Trump'tan, Kanada için yüzde 50 tarife kararı

ABD Başkanı Donald Trump, Kanada'nın Amerikan otomobilleri, alkol ve süt ürünlerine karşı ayrımcılık yaptığını öne sürüyor. 

Trump, birçok Kanada ürününe yüzde 50 oranında gümrük vergisi uygulanacağını açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump, Kanada'dan ithal edilen ürünlerin büyük bölümüne yüzde 50 oranında gümrük vergisi getirdi. Trump, kararın gerekçesi olarak Kanada'nın Amerikan otomotiv sektörü, alkol ve süt ürünlerine karşı "haksız ayrımcılık" yaptığını savundu.

Kararın, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerde yeni bir belirsizlik dalgası yaratabileceği, enflasyonun yükselmesi ve Trump'ın Beyaz Saray'a dönüşü öncesinde yakın ekonomik bağlara sahip olan ABD-Kanada ilişkilerinin daha da gerilmesi riskini artırabileceği belirtiliyor.

Uygulamayı önceden duyuran ABD yönetiminden bir yetkili, Kanada'nın Trump'ın daha önceki gümrük vergilerine karşılık veren Çin dışındaki az sayıdaki ülkeden biri olduğunu belirterek, Ottawa yönetiminin bu nedenle "hesap vermesi gerektiğini" ifade etti.

Başkanın kararını gazetecilere önceden aktaran ve isminin açıklanmasını istemeyen ABD yönetimi yetkilisi, Trump'ın tarifeleri yürürlüğe koymak amacıyla 1930 tarihli Ticaret Yasası'nın 338. bölümü kapsamında üç ayrı kararname imzaladığını söyledi.

Bazı Demokrat Kongre üyeleri, geçen yıl söz konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasını önermişti. Demokratlar, Trump'ın bu yetkiyi ekonomiyi istikrarsızlaştırmak için kullanabileceği uyarısında bulunmuştu.

Yeni yüzde 50'lik tarifeler; enerji ürünleri, potasyum, balıkçılık ürünleri ve kritik mineralleri kapsamayacak. Ancak daha önce ABD, Meksika ve Kanada Anlaşması (USMCA) kapsamında ithalat vergilerinden muaf tutulan bazı ürünler de yeni vergilerin kapsamına girecek.

2020 yılında yürürlüğe giren ticaret anlaşması, ABD tarafından yenilenmedi. Bu durum, 2036 yılına kadar sürebilecek yeni bir müzakere sürecinin başlamasına yol açtı.

Beyaz Saray, yayımladığı bilgilendirme notunda tarifelerin 30 gün içinde yürürlüğe gireceğini açıkladı. Bu süre, müzakereler için zaman tanıyor. Zira Trump, daha önce açıkladığı bazı ithalat vergisi artışlarını her zaman uygulamaya koymamıştı.

Kanada Başbakanı Mark Carney, yaptığı açıklamada hükümetinin "serbest ve adil ticaretin faydalarına" inandığını, "20'den fazla yeni ekonomik ve güvenlik ortaklığı" imzaladığını hatırlatarak, Kanada'nın Trump yönetimiyle müzakereye hazır olduğunu söyledi.

Carney, "Bu ticaret anlaşmazlığı, özellikle ABD'de, ailelerin maliyetlerini artırdı," dedi. "Kanada, vatandaşlarımızın karşılıklı yararı için ABD ile aramızdaki açık dosyaları ele almak üzere yoğun biçimde devreye girmeye hazır."

Kanada daha geniş kapsamlı bir ticaret savaşının eşiğinde

ABD'nin yeni gümrük vergileri, Kanada'nın ekonomisini korumak için karşılık vermeye hazırlanmasıyla daha geniş kapsamlı bir ticaret savaşına dönüşme riski taşıyor.

Ontario Başbakanı Doug Ford, iki ülke arasında olası bir karşı karşıya gelme yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Ford, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Bu tarifeler yürürlüğe girerse Kanada, tarifeye tarife, dolara dolar karşılık vermeli." ifadelerini kullandı.

Kanada Ticaret Odası Başkanı ve Üst Yöneticisi (CEO) Candace Laing ise Trump yönetiminin adımlarını "üzücü" olarak nitelendirdi. Laing, iki ülkenin tarifelerin başlamasına kadar tanınan 30 günlük süreyi "resmi görüşmelerde anlamlı ilerleme sağlamak için kullanması gerektiğini" söyledi.

ABD Damıtılmış İçkiler Konseyi CEO'su Chris Swonger da bir anlaşmaya varılması çağrısında bulundu.

Swonger, "Sınırın her iki tarafındaki politika yapıcıları, ABD içkileri için pazara erişimi yeniden sağlayacak ve ABD konaklama sektörüne yönelik daha fazla zararı önleyecek müzakere edilmiş bir çözüm aramaya teşvik ediyoruz." dedi.

Ancak tarifelerin uygulanmasında Büyük Buhran döneminden kalma bir yasanın kullanılmasının riskleri artırdığı belirtiliyor. 

Cato Enstitüsü'nde genel ekonomi alanında başkan yardımcısı olarak görev yapan Scott Lincicome, söz konusu yetkinin yalnızca Kanada'ya değil, ABD'nin diğer ticaret ortaklarına karşı da kullanılabileceğini ve küresel ekonomide "devasa bir belirsizlik" yaratabileceğini söyledi.

Lincicome, "Artık Rubicon'u geçtik" diyerek, "338. maddenin devreye sokulması, Trump'ın tarifeleri için nükleer seçenek anlamına geliyor," diye konuştu.

Gümrük vergileri Trump için siyasi açıdan da meydan okuma

Yeni gümrük vergileri, Kongre'nin kontrolü için yapılacak kasım ara seçimleri öncesinde Trump açısından ciddi siyasi ve ekonomik riskler barındırıyor. 

Trump'ın geçen yıl nisan ayında ilan ettiği "Kurtuluş Günü" tarifeleri, enflasyon ve resesyon endişeleri nedeniyle finansal piyasalarda çöküşe yol açmış, Trump da müzakere süreci başlatmak için oranları geri çekmek zorunda kalmıştı.

Yüksek Mahkeme, bu yıl şubat ayında, Trump'ın ekonomik olağanüstü hâl ilan ederek gümrük vergileri koyma konusunda yasal yetkisi bulunmadığına hükmetti; bu da yönetimi, çeşitli yasal yetki kaynaklarına dayanarak ithalat vergilerini artırmanın alternatif yollarını aramaya itti.

Gümrük vergileri, ithalata konulan ve şirketlerin daha yüksek fiyatlar yoluyla tüketicilere yansıtabileceği bir vergi türü. Başkan, bu vergilerin yol açtığı maliyetlerin üretimin ABD'ye geri taşınmasını sağlayacağını savunuyor, ancak ekonomik verilerde buna dair çok az kanıt bulunuyor.

Demokrat Kongre Seçim Komitesi Başkanı ve Washington vekili Suzan DelBene, "Bu yeni vergiler ABD'li ailelerin ödediği fiyatları artıracak ve muhtemelen Trump'ın korumak istediğini öne sürdüğü sektörlere misilleme getirecek," dedi.

Son ithalat vergileri, Trump'ın ekonomi konusundaki zayıf notlarını daha da kötüleştirebilir. Başkanlık yarışında seçmene fiyatları düşüreceği vaadinde bulunmuştu, ancak göreve geldiğinden bu yana yıllık enflasyon oranı yükseldi; zira hem gümrük vergileri hem de İran'daki savaş, petrol fiyatlarını yukarı çekiyor.

Trump ticaret alanında Kanada'yı defalarca hedef aldı

Trump yönetiminden yetkili, başkanın ayrıca, Kanada'daki orman yangınlarının ABD'deki hava kalitesine zarar verdiği gerekçesiyle bu ülkeye yönelik ilave gümrük vergileri seçeneğinin araştırılmasını yardımcılarından istediğini söyledi. Trump, bunu sosyal medya paylaşımlarında açıkça tehdit etmişti.

Pazar günü Dünya Kupası finalinde Trump maçı Carney ile birlikte izledi. Yönetim yetkilisi, ikilinin maçta geçirdiği zamanın, ticaret ve gümrük vergilerini ele almak için yapılan bir çalışma ziyareti niteliği taşımadığını belirtti.

Trump, yayımladığı bildirgelerde Kanada'nın otomobiller, alkollü içkiler ve peynir konusunda diğer ülkelere kıyasla ABD'ye ayrımcılık yaptığını iddia ediyor. 

Ancak bu tez, büyük ölçüde, ABD başkanının Kanada'dan fentanil kaçakçılığını daha fazla engellemesini isteme bahanesiyle bu ülkeye gümrük vergileri dayatmasının ardından Ottawa'nın aldığı misilleme önlemlerine dayanıyor.

Trump, otomobil sektörüne ilişkin bildirgesinde, Kanada'nın Nisan 2025'ten itibaren, USMCA kapsamındaki tercihli muamele şartlarını karşılamayan ABD motorlu araç ithalatına yüzde 25 gümrük vergisi uygulamayı sürdürdüğünü kaydetti.

Beyaz Saray, alkollü içki konusunda, Kanada'daki iki eyalet ve bölge dışında tamamının geçen yıldan itibaren Amerikan menşeli alkollü içeceklerin satın alınmasını ve perakende satışını durdurduğunu, bunun da Trump'ın gümrük vergilerine ve Kanada'yı 51. eyalet yapma yönündeki alaycı çıkışlarına verilen bir yanıt olduğunu bildirdi.

Trump, ABD peynirine Kanada'da uygulanan muameleye uzun süredir itiraz ediyor ve bildirgesinde Kanada'nın süt ürünlerinde ABD'ye, Avrupa'ya kıyasla ayrımcılık yaptığını savunuyor.

Trump ile Carney'nin ilişkisi uzun süredir soğuk. Eski bir merkez bankacı olan Carney, geçen yılki seçim kampanyasında Kanada için "dirsekleri kaldıracağını", yani sert bir mücadele vereceğini vaat etmişti.

Ocak ayında İsviçre'nin Davos kentindeki Dünya Ekonomik Forumu'nda Carney, isim vermeden Trump'ı hedef alarak "en güçlü" ülkelerin ekonomiyi, daha az güçlü devletleri zorlamak için kullandığını söyledi.

Trump ise o dönemde, "Kanada, Amerika Birleşik Devletleri sayesinde yaşıyor," diyerek karşılık vermişti.

Euro News