AB Denetçisi Yapay Zekânın Tütün Etkisini Uyardı
"Yapay Zekâ, Çetelerin Kaçak Tütün Ağlarını Büyütmesine Yardımcı Oluyor"
AB ve üye ülkeler, her yıl 13 milyar avroluk gelir kaybına yol açan kaçak tütün ticaretini engelleme konusunda çok sayıda zorlukla karşı karşıya.
AB denetçisi salı günü yaptığı açıklamada, suç çetelerinin Avrupa’da yakalanma ihtimallerinin daha düşük olduğu yerlerde kaçak sigara fabrikaları kurabilecekleri noktaları bulmalarına yardımcı olması için yapay zekâ kullandığını söyledi.
Avrupa Sayıştayı’nın kaçak tütün ticaretine ilişkin raporundan sorumlu Petri Sarvamaa, düzenlediği basın toplantısında, bu çetelerin eskiden saklanmanın daha kolay olduğu Doğu Avrupa’da faaliyet gösterdiğini söyledi.
Ancak Sarvamaa’ya göre artık yapay zekâ sayesinde, faaliyet gösterecekleri yerleri pazarlarına daha yakın bölgelerde, kırsal alanlarda ve köylerde bulmaları daha kolay hale geldi.
Kıdemli denetçi Esther Torrente Heras, “Bu, suçlular açısından tedarik zincirindeki riski azaltıyor” diye ekledi.
Bu durum, AB ve üye ülkelerin yılda en az 13 milyar avro gelir kaybına yol açan kaçak tütün ağlarını engellemeye çalışırken karşı karşıya kaldığı çok sayıdaki zorluktan yalnızca biri. 2023 yılında Avrupa’da tüketilen yaklaşık her 10 sigaradan biri yasa dışı olarak üretilmiş veya kaçak yollarla sokulmuştu.
Rapor ayrıca, AB ülkelerinin asgari tütün ve elektronik sigara vergilendirme seviyelerini yükseltme konusunda anlaşmaya varma girişimlerinin, önümüzdeki hafta genel seçime gidecek olan ve snus kullanan İsveç’in nikotin poşetlerine vergi getirilmesine karşı çıkmasının ardından yavaşladığı bir dönemde yayımlandı.
Yasanın amacı, blok genelinde fiyatları uyumlaştırarak tek pazarı güçlendirmek ve aynı zamanda sigara içenleri bırakmaya teşvik etmek.
AB kurumları ile üye ülkelerin yetkilileri arasındaki koordinasyon ve istihbarat paylaşımının yetersizliği, yeni sigara fabrikalarına karşı AB’nin müdahalesini engelliyor.
Sarvamaa, bunun sonucunda “en endişe verici şekilde” bu faaliyetlerin gerçek boyutunun, yapısının ve ekonomik etkisinin bilinmediğini söyledi.
Bu yasa dışı faaliyetleri engellemek için “her şey Komisyonla başlıyor” diyen Sarvamaa, “ilgili tüm aktörler arasında daha iyi istihbarat paylaşımı şart” ifadelerini kullandı.
Sarvamaa ayrıca Komisyonun, bu aktörlerin stratejik müdahalesini koordine etme konusunda daha büyük bir rol üstlenmesi gerektiğini söyledi. Bunlar arasında Avrupa Sahtecilikle Mücadele Ofisi OLAF, Europol, Eurojust ve Avrupa Başsavcılığı (EPPO) bulunuyor.
Komisyon, kendi rolünün ötesinde olduğunu belirttiği alanlar dışında Avrupa Sayıştayı’nın tavsiyelerini genel olarak kabul etti.
Komisyon, çeşitli AB kurumlarına yönelik stratejilerin tanımlanmasına karşı çıktı ve OLAF ile diğer kurumların kendi stratejik önceliklerini belirlemekten sorumlu olduğunu belirtti.
Komisyon ayrıca, kaçak ticaretin boyutunu ve ekonomik etkisini değerlendirmek için sağlam bir yaklaşım ortaya koymanın mümkün olmadığını, çünkü bunu gerçekleştirebilecek tek bir yöntemin bulunmadığını söyledi.
Sarvamaa, “Birlik bu mücadeleyi kaybetmeyi göze alamaz” uyarısında bulunarak kamu sağlığının, tek pazarın bütünlüğünün korunmasının ve organize suçun önlenmesinin risk altında olduğunu söyledi.
Ancak Sarvamaa, Avrupa’nın tütün ürünleri ve tüketim vergisi mevzuatını nasıl yeniden yapılandırması gerektiği konusunda bir öneride bulunmaktan kaçındı ve bunun politika yapıcıların ve yasa koyucuların görevi olduğunu belirtti.
Politico
