey Kore lideriyle üç kez görüşerek ülkenin nükleer programını ele almıştı. Bu görüşmelerin sonuncusu 2019’da gerçekleşmişti.

Trump, yeniden başkanlık koltuğuna dönmesinin ardından bu görüşmeleri sürdürmeye ilgi gösterdi.

Eylül 2025’te Kim, Trump hakkında “iyi kişisel anıları” bulunduğunu söylemiş ve ABD’nin Kuzey Kore’nin nükleer silahlardan arındırılması konusundaki “yanılsamalı takıntısından” vazgeçmesi halinde yeniden müzakere masasına dönebileceğini belirtmişti.

Trump’ın son açıklaması, Kuzey Kore lideri Kim ile yan yana durduğu bir fotoğrafı paylaşmasından bir gün sonra geldi. Trump fotoğrafın altına iki liderin “harika anlaştığını” yazmış, ancak fotoğraftaki görüntünün “dostça olmayan” bir ifade taşıdığını belirtmişti.

Trump daha önce de tatbikatları durdurmak istemişti

Trump’ın ortak askeri tatbikatları sona erdirmeye yönelik ilk girişimi bu değil.

İlk başkanlık döneminde de sürpriz bir açıklama yaparak savaş oyunları olarak nitelendirdiği tatbikatların “kışkırtıcı” olduğunu söylemişti.

Trump, 2018’de Singapur’da Kim ile yaptığı görüşmenin ardından gazetecilere, “Savaş oyunlarını durduracağız. Bu bize muazzam miktarda para kazandıracak; gelecekteki müzakerelerin olması gerektiği gibi ilerlemediğini görene kadar böyle devam edecek” demişti.

AP News