ABD ve Polonya, yeni Amerikan üssü için anlaşmaya yakın

Polonya Dışişleri Bakanı, daha önce Trump yönetiminin ülkedeki askerleri çekme tehdidinde bulunmasına rağmen, söz konusu girişimi perşembe günü açıkladı.

ABD ve Polonyalı yetkililer, 10 bin Amerikan askerine ev sahipliği yapacak bir ABD üssünün Polonya'da kurulması için çalışmalar yürütüyor. Bu gelişme, Avrupa genelindeki askerî konuşlanmalarda önemli bir değişiklik anlamına gelirken, aynı zamanda Rusya'ya doğrudan bir uyarı niteliği taşıyor.

Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski, girişimi perşembe günü açıkladı. Bu gelişme, Pentagon'un yurtdışındaki ABD askerî personelinin durumuna ilişkin bir inceleme yürüttüğü ve Trump yönetiminin aylar önce ülkeden asker çekme tehdidinde bulunduğu bir dönemde geldi.

Başkan Donald Trump, Polonya'da bir kara kuvvetleri üssü kurulması fikrini gündeme getirmişti. Ancak yetkililerin somut ayrıntılar sunması ilk kez gerçekleşiyor. 

Şu anda ülkede yaklaşık 7 bin askeri bulunan ABD, aynı zamanda kara kuvvetleri birliklerini Litvanya ve Estonya'ya da kaydırıyor. Bu gelişmeler, NATO müttefiklerinin Rusya'nın artan saldırganlığından endişe ettiği bir dönemde, Amerikan askerlerinin Kremlin'in kapısına daha fazla yaklaşması anlamına geliyor.

Sikorski, New York'ta Dış İlişkiler Konseyi'nin bir etkinliğinde yaptığı konuşmada, “Bizi güvence altına alacak ancak Rusya için tehdit oluşturmayacak türden bir ABD varlığı istiyoruz” dedi. Sikorski, “Ve Başkan Trump'ın bu konuda verdiği sözü tutmasını umuyoruz” ifadelerini kullandı.

NATO müttefikleri, Rusya'nın üye ülkelere yönelik insansız hava aracı saldırıları düzenlediği bir dönemde Pentagon'un Avrupa'daki Amerikan askerî varlığını azaltmayı tercih etmesinden endişe ediyor.

Savunma yetkililerinden ikisinin verdiği bilgilere göre, Pentagon'un incelemesine ilişkin nihai raporun kasım ayının başlarında Savunma Bakanı Pete Hegseth'e sunulması bekleniyor. Yetkililer, kurum içi planlamaya ilişkin bilgi verdikleri için isimlerinin açıklanmaması koşuluyla konuştu.

Pentagon ve Beyaz Saray, yorum taleplerine yanıt vermedi.

İncelemeye liderlik eden Pentagon politika şefi Elbridge Colby, çarşamba günü yaptığı konuşmada, sürecin “daha dayanıklı” bir “daha iyi ve daha güçlü NATO” ile sonuçlanacağını söyledi. 

Colby, bunun nedeninin NATO üyelerinin kendi savunmalarına daha fazla harcama yapmak zorunda kalacak olmaları olduğunu belirtti. “Ayrıca Avrupa'ya birlikte çalışabileceği daha fazla askerî kapasite kazandıracak” dedi.

Colby bu girişimi NATO 3.0 olarak adlandırıyor. Ancak olası anlaşma, ABD askerlerinin Avrupa'daki varlığı konusunda kafa karışıklığı yaratan bir dizi karşılıklı hamlenin ardından gündeme geldi.

Pentagon geçen yıl Romanya'dan bir kara kuvvetleri tugayını çekmiş ve başlangıçta Almanya'dan 5 bin askeri geri çekme sözü vermişti.

Bu durum NATO yetkililerinin nihai ABD politikasının gerçekte ne olacağını sorgulamasına yol açtı: Avrupa'ya daha fazla Amerikan askeri mi gönderilecek, mevcut durum büyük ölçüde korunacak mı, yoksa kapsamlı asker çekilmeleri mi gerçekleştirilecek?

Bu arada Rusya'nın eylemleri giderek daha tehditkâr bir görünüm kazanıyor.

Danimarka askerî istihbaratının perşembe günü yayımladığı bir değerlendirmede, “Rusya'nın Rusya sınırındaki bir veya birden fazla NATO ülkesine sınırlı bir askerî saldırı düzenleme yönündeki düşük ancak artan risk” konusunda yakın vadeli bir uyarıda bulunuldu.

Almanya, Moskova'yı geçen ay Leipzig Havalimanı'nı hedef alan başarısız bir silahlı insansız hava aracı planıyla suçladı. Daha bu hafta, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarının ardından insansız hava araçları Moldova ve Romanya hava sahalarını ihlal etti.

Polonya ise bir Rus askerî helikopterinin hava sahasını ihlal etmesinin ve Rus insansız hava araçlarının Ukrayna sınırı yakınlarında uçmasının ardından savaş uçaklarını havalandırdı.

Politico