AB liderleri bütçe konusunda uzlaşamıyor.

Hâlihazırda bölünmüş ve gergin geçen bütçe görüşmelerinde yeni bir anlaşmazlık noktası daha gün yüzüne çıktı: zamanlama. 

AB’nin bir sonraki uzun vadeli bütçesinin büyüklüğü ve önceliklerinin ötesinde, Avrupalı ​​liderler bir anlaşmaya varmanın ne kadar acil olduğu konusunda da fikir ayrılığı yaşıyor; zira 2027 yılında birçok ülkede ulusal seçimler yapılacak.

Fransa’da nisan ayında düzenlenecek cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde anketlerde önde giden aşırı sağcı lider Marine Le Pen, 2028–2034 bütçesinin yıl sonuna kadar karara bağlanmasının, Fransız demokrasisini devre dışı bırakmakla eşdeğer olacağı uyarısında bulundu.

Le Pen’in seçim vaatlerinin başında, Fransa’nın AB bütçesine yaptığı katkıyı yarıya indirmek geliyor.
Bu durum, bir AB diplomatının “yanan bir platform” (acil müdahale gerektiren kritik bir zemin) olarak tanımladığı bir tablo yaratarak, bütçenin bir an önce onaylanması baskısını beraberinde getiriyor. 

İrlandalı lider Michael Martin, perşembe sabahı yaptığı açıklamada, “Bütçeyi yıl sonuna kadar sonuçlandırmak bir zorunluluktur” dedi.

Letonya Başbakanı Andris Kulbergs ise bütçenin nihai hale getirilmesinin bir Avrupa güvenliği meselesi olduğunu belirtti; zira Le Pen, Ukrayna’ya verilen desteği de keseceğini açıklamıştı. Kulbergs, “Ukrayna için hayati bir kış dönemi. Ukrayna güçlü kalırsa, Avrupa da güçlü kalır” ifadelerini kullandı.

Buna karşın İsveç, Danimarka, İtalya ve Macaristan gibi bazı ülkeler ise hiç aceleci değil.
İsveç, İtalya ve Fransa; zirve sonuç taslağında yer alan ve bütçe müzakerelerinin Noel’den önce tamamlanmasını öngören ifadenin metinden çıkarılması için baskı yaptı.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen de Le Pen’in Fransa’da iktidara gelme ihtimalinden endişe duymuyor gibi görünüyor.

Frederiksen, “Başka ne tür tartışmalar olursa olsun, (bütçe) seviyesi düşürülmelidir” dedi. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ise AB dönem başkanlığını yürüten İrlanda’nın sunduğu son uzlaşma teklifini sert bir dille eleştirdi. Kristersson, perşembe günü yaptığı açıklamada, “Bu, söz konusu tartışmalar için bir başlangıç ​​noktası bile olamaz” dedi.

Yavaş müzakereden yana olanlar

Bütçe anlaşmasına varmak için acele etmeyen ülkeler listesi; bir sonraki uzun vadeli bütçeye dair birbirinden çok farklı yaklaşımlara ve hedeflere sahip üye devletleri bir araya getiriyor. 

Danimarka ve İsveç –yani "tutumlu" olarak adlandırılan ülkeler– Avrupa Komisyonu'nun önerdiğinden çok daha küçük bir bütçeyi destekliyor.

İtalya ve Macaristan ise yeni bütçenin, mevcut bütçedeki temel unsurları korumasını; uyum fonları ve tarımsal destekler gibi geleneksel programlara kaynak ayrılmaya devam edilmesini istiyor. 

Macaristan Başbakanı Péter Magyar, bazı ülkelerde henüz bir hükümet bulunmadığı göz önüne alındığında, liderlerin aralık ayına kadar oy birliğiyle bir anlaşmaya varmaları için "koşulların uygun olmayacağını" belirtti.

Almanya'dan Friedrich Merz, bu yıl bir anlaşmaya varılmasını tercih edeceğini ifade etse de, üye devletlerin görüşleri arasında hâlâ büyük uçurumlar bulunduğuna dikkat çekti. 

Merz daha önce, bütçeye en büyük katkıyı sağlayan Almanya açısından, 2028 yılına kadar yeni bir bütçe üzerinde anlaşmaya varılmamasının daha ekonomik olabileceği yönünde bir görüş dile getirmişti.

Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola perşembe günü yaptığı açıklamada, Parlamentonun Avrupa Konseyi ile birlikte hızlı hareket etmeye hazır olduğunu belirtti; ancak AB liderlerinin üzerinde uzlaşacağı herhangi bir çözümün Parlamentoda çoğunluk desteği alacağının hiçbir garantisi olmadığını vurguladı.

Rapporteur