Çin’in dış ticaret fazlası, ihracattaki %35’lik artışla üst üste ikinci yıl 1 trilyon doları aştı.

Çin’in dış ticaret fazlası üst üste ikinci yıl 1 trilyon doların üzerine çıktı.

Gümrük idaresi, ekim ayında ihracatın bir önceki yılın aynı dönemine göre %35,2 oranında arttığını bildirdi. İhracat, bu yıl yarı iletkenler ve otomobiller gibi yüksek teknolojili ürünlerin desteğiyle hızlı bir büyüme kaydetti.

İthalat ise yıllık bazda %41,6 oranında artış gösterdi.

Ocak-ekim döneminde Çin 1,04 trilyon dolarlık dış ticaret fazlası verdi. Geçtiğimiz ay ithalattaki hızlanmayla birlikte aylık dış ticaret fazlası, eylül ayındaki 133,5 milyar dolardan 105,3 milyar dolara geriledi.

Bu veriler, Çin’in geçen yıl ulaştığı 1,2 trilyon dolarlık rekor dış ticaret fazlasını 2026 yılında aşma yolunda ilerlediğini gösteriyor.

Moody’s Analytics ekonomisti Dave Chia, “Çin’in ihracatının, özellikle elektronik ve otomotiv sektörlerinin öncülüğünde yılın geri kalanında da güçlü kalmasını bekliyoruz” dedi.

Fransız bankası Natixis’in Asya-Pasifik bölgesi baş ekonomisti Alicia García-Herrero, Çin’in ekim ayındaki ithalat artışının kısmen Basra Körfezi’nden gelen ham petrol sevkiyatlarındaki toparlanmadan kaynaklandığını belirtti.

García-Herrero’ya göre; birçok sektördeki aşırı kapasite, yüksek yurt içi tasarruf oranları ve zayıflayan iç talep, Çin’i ürünlerini yurt dışına göndermeye zorluyor; bu durum ise bazı ülkelerin kendi sanayilerini korumak adına önlemler almasına yol açıyor.

García-Herrero, mevcut durumun sürdürülebilir olmadığını ifade etti.

Çin’in doğusundaki Zhejiang eyaletine bağlı Linhai şehrinde bir üretici firma adına gözlük satışı yapan Cinders Zhou, Çin ekonomisindeki yavaşlamayla birlikte işletmelerin yoğun bir rekabet baskısı altında olduğunu belirtti.

Hem Çin içinde hem de yurt dışında satılan gözlük çerçeveleri ve camları üreten bir şirkette çalışan Zhou, “Mesele ürün kalitesine, daha doğrusu sektör genelinde giderek azalan kaliteye dayanıyor; çünkü ürünler arasında ciddi bir tekdüzeleşme (homojenleşme) söz konusu” dedi. 

Zhou, bu durumun herkesi fiyat üzerinden rekabet etmeye zorladığını ekledi. Dave Chia ise, ABD’nin ticaret engelleri ve gümrük vergilerini artırdığı bir dönemde, Avrupa Birliği tarafından getirilen ticari kısıtlamaların da önemli bir risk oluşturduğuna dikkat çekti. 

Capital Economics’ten Nguyen Hoang Nam, AB’nin ticaret önlemlerinin Çin’in ihracatının yalnızca küçük bir kısmını etkilediğini belirtti.

Çin, ticaret fazlasını artırma peşinde olmadığını, aksine daha dengeli bir küresel ticaret hedeflediğini savunuyor.

Bununla birlikte, güçlü ihracat verileri, zayıf seyreden iç talebin yarattığı boşluğu doldurmaya yardımcı oldu. Ekonominin, Pekin’in bu yıl için belirlediği yüzde 4,5 ila yüzde 5 arasındaki resmi büyüme hedefine ulaşması bekleniyor; bu oran, geçen yıl kaydedilen yüzde 5’lik büyümeye kıyasla bir miktar daha yavaş bir tempoya işaret ediyor.

Çin’in ABD’ye yönelik ihracatı, geçen yıl Trump döneminde getirilen yüksek gümrük vergileri nedeniyle daralan ticaret hacminin yarattığı düşük baz etkisiyle, ekim ayında yıllık bazda yüzde 32,9 oranında artış gösterdi. Çin’in AB’ye ihracatı ise ekim ayında yıllık bazda yüzde 24,3, ocak-ekim döneminde ise yüzde 17,2 oranında yükseldi.

İlk on ayda, ABD ile olan ticaret fazlası yaklaşık 266,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, AB ile olan ticaret farkı 310 milyar doları aştı. 2025 yılında AB, Çin karşısında yaklaşık 410 milyar dolarlık bir ticaret açığı verdi; bu da günlük ortalama 1,1 milyar doların üzerinde bir açığa denk geliyor.

Çin tarafından açıklanan veriler, genellikle ticaret ortaklarının bildirdiği rakamlardan farklılık gösterebiliyor. Yine ekim ayında, Çin’in yarı iletken ihracatı değer bazında bir önceki yıla göre yüzde 137,1 oranında fırladı. Otomobil ihracatı ise yüzde 37,6 artış kaydetti.

Çin’in ihracatı, yapay zeka sektöründe yaşanabilecek olumsuzluklara karşı savunmasız kalabilir. ABD ara seçimlerinde Demokratların kazandığı zaferler, veri merkezlerinin genişletilmesine yönelik kamuoyundaki tepkilerle birleşince, bu endişeler daha da derinleşti.

Chia, “Yapay zeka alanındaki patlama yavaşlar veya bir düzeltme sürecine girerse; çip ve elektronik ürün fiyatlarındaki düşüş ile sevkiyat hacimlerindeki azalma, Çin’in ihracatına ağır bir darbe vurabilir” değerlendirmesinde bulundu. 

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin lideri Şi Cinping arasında, önümüzdeki hafta Çin’in teknoloji merkezi Shenzhen’de düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) liderler zirvesi kapsamında yapılması planlanan görüşmelerde, ticaretin gündemin en önemli maddelerinden biri olması bekleniyor. 

Ticari ateşkesin ocak ayına kadar iki ay süreyle uzatılması ihracatçılara bir nebze nefes aldırmış olsa da, bu durumun ne kadar süreceği belirsizliğini koruyor.

Sektörel bir kuruluş olan Shenzhen Sınır Ötesi E-Ticaret Derneği’nin başkanı Wang Xin, ABD ve Avrupa’nın izlediği ticaret politikalarının, Çinli işletmelerin pazarlardaki genişleme çabaları önünde “pek çok zorluk” yarattığını ifade etti.

AP News