AB üye ülkeleri, inatla yüksek seyreden enerji fiyatları ve Orta Doğu’da patlak veren yeni bir savaş nedeniyle endişelenmiş durumda.
Avrupa Birliği Cuma günü, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinden sonra başlayan ve Orta Doğu’daki çatışmaların yayılmasıyla daha da tırmanan enerji krizini ele alış biçimine ilişkin ulusal başkentlerden gelen kaygıları gidermeye çalıştı.
Enerji fiyatlarının hızla yükseldiği bir dönemde, Cuma günü yapılan acil komiserler toplantısında Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’in üst düzey ekibi, ithal petrol ve gazın yerini yerli yeşil enerjiyle değiştirmeyi içeren enerji stratejilerine destek toplamaya çalıştı.
Yüksek faturalar ve yavaş ekonomik büyüme nedeniyle artan kamu öfkesi karşısında konu Brüksel için büyük bir baş ağrısı haline geldi.
Toplantıya Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol da katıldı.
Oturumun ardından yayımlanan açıklamada von der Leyen, “Orta Doğu’daki gelişmeler fosil yakıtlara hâlâ çok fazla bağımlı olmanın risklerini bize bir kez daha hatırlatıyor,” dedi.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından petrol ve gaz fiyatları keskin biçimde yükseldi.
Görüşmelere dair bilgi sahibi bir AB yetkilisi, “Üye devletlerden eleştiriler ve endişeler geliyor, ancak liderlerin geçen ay Belçika kırsalında yapılan toplantısında Komisyon’dan enerji konusunda çözümler üretmesi istendi,” dedi.
Konunun hassasiyeti nedeniyle konuşan yetkililere anonimlik verildi.
“Yönlendirme tartışması” olarak tanımlanan toplantı, komiserlerin “bu konular hakkında fikir alışverişi yapmaları ve somut eylemler önermeleri” için bir fırsattı.
Yetkiliye göre özellikle bu toplantı önemliydi çünkü başkanın bir sonraki Avrupa Konseyi zirvesinde enerji fiyatları konusunda üye devletlere sunum yapması bekleniyor.
AB rekabetten sorumlu komiseri Teresa Ribera ile enerji komiseri Dan Jørgensen tarafından hazırlanan kurum içi bir notta ise “Orta Doğu’daki son tırmanış ve Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların küresel enerji fiyatları ve piyasa oynaklığı üzerinde anında etkisi olduğu” ifade edildi.
Buna rağmen Komisyon’un stratejisi değişmiş değil. POLITICO’nun elde ettiği kurum içi not, yeşil enerji üretiminin artırılması yönündeki uzun süredir yapılan çağrılara odaklanıyor.
Ancak notta bunun tek başına yeterli olmayabileceği kabul edilerek, temiz enerji dönüşümünün faydaları hissedilene kadar faturaları düşürmek için bir “geçiş çözümü”ne de işaret ediliyor.
İkinci bir Komisyon yetkilisi, toplantının Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle yükselen enerji fiyatları sonrasında “organizasyonu iyileştirmeye odaklanmak” amacıyla yapıldığını doğruladı.
Ancak yanıtın büyük ölçüde ulusal hükümetlerin mevcut AB kuralları çerçevesinde zaten sahip oldukları yetkileri kullanarak enerji faturalarını düşürmelerini teşvik etmek olacağı belirtildi.
Teklifler üzerinde doğrudan çalışan üçüncü bir yetkili ise Komisyon’un Rusya’nın enerji arzını siyasi bir silah olarak kullanmasının ardından “somut adımlar attığına” ve mevcut gelişmelerle başa çıkmak için iyi bir konumda olduğuna inandığını söyledi.
Yetkili, “Tedarik güvenliğini artırdık; ortaklarımızı çeşitlendirdik ve Rusya gibi güvenilmez tedarikçilere aşırı bağımlılığı azalttık,” dedi.
Öte yandan Viktor Orbán, Orta Doğu’daki yeni savaşı yaklaşan kritik seçimler öncesinde siyasi avantaj elde etmek için kullanmaya çalışıyor.
Anketlerde geride olan Orbán, İran’la savaşın AB’nin Rus petrol ve gazından çıkma planlarını tersine çevirmesi gerektiğini ve Ukrayna’ya Moskova’nın ham petrolünü taşıyan bir boru hattını onarması için baskı yapılmasını gerektirdiğini savunuyor.
Son dönemde yapılan birçok ulusal ve bölgesel seçimde popülist partiler, yeşil düzenlemelere karşı kampanya yürüterek oylarını artırdı.
Yeni Çekya Başbakanı Andrej Babiš ve koalisyon hükümeti bu çerçeveyi dağıtma sözü vererek von der Leyen’in politikalarına meydan okuyan liderler arasına katıldı.
Bu arada İsveç, hafta başında von der Leyen’e bir mektup göndererek ulusal elektrik piyasalarının birleştirilmesi planlarında yön değişikliği yapılmasını istedi.
İsveç, bunun “AB vatandaşları ve şirketleri için daha pahalı bir sisteme yol açabileceği” uyarısında bulundu.
Politico
