Tasfiye edilen fonlardaki yatırımcılara ödemeler nasıl yapılacak?

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 7 Ekim'de TBMM Genel Kurulu'nda fon piyasasında son dönemde yaşanan gelişmeler, tasfiye süreci ve yatırımcılara yapılması planlanan ödemeler hakkında bilgi verdi.

Yılmaz, sorunlu fonlara ilişkin tasfiye sürecinde Hazine kaynağı kullanılmayacağını, fonların kendi kaynakları ve varlık satışlarından elde edilen gelirlerle yatırımcılara ödeme yapılacağını açıkladı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı, olağanüstü tasfiyeye tabi fonlarda yatırımcılara ekim ayı içinde 1 milyon liraya kadar ana para ödemesi yapılmasının planlandığını söyledi.

Yılmaz'ın açıklamasına göre teklif yasalaşırsa, olağan ve olağanüstü tasfiyelerin ekim ayı içinde yapılmasının ardından yatırımcıların "çok büyük bir bölümü" ödemelerini tamamen alacak.

'Hazine'den kaynak kullanılmayacak'

Yılmaz, fonlarda oluşan özel zararların karşılanması için Hazine kaynağı kullanılmayacağını belirtti.

Tasfiye sırasında yatırımcıların haklarının öncelikle her fonun kendi kaynaklarıyla karşılanmasının esas olduğunu söyleyen Yılmaz, bunun yanı sıra fahiş veya haksız gelir elde edenlerden geri alınacak kaynaklar ile sistem dışına çıkarılan malların satışından elde edilecek gelirlerin kullanılacağını açıkladı.

Yılmaz, özellikle serbest fonlarda bankacılık sistemindekine benzer bir devlet garantisinin bulunmadığını da vurguladı.

Yılmaz'ın açıklamasına göre SPK tarafından tasfiye sürecine alınan yedi şirkete ait 131 fonun tasfiye işlemlerini Ziraat Bankası ve İş Bankası yürütecek.

TERA kapsamındaki altı fonun tasfiyesini İş Bankası, geriye kalan 125 fonun tasfiyesini ise Ziraat Bankası yönetecek.

Fonlardaki yatırımcı paylarının kontrolü, mevcut nakdin, borç ve alacakların ve fon mal varlığının durumunun tespit edildiğini belirten Yılmaz, ilgili bankaların saklama faaliyetlerini de resmi olarak devraldığını söyledi.

İlk ödemeler 8 Ekim'de olağan tasfiyede sürecindeki fonlara

Yılmaz, A1 Capital, Bulls ve Pardüs'ün olağan tasfiye sürecinin 5 Ekim itibarıyla başlayacağını, bu kapsamdaki 17 fonda bulunan 43 bin 643 yatırımcıya 8 Ekim Perşembe günü ödeme yapılacağını söyledi.

Bu üç şirket kapsamındaki diğer 49 özel fonda ise 2 bin 98 kişi bulunduğunu ve sorunların kendi kapsamlarında çözülmesinin planlandığını söyledi.

Yılmaz, Atlas şirketinin olağan yöntemle tasfiyesi üzerinde de çalışıldığını söyledi.

Atlas'ta bulunan 56 bin 614 kişiyi kapsayan 16 fonda, gerekli teminatların alınması halinde, olağan tasfiye kurallarıyla ödemelerin hızla yapılacağını belirtti.

Geriye kalan dört şirket ve bunların fonları için ise MKK verilerinin tamamlanmasının ardından olağanüstü tasfiye sürecinin başlayacağını ekledi.

Olağanüstü tasfiyede 1 milyon liraya kadar ara ödeme

Yılmaz, olağanüstü tasfiyenin temel unsurunun 1 milyon liraya kadar ana para ödemesi olduğunu belirtti.

Ancak bu ödeme henüz kesinleşmiş değil. Yılmaz, olağanüstü tasfiye kurallarını içeren kanun teklifinin yasalaşması halinde, ekim ayı içinde 1 milyon liraya kadar ana para ödemelerinin yapılmasının öngörüldüğünü söyledi.

Olağanüstü tasfiye kapsamında yapılacak ödeme, yatırımcının hak kazanacağı nihai ödemeden mahsup edilecek bir ara ödeme olacak ve en fazla 1 milyon lira olarak uygulanacak.

Fonların alacaklarının tahsili ve borçlarının ödenmesinin ardından nihai tasfiye bakiyesinin oluşturulacağını belirten Yılmaz, bu süreç için 5-6 aylık bir süre hedeflendiğini söyledi.

TBMM'de bu amaçla AKP Grup Başkanvekili Abdullah Güler başkanlığında bir çalışma grubu oluşturuldu.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), ödeme tarihindeki net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altında olan yatırımcılar için yatırım tutarının tamamını ödeme kararı almıştı.

Net yatırım tutarı 1 milyon TL ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon TL olacak şekilde ödeme yapılması kararlaştırılmıştı.

Ara ödemede 'net yatırım tutarı' esas alınacak

Olağanüstü tasfiye kapsamındaki ara ödemenin belirlenmesinde Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun hesaplayacağı net yatırım tutarı esas alınacak.

Yılmaz, net yatırım tutarını belirleyecek algoritmanın hazırlandığını ve Takasbank'tan fiyat bilgileri alındıktan sonra tutarların hesaplanacağını açıkladı.

Fon Koordinasyon Kurulu'nun 2 Ekim'deki toplantısında da SPK'nın 30 Eylül tarihli kararları çerçevesinde net yatırım tutarının hesaplanma yöntemi, ikincil düzenlemeler ve ödeme takviminin ele alındığını söyledi.

455 bin 758 tekil yatırımcı

Yılmaz'ın verdiği bilgiye göre tasfiyesi öngörülen 131 fonda 455 bin 758 tekil kişi bulunuyor.

Ziraat Bankası'nın tasfiyesinden sorumlu olduğu 125 fonda 151 bin 247, İş Bankası'nın sorumlu olduğu altı fonda ise 388 bin 718 tekil yatırımcı var.

Yılmaz, olağan ve olağanüstü tasfiyelerin ekim ayı içinde yapılmasıyla 455 bin 758 kişinin "çok büyük bir bölümünün" ödemelerini tamamen alacağını söyledi.

TMSF bünyesindeki iade hesapları nasıl kullanılacak?

Tasfiye işlemlerinin yürütülmesi amacıyla SPK kararıyla TMSF bünyesinde 131 isteğe bağlı iade hesabı ve bir genel hisse iade hesabı açıldı.

Yılmaz, her fonda oluşan kaynağın ilgili fonun alacaklıları için kullanılacağını söyledi.

Genel hesaba gelen kaynakların ise SPK tarafından belirlenecek kriterlere göre fonlara dağıtılması öngörülüyor.

El konulan veya müsadere edilen varlıkların satışından elde edilen gelirlerin de geri kazanım hesabına aktarılarak ödemelerde kullanılması planlanıyor.

Hak sahipliği ise fon ve hesap bazında belirlenecek.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, 6 Ekim itibarıyla bu hesaplara beş kişinin iadede bulunduğunu açıklamıştı.

BBC Türkçe