Shell, BP ve benzer şirketlerin, düşen petrol fiyatları karşısında bilançolarını korumak için hisse geri alımlarını kısmaları bekleniyor.
Avrupa’nın en büyük petrol şirketleri, önümüzdeki haftalarda hissedarlara yapılan ödemelerde milyarlarca dolarlık kesintiye gitmeye hazırlanıyor.
Bu adım, petrol fiyatlarının düşmesi beklentisi karşısında kemer sıkma dönemine girildiğine ve bilançoları koruma çabasına işaret ediyor.
Analistlere göre Shell, BP, TotalEnergies, Eni ve Equinor, bu ay açıklayacakları yıllık sonuçlarla birlikte, hisse geri alımlarını azaltarak hissedarlara yaptıkları dağıtımları toplamda %10–25 oranında yavaşlatacak.
Avrupalı petrol devleri son yıllarda nakit akışlarının yarısından fazlasını hisse geri alımlarına yöneltti.
Bu sayede piyasadaki hisse sayısı azaldı ve hisse fiyatları desteklendi. UBS verilerine göre sektör, 2021’den bu yana toplam hisse sayısını yaklaşık beşte bir oranında azalttı.
Ancak bu strateji artık ciddi baskı altında. Petrol fiyatları geçen yıl yaklaşık %20 düştü ve artan ham petrol arzının piyasada fazla yaratması nedeniyle 2026’nın ilk yarısında daha da zayıflaması bekleniyor.
Analistler, şirketlerin geri alımları borçla finanse etmek yerine kesmeyi tercih edeceğini söylüyor.
Barclays analisti Lydia Rainforth,
“Hisse geri alımlarında ortalama %25’lik bir kesinti öngörüyoruz. Genel olarak bu, borçlanarak ödeme yapmaktan çok daha iyi bir seçenek olarak görülüyor,”
dedi.
UBS analisti Josh Stone ise sektör genelinde hissedarlara yapılan dağıtımların %21 azalmasını bekliyor:
“Değerlemeler düşükken, bilançolar sağlıklıyken ve ‘zirve petrol’ riskleri artarken geri alımlara öncelik vermek için güçlü bir gerekçe vardı. Bugün ise durum böyle değil.”
Avrupalı şirketler üzerindeki bu baskı, ABD’li rakiplerinin görece gücüyle tezat oluşturuyor.
ExxonMobil ve Chevron, Cuma günü son dört yılın en düşük yıllık kârlarını açıklamalarına rağmen — petrol ve gaz üretiminde rekor seviyelere ulaşmış olmalarına karşın — bu yıl hissedarlara yapılan ödemelerde geri adım atacaklarına dair bir sinyal vermedi. Her iki şirket de düşüşü atlatabilecek güçlü bilançolarına vurgu yaptı.
Bazı Avrupalı petrol devleri ise beklentileri şimdiden aşağı çekmeye başladı. TotalEnergies, petrol fiyatlarının varil başına 60–70 dolar seviyesinde seyretmesi varsayımıyla, bu yıl üç aylık hisse geri alımlarını 500 milyon ila 1,25 milyar dolar arasında azaltacağını açıkladı.
Cuma günü Brent petrol, Orta Doğu’daki artan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle varil başına yaklaşık 71 dolar seviyesinde işlem gördü.
HSBC’ye göre, Norveç’in devlet kontrolündeki petrol şirketi Equinor, yıllık hisse geri alımlarını 2025’te 5 milyar dolardan 2026’da 2 milyar dolara düşürmeye hazırlanıyor.
Nakit akışının %40–50’sini temettü ve geri alımlara ayırmayı “dokunulmaz” olarak tanımlayan Shell’in ise, Perşembe günü açıklayacağı sonuçlarla birlikte üç aylık geri alımlarını 3,5 milyar dolardan 3 milyar dolara indirmesi bekleniyor. Bu adım, şirketi kendi belirlediği aralık içinde tutacak.
Dağıtım seviyeleri, şirketlerin sonuçlarını açıklamasından kısa süre önce yönetim kurulları tarafından belirlenecek. Bazı analistler, yılın olumlu başlamasının kimi şirketleri mevcut seviyeleri korumaya ikna edebileceği uyarısında bulunuyor.
Buna rağmen Stone, Avrupa petrol devlerinin iyileşen piyasa değerlemelerinin, agresif geri alımlar için gerekçeyi zayıflattığını düşünüyor:
“Hisselerinizi daha yüksek bir çarpandan geri almaya başladığınızda bu mantık daha az ikna edici hale geliyor.”
Stone ayrıca, bazı Avrupalı şirketlerin ABD’li rakiplerle aralarındaki değerleme farkını kapatmak için istikrarlı hissedar getirilerini öne çıkardığını, ancak Amerikan rakiplerinin daha derin rezervlere ve daha güçlü büyüme beklentilerine sahip olması nedeniyle yapısal dezavantajlarla karşı karşıya olduklarını belirtti.
Bank of America analisti Christopher Kuplent ise, Avrupa petrol şirketlerinin geçen yıl ödemeleri sürdürebilmesini büyük ölçüde bilançolarına yüklenerek veya varlık satarak başardığını söyledi.
“Geçen yıl 8 milyar dolarlık varlık satan Eni gibi bir şirketin bunu bu yıl tekrar yapabileceğini sanmıyorum,” diyen Kuplent,
“Temel gerçeklerden kaçamazsınız,” ifadelerini kullandı.
Temkinli ticaret açıklamalarının ardından, dördüncü çeyrek kâr beklentileri şimdiden %12 düşmüş durumda.
“Yumuşak bir iniş umuyoruz,” dedi,
“ancak dayandığınız yastıkların çoğu ya söndü ya da baştan beri yoktu.”
Kuplent, sektörün 2025’in büyük bölümünü maliyetleri kısmaya ve üretimi artırmaya çalışarak geçirmesinin ardından zorlu bir 2026’ya girdiğini söyledi.
Financial Times
