Alzheimer denemesi, hastalık belirtileri olmayan kişiler üzerinde yapılacak

Daha yüksek hastalık geliştirme riski taşıdığı düşünülen sağlıklı orta yaşlı kişiler denemeye katılabilecek.

Hafıza kaybı yaşamayan kişilere, demans belirtileri ortaya çıkmadan önce hastalığın gelişimini durdurabilecek deneysel bir Alzheimer ilacı sunulacak.

Hastalığa yakalanma riskinin daha yüksek olduğu düşünülen sağlıklı orta yaşlı kişiler, demansı önlemeyi amaçlayan uluslararası bir klinik araştırmanın parçası olarak bir NHS vakfı tarafından yürütülen bu denemeye katılabilecek.

Dünya genelinden 55-80 yaşları arasında yaklaşık 1.600 kişinin katılımının planlandığı denemenin Avrupa'daki ilk katılımcıları, pazartesi günü Surrey and Borders Partnership NHS vakfı tarafından taranacak.

Birleşik Krallık'ın farklı bölgelerinden katılımcılara, herhangi bir hafıza problemi yaşamadıklarını kontrol etmek amacıyla testler uygulanacak. Ardından kendilerine, bilişsel gerilemeyi ve Alzheimer gelişimini öngörebilen bir biyobelirteç olan p-tau217 seviyelerinin belirlenmesi için kan testi yapılması teklif edilecek.

Daha önceki araştırmalar, p-tau217 seviyeleri en yüksek olan kişilerin 10 yıl içinde bilişsel bozukluk geliştirme olasılığının %78 olduğunu ortaya koymuştu.

Araştırmalar ayrıca p-tau217 ölçen kan testlerinin Alzheimer hastalığını %95'e varan doğrulukla tespit edebildiğini göstermişti.

PrevenTRON çalışması olarak adlandırılan III. faz denemede, p-tau217 seviyeleri yüksek olan ve deneme kriterlerini karşılayan katılımcılara yeni bir ilaç olan trontinemab verilmesinin, demansın başlangıçta gelişmesini engelleyip engelleyemeyeceği araştırılacak.

İsviçreli ilaç şirketi Roche tarafından geliştirilen trontinemab, beyinde biriken ve beyin hücrelerinin işlevini yavaşlatıp sonunda ölmelerine neden olan toksik bir protein olan amiloid plaklarını hedef alıyor.

İlk araştırmalar, ilacın erken evre Alzheimer veya hafif bilişsel gelişim bozukluğu bulunan kişilerin 10'da 9'unda 28 hafta içinde amiloid plaklarını temizlediğini ortaya koydu. Bu da Alzheimer'ın temel özelliklerinden birinin ortadan kaldırıldığı anlamına geliyor ve ilaç, çığır açıcı bir gelişme olarak nitelendirildi.

PrevenTRON denemesinin danışman psikiyatristi ve baş araştırmacısı Prof. Ramin Nilforooshan, çalışmanın araştırmacıların odağını tedaviden korunmaya nasıl kaydırdığını gösterdiğini söyledi:

“On yıllar boyunca araştırmalar, Alzheimer hastalığının belirtiler ortaya çıktıktan sonra tedavi edilmesine odaklandı. PrevenTRON ise farklı bir soruya yanıt arıyor: Belirtiler başlamadan önce, daha erken müdahale edebilir miyiz?”

Nilforooshan, PrevenTRON gibi araştırmalar ve denemeler aracılığıyla Alzheimer'dan etkilenen milyonlarca insana yardımcı olma potansiyeli bulunduğunu söyledi.

Ancak Telegraph'a verdiği röportajda tedavinin deneysel niteliğinin altını çizdi.

“Bu denemenin sihirli olduğunu söylemiyorum. Bu bir araştırma ilacı. Bekleyip göreceğiz: İşe yarayacak mı, yaramayacak mı?” dedi.

Yıl sonuna kadar Birleşik Krallık genelinde en az 15 hastane ve kliniğin araştırmaya katılması bekleniyor. Katılımcıların işe alınması sürecine Surrey and Borders Partnership vakfı öncülük ediyor.

Denemenin dört ila altı yıl sürmesi bekleniyor. Katılımcılar rastgele şekilde trontinemab veya plasebo alacak ve ardından herhangi bir demans belirtisinin ne kadar hızlı geliştiğini görmek amacıyla takip edilecek.

Alzheimer hastalığının, insanların hafıza sorunları nedeniyle genellikle tedavi aramaya başlamasından 10 yıl kadar öncebeynin içinde gelişmeye başladığı düşünülüyor.

Hastalık, 65 yaşın üzerindeki yaklaşık her 14 kişiden birini, 80 yaşın üzerindeki ise her altı kişiden birini etkiliyor.

The Guardian