AB, çevrim içi ortam kurallarını açıkladı: Yılda %6 Ceza Riski

Brüksel, ihlaller durumunda büyük teknoloji şirketlerine yıllık cirolarının %6'sına varan miktarlarda para cezası verebilecek.

Avrupa Komisyonu Çarşamba günü, AB'nin çevrimiçi tüketici koruma kurallarını elden geçirmek için bir dizi önlem paketi açıkladı.

Paketin merkezinde, AB tüketici yasalarını dijital çağa uygun hale getirmeyi amaçlayan uzun zamandır beklenen Dijital Adalet Yasası (DFA) yer alıyor.

Tüketici Komiseri Michael McGrath, Salı günü düzenlediği basın toplantısında gazetecilere, "Bu pakete ihtiyaç duyulmasının en büyük nedeni, Avrupa Birliği'ndeki mevcut tüketici koruma sisteminin e-ticaret ve dijital pazarların dramatik büyümesinden önce tasarlanmış olmasıdır" dedi.

McGrath, yeni kuralların AB'ye "haksız uygulamalarla mücadele etmek ve tek pazarda yaptırımları güçlendirmek" için "daha güçlü araçlar" sağlayacağını söyledi.

McGrath'a göre, paketin Avrupalı tüketicilere yılda 13,7 milyar avroya kadar tasarruf sağlaması bekleniyor.
Çarşamba günü düzenlenen basın toplantısında, Teknoloji Komiseri Henna Virkkunen, DFA'nın AB'deki çevrimiçi işletmeler için eşit bir oyun alanı yaratacağını söyledi. 

Çevrimiçi Manipülasyon

Taslak öneriye göre, DFA, "karanlık desenler" veya aldatıcı çevrimiçi tasarım unsurlarını hedef alarak, tüketicileri satın almaya zorlamak da dahil olmak üzere manipülatif taktikleri yasaklıyor.

Öneri ayrıca, eleştirmenlerin kumarı teşvik ettiğini söylediği video oyunlarındaki rastgele ödül mekanizması olan "ganimet kutuları"nın yasaklanması ve kişiselleştirilmiş fiyatlandırmaya ilişkin kısıtlamalar da dahil olmak üzere çocuklar için daha fazla koruma getiriyor.

DFA ayrıca bağımlılık yaratan tasarıma da odaklanıyor. McGrath, tüm çevrimiçi tüketicilerin "sonsuz kaydırma ve videoların otomatik oynatılması gibi bağımlılık yaratan özellikleri kapatma seçeneğine" sahip olacağını söyledi.

Ancak, Avrupa Parlamentosu üyeleri Komisyonun daha ileri gitmesini istiyor. Sosyalist (S&D) Laura Ballarín Cereza, "şirketler bu bağımlılık yaratan özellikleri kasıtlı olarak tasarladığında" tüketicilerin "yükü taşımaması" gerektiğini söyledi.

Yeşil Parti üyesi Kim van Sparrentak da, teknoloji lobilerinin "Avrupa'daki tüm yetişkinlerin çevrimiçi manipülasyonunu" meşrulaştırmasına izin verilmemesi konusunda uyardı. 

Çarşamba günü düzenlenen bir bilgilendirme toplantısında, Komisyonun üst düzey bir yetkilisi, Dijital Hizmetler Yasası'nın büyük platformlar için geçerli kurallarına zaten tabi olan teknoloji devlerinin, bu yasanın gerekliliklerine tabi olmaya devam edeceğini, ancak aynı zamanda DFA kapsamında kullanıcıların sonsuz kaydırma gibi bağımlılık yaratan özellikleri kapatmalarına izin vermeleri gerektiğini açıkladı.

Çevrim içi çocuk güvenliğine odaklanan ve yakın zamanda önerilen "AB Çocuk Yasası" (EU Kids Act), sosyal medya platformlarında, yapay zeka sohbet botlarında, arkadaşlık/yoldaşlık uygulamalarında ve kapsam dahilindeki video oyunlarında reşit olmayanlar için bu tür özellikleri yasaklıyor.

Yetkili, tüm çevrim içi ticari işletmeleri kapsayacak olan DFA'nın (Dijital Adil Uygulamalar Yasası), mevcut kurallarla herhangi bir çakışma yaratmadığını belirtti.

Öneri ayrıca, canlı etkinlik biletlerinin çevrim içi satıcılarına şeffaflık yükümlülükleri getirerek "dinamik fiyatlandırma" konusunu da ele alıyor; buna sanal bilet kuyrukları gibi özellikler de dahil.

McGrath, "Şirketler, tüketicinin sanal kuyrukta beklemeye devam etmesi durumunda sürecin sonunda ödemek zorunda kalabileceği en yüksek fiyatı, gerçek zamanlı olarak göstermek zorunda kalacaklar," dedi.

Pazartesi günü raportör tarafından görülen bir mektupta; EPP, S&D, Renew ve Yeşiller gruplarından dört Avrupa Parlamentosu üyesi, Avrupa Komisyonu'na dinamik fiyatlandırmayı tamamen yasaklaması çağrısında bulunmuştu.

Platform denetimlerinin güçlendirilmesi

DFA'nın uygulanması, paketin ikinci ayağı olan ve gözden geçirilmiş "Tüketici Koruma İş birliği (CPC) Tüzüğü"ne dayanıyor.

Bu düzenleme, Komisyon'a; AB ülkelerinin en az üçte ikisinde tüketicileri etkilemesi muhtemel ve AB nüfusunun en az üçte ikisini kapsayan ihlaller durumunda, şirketlere karşı soruşturma başlatma ve dünya genelindeki gelirlerinin %6'sına varan para cezaları uygulama yetkisi verecek.

Komisyon, küçük ve orta ölçekli işletmelere (KOBİ) karşı herhangi bir işlem yapılmayacağını doğruladı.

McGrath, "Aslına bakılırsa Komisyon, nispeten az sayıda vakayla ilgilenecek; ancak bunlar en büyük etkiye sahip vakalar olacak," diye ekledi. 

Çarşamba günü bir başka üst düzey Komisyon yetkilisi, tüketici haklarının uygulanmasına yönelik bu yeniden düzenlemenin, özellikle Avrupa dışındaki firmalardan kaynaklanan haksız rekabetle mücadele edilmesi konusunda "Avrupalı ​​işletmelerden gelen ısrarlı çağrılara doğrudan bir yanıt" niteliğinde olduğunu ifade etti.

Rapporteur