"Body Worlds" Sergisinin Yaratıcısı Alman Anatomist Gunther von Hagens 81 Yaşında Hayatını Kaybetti
Korunmuş insan bedenlerinden oluşan "Body Worlds" (Beden Dünyaları) sergileriyle dünya genelinde hem hayranlık hem de büyük tartışmalar yaratan Alman anatomist Gunther von Hagens, 81 yaşında yaşamını yitirdi.
Von Hagens'in ailesi ile kurucusu olduğu Plastinasyon Enstitüsü (Institute for Plastination), ünlü anatomistin cuma günü hayatını kaybettiğini açıkladı.
Yayımlanan açıklamada ölüm nedenine ilişkin ayrıntı verilmedi. Von Hagens, 2010 yılında Parkinson hastalığıyla yaşadığını kamuoyuna duyurmuştu.
Bilim, Sanat ve Ticaret Arasında Tartışmalı Bir İsimdi
Gunther von Hagens, gezici "Body Worlds" sergileri ve kamuoyunun önünde gerçekleştirdiği otopsiler gibi ses getiren etkinlikleriyle bilim, eğlence ve ticaret arasındaki hassas çizgide faaliyet gösteren en tartışmalı isimlerden biri olarak tanındı.
Çalışmalarının temelini, "plastinasyon" adı verilen yöntem oluşturuyordu. Bu teknikte insan bedenindeki sıvılar sıvı plastikle değiştiriliyor, ardından plastik sertleştirilerek dokuların bozulmadan korunması sağlanıyordu.
1970'li yıllarda geliştirmeye başladığı bu yöntem sayesinde insan bedenleri ve iç organları çürümeden uzun yıllar sergilenebiliyordu.
Bu teknikle hazırlanan ilk "Body Worlds" sergisi 1995 yılında Japonya'da ziyaretçilere açıldı.
Almanya'da Kilisenin Tepkisine Rağmen Açıldı
İki yıl sonra sergi Almanya'da da açıldı. Yerel kilise yetkilileri, insan bedenlerinin bu şekilde sergilenmesinin ölüye saygısızlık olduğu gerekçesiyle açılışı engellemeye çalıştı ancak başarılı olamadı.
Von Hagens ise çalışmalarının insanların kendi bedenlerini ve anatomilerini daha iyi anlamalarına yardımcı olduğunu savunuyordu.
Ünlü anatomist çalışmalarını şu sözlerle anlatmıştı:
"Anatomist, günlük çalışmalarında insanların ölüm ve ölüler hakkındaki tabularını ve inançlarını reddetmek zorunda kalıyor."
Bir başka açıklamasında ise şöyle demişti:
"Burada dokunduğum şey bir tabudur; bu da bedenimizdir. Bize bedenimizden daha yakın hiçbir şey yoktur."
Tüm Bedenler Bağış Yoluyla Elde Edildi
Sergilerde kullanılan bedenlerin tamamı, yaşamları boyunca bedenlerini plastinasyon amacıyla bağışlamayı kabul eden kişilere aitti.
Buna rağmen birçok eleştirmen, von Hagens'in çalışmalarını bilimsel olmaktan çok sansasyon yaratmaya yönelik buldu.
Tartışma yaratan eserler arasında;
- plastine edilmiş bir at üzerinde oturan bir insan cesedi,
- sekiz aylık fetüsüyle birlikte sergilenen hamile bir kadın bedeni
gibi örnekler yer aldı.
Berlin Katolik Akademisi'nin ruhani lideri Rahip Ernst Pulsfort, 2001 yılında sergi Berlin'de açıldığında şu eleştiriyi yapmıştı:
"Von Hagens cesetlerle, bir çocuğun oyuncak bebeklerle oynadığı gibi oynuyor."
Pulsfort ayrıca serginin "kamuoyunun sansasyon merakına hitap ettiğini" savunmuştu.
İngiltere'de 170 Yıl Sonra İlk Kamuya Açık Otopsiyi Gerçekleştirdi
2002 yılında Londra'daki Body Worlds sergisi sırasında, her zamanki siyah fötr şapkasıyla sahneye çıkan von Hagens, yüzlerce kişinin izlediği salonda İngiltere'de 170 yıl aradan sonra gerçekleştirilen ilk halka açık otopsiyi yaptı.
Hükümet yetkililerinin bunun yasa dışı olabileceği yönündeki uyarılarına rağmen etkinliği gerçekleştiren von Hagens, organizasyonu "büyük bir başarı" olarak nitelendirdi.
Buna karşılık İngiliz Tabipler Birliği Etik Kurulu Başkanı Dr. Michael Wilkes, etkinliği "aşağılayıcı ve saygısız" olarak değerlendirdi.
Daha sonra Body Worlds sergisi, 2004 yılında Los Angeles'ta ABD'deki ilk gösterimini yaptıktan sonra birçok Amerikan kentinde de sergilendi.
"Plastinarium"u Kurdu
Von Hagens'in bedenlerin plastinasyona hazırlandığı merkezi olan "Plastinarium", 2006 yılında Almanya'nın doğusundaki Guben kentinde açıldı.
Doğu Almanya'dan Batı'ya Kaçmaya Çalışmıştı
Gunther von Hagens, 10 Ocak 1945'te, bugün Polonya sınırları içinde bulunan bölgede Gunther Liebchen adıyla dünyaya geldi.
Doğu Almanya'nın Jena kentinde tıp eğitimi aldı ancak zamanla komünist rejimi sorgulamaya başladı.
Batı Almanya'ya kaçma girişimi başarısızlıkla sonuçlandı ve gözaltına alındı. Daha sonra Batı Almanya hükümeti, o dönemde uygulanan yöntem kapsamında özgürlüğünü satın aldı ve 1970 yılında serbest bırakıldı.
Ardından Lübeck Üniversitesi'nde tıp eğitimini tamamladı.
1970'li yıllarda Heidelberg Üniversitesi Patoloji ve Anatomi Enstitüsü'nde çalışmaya başladı.
İlk eşi olan sınıf arkadaşı Cornelia von Hagens ile evlendikten sonra eşinin soyadını aldı.
Son İsteği de Plastinasyon Oldu
İkinci eşi Angelina Whalley, Heidelberg merkezli Plastinasyon Enstitüsü'nün başkanlığını ve Body Worlds sergilerinin küratörlüğünü yürütüyor.
İlk evliliğinden üç çocuğu bulunan Gunther von Hagens'in ailesi, yayımladıkları açıklamada anatomistin son arzusunun kendi bedeninin de plastinasyon işlemine tabi tutulması olduğunu belirtti.
Açıklamada, ailesinin bu isteğe saygı göstereceği ve vasiyetini yerine getireceği ifade edildi.
AP News
