AB'de, “çift kullanımlı” ihracat tanımı değişiyor
AB mahkemesi danışmanı, “çift kullanımlı” ihracat tanımının daha geniş yorumlanmasını destekliyor
Avusturyalı uçak üreticisinin Myanmar anlaşması, çift kullanımlı ürünlere yönelik yaptırımları yeniden gündeme getiriyor.
AB Adalet Divanı’na sunulan hukuki görüşe göre, “çift kullanımlı” ürünler kavramı, güvenlik kaygılarını veya insan hakları ihlallerini dikkate alacak şekilde “geniş” yorumlanmalı.
Bununla birlikte, Avrupa Birliği Adalet Divanı Başsavcısı Tamara Ćapeta tarafından hazırlanan görüş, AB ülkelerine serbest ticareti kısıtlama konusunda sınırsız bir yetki vermiyor.
Görüş, Avusturyalı bir uçak üreticisini ilgilendiren bir davadan kaynaklanıyor. Şirketin 2019 yılında Myanmar hava kuvvetlerine iki kişilik bir uçak ve buna ilişkin teknolojiyi ihraç etmesine izin verilmişti.
Ancak şirket 2023 yılında benzer bir ihracat gerçekleştirmek istediğinde Avusturya makamları buna engel oldu. Yetkililer, uçağın askeri pilotların eğitilmesi ve keşif uçuşları gerçekleştirilmesi amacıyla kullanılabileceğini ve bunun potansiyel olarak insan hakları ihlallerine katkıda bulunabileceğini savundu.
Zamanlama önem taşıyor.
AB, Şubat 2021'deki askeri darbenin ardından Myanmar'a yönelik yaptırımları önemli ölçüde sıkılaştırdı. Bu kapsamda, iç baskı amacıyla kullanılabilecek çift kullanımlı mal ve ekipmanlara ihracat yasağının yanı sıra Myanmar silahlı kuvvetleriyle askerî eğitim ve iş birliğine de yasak getirildi.
Ćapeta, “çift kullanımlı” kavramının geniş yorumlanmasının serbest ticaret ilkeleriyle çatışabileceğini kabul ediyor. Ancak bunun üye devletlere ihracatları kısıtlama konusunda sınırsız bir takdir yetkisi vermeyeceğini belirtiyor.
Kısıtlamalar, ihracatın insan hakları ihlallerine katkıda bulunma riski taşıdığı durumlar da dahil olmak üzere, belirli koşullara tabi olmaya devam edecek.
Kararda şirketin adı özellikle belirtilmiyor. Ancak konu, Avusturyalı Diamond Aircraft Industries şirketini ilgilendiren bir davayı güçlü biçimde anımsatıyor.
Justice for Myanmar, 2023 yılında şirketi, DART-450 eğitim ve keşif uçaklarının Myanmar'da yerel olarak monte edilmesi amacıyla teknoloji, parça ve eğitim sağlayarak AB ambargosunu potansiyel olarak ihlal etmekle suçlamıştı.
Diamond, Birleşik Krallık'taki bir holding şirketi aracılığıyla Çinli Wanfeng Aviation Industry şirketine ait. Wanfeng'in nihai sahibi ise Shenzhen Borsası'nda işlem gören Zhejiang Wanfeng Auto Wheel Company Limited.
Euractiv
