Von der Leyen'in AB'nin 2 trilyon avroluk bütçesini yeniden düzenleme planı çözülüyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in, AB'nin yaklaşık 2 trilyon avroluk bütçesini nasıl harcadığını değiştirmeye yönelik planı hızla sulandırılıyor.

Von der Leyen'in büyük fikri, geleneksel olarak AB bütçesinin temelini oluşturan çiftçi sübvansiyonları ve bölgesel ödemelerden yüz milyarlarca avroluk fonu savunma harcamalarına ve endüstriyel rekabet gücüne yönlendirmeSİ olarak kabul edilmektedir.

Ancak, bütçeye geri aldığından daha fazla ödeme yapan daha zengin Kuzey Avrupa ülkelerinin talep ettiği bu modernleştirici değişiklikler, çiftçiler ve daha yoksul bölgeleri için cömert ödemeler alan Güney ve Orta Avrupa ülkelerinin sert muhalefeti karşısında hayata geçirilmesi zorlaşıyor.

AB hükümetleri, milletvekilleri ve çiftçilerden oluşan bir koalisyon, Avrupa Komisyonu'nun bu yeni önceliklere odaklanmayı önermesinden altı aydan kısa bir süre sonra, 2028-2034 yılları arasında geçerli olacak yeni bütçenin kilit unsurlarını geri almak için güçlerini birleştiriyor.

Von der Leyen'in geçen hafta ülkelerin çiftçi sübvansiyonlarına 45 milyar avroya kadar ek harcama yapmasına izin verme teklifi, bütçeyi statükoya mümkün olduğunca yakın tutmak isteyen güçlü güçlere verdiği son taviz oldu.

Kuzey Avrupa ülkeleri, diğer ulusal başkentlerin ve paydaşların AB bütçesinde geriye dönüş yapma girişimlerinden giderek daha fazla rahatsız oluyor.

Özellikle, uzun süredir geciken Latin Amerika ile Mercosur ticaret anlaşmasını sonuçlandırmak için yapılan diplomatik manevraların bir parçası olarak, çiftçiler için daha fazla taviz koparmak amacıyla geçen hafta Fransa-İtalya'nın başarılı bir şekilde yaptığı girişimden rahatsız oldular.

“Bazı delegasyonlar, 2004 yılından kalma konuşma metinleriyle geldiler,” 

Bir AB diplomatının bürokratların ve siyasetçierin konuya dair güncellenmeyen ilgileri aslında konunun neden bu kadar belirsiz olabildiğini de göstermektedir.

AB'nin Ortak Tarım Politikası, 2004 yılında bloğun toplam bütçesinin yüzde 46'sını oluşturuyordu. Komisyonun 2028-2034 yılları için önerisi, toplam nakit havuzunun en az yaklaşık yüzde 25'ini çiftçilere ayırmış olsa da, hükümetler bundan önemli ölçüde daha fazla harcama yapabilir.

Komisyon, reform karşıtı kampın von der Leyen'in önerisini başarılı bir şekilde aşındırıp aşındırmadığı sorulduğunda hemen bir yorum yapmadı.

Reform karşıtı ittifak

Komisyon'un Temmuz ayında bütçeyi modernize etme önerisi Brüksel'de ve ötesinde şok dalgaları yarattı. Kutsal sayılan şeylerden uzaklaşma, önümüzdeki yıllarda para ve nüfuz kaybedeceklerinden korkan öfkeli çiftçiler, bölgesel liderler ve milletvekillerinden oluşan derme çatma bir koalisyonu pekiştirdi.

Bruegel düşünce kuruluşunda kıdemli araştırmacı olan Zsolt Darvas, "Bu, [şimdiye kadar önerilen] en radikal bütçeydi ve birçok ilgili taraftan direnç vardı" dedi.

18 Aralık'ta AB liderlerinin zirvesi sırasında Brüksel'de memnuniyetsiz çiftçilerin protestosu, hoşnutsuzluğun son kıvılcım noktasıydı. | Bastien Ohier/Hans Lucas/AFP via Getty Images
 

Komisyon'un görevinin büyüklüğü, öneri yayınlanmadan haftalar önce bile, açık sözlü Avrupa Parlamentosu üyeleri, bakanlar ve çiftçi birliklerinin müzakerelerin sonraki yıllarında bütçeyi dağıtmakla tehdit etmesiyle ortaya çıktı. Şu anda tam olarak bu oluyor.

İkinci bir AB diplomatı, "Komisyonun önerisi oldukça radikaldi, bu yüzden kimse bu şekilde ilerleyebileceğini düşünmemişti" dedi.

Dosya üzerinde çalışan bir Komisyon yetkilisi, "bunun tartışmalı olacağını biliyorduk,” diye tekrarladı.

Çiftçilerin traktörlerle sokaklara dökülmesiyle AB'nin Mercosur'u onaylamasının yarattığı korkunç görüntü, ulusal liderler ve AB yetkilileri tarafından gözden kaçmadı.

Komisyon uzmanları, ülkelerin genel bütçeyi artırmadan tarımsal sübvansiyonları 45 milyar avro daha artırmasına olanak tanıyan zekice bir çözüm geliştirmek için Noel tatillerini harcadılar.

Çiftçiler için ayrılan ek para yeni değil; AB bütçesini beklenmedik krizlerle başa çıkmaya daha uygun hale getirmek için tasarlanmış mevcut bir acil durum fonundan aktarıldı.

Ancak Komisyon, çiftçilere bu mali tamponun önemli bir payını vererek, acil durumlar veya diğer politika alanları için fon sağlama kapasitesini baltalıyor.

Jacques Delors Enstitüsü düşünce kuruluşunda kıdemli araştırmacı olan Eulalia Rubio, “Gelecekteki krizler için daha esnek bir bütçeye sahip olma mantığını kısıtlıyorsunuz” dedi.

O dönemde, Almanya ve Hollanda gibi tutumlu ülkelerden gelen uzlaşmaya yönelik tepkiler, Berlin tarafından desteklenen Mercosur anlaşması için İtalya'nın desteğini kazanmak için bir pazarlık kozu olarak görüldüğü için sessiz kalmıştı. Sorun bunun yerine ertelendi, çünkü bütçe esnekliğini azalttı.

Ülkeler ek parayı tarıma harcayıp harcamama seçeneğini korudukları için Komisyonun teklifinin temellerinden "çok fazla" geri adım atmak zorunda kalmadığını savundu.

Komisyon, bir başka taviz olarak, ulusal hükümetlerin daha gelişmiş bölgelere yaptığı ödemeleri kesme riskini azaltmak için ek garantiler önerdi; bu, Almanya ve İspanya gibi merkezi olmayan ülkeler için hassas bir konu.

Bir AB yetkilisi, "Hoşumuza gitmeyen genel eğilim, Komisyonun farklı kesimleri memnun etmek için sürekli olarak ufak tefek değişiklikler sunmasıdır" dedi.

Komisyon yetkilisi, "Konseydeki müzakerelerin eğilimi bu yönde ilerlediği için ulusal başkentlerin sonunda bu değişiklikleri kendilerinin yapacağını" belirtti.

Ancak, titiz müzakerelere alışkın bütçe uzmanları, Komisyonun sürecin bu kadar erken aşamasında bu kadar hızlı taviz vermesine şaşırdılar.

İkinci bir AB diplomatı, "Herkes [2027] Fransız seçimlerinden [aşırı sağcı Ulusal Cephe'nin zaferinden] korkuyor ve yıl sonuna kadar bir anlaşmaya varmak istiyor, bu yüzden Komisyon hızlandırmak istiyor" dedi.

AB, artan enerji ihtiyacı ve yaşlanan nüfus gibi konuların dışında son dönemde küresel krizler ve savaş bölgelerinin etkileri nedeniyle yaşadığı sorunları çözmek adına daha fazla mesai harcayacak.

Politico