Eski İşçi Partili bakan, tamamen kopmanın “çok ama çok zor bir duruma düşmemize yol açma potansiyeli” taşıdığını söyledi.
David Miliband, Trump yönetiminin ilişkilere etkisine rağmen Avrupa’nın ABD ile geleneksel ittifakından “boşanmayı” değil, “ayrı yatak odalarına” sahip olmayı hedeflemesi gerektiğini söyledi.
2013’ten bu yana International Rescue Committee başkanlığını yürüten eski İşçi Partisi dışişleri bakanı, pazar günü Hay Festival’nde şunları söyledi:
“Avrupa için stratejik özerkliğin Amerika Birleşik Devletleri’nden boşanma anlamına geldiği yönündeki argümanı görebiliyorsunuz. Bunun tehlikelerine karşı gerçekten uyarıda bulunuyorum.
‘Ayrı yatak odaları’, belki. Boşanma, hayır. Çünkü boşanma seçeneğine gidersek çok ama çok zor bir konuma düşme potansiyelimiz var.”
Bunun pratikte ne anlama geldiği sorulduğunda Miliband, Avrupa’nın aynı zamanda “ayrı banka hesaplarına” da ihtiyaç duyduğunu esprili şekilde söyledi ve ekonomi ile askerî alanlarda “eylem kapasitesi” geliştirmesi gerektiğini belirtti.
Bunun, “satın aldığınız savaş uçakları ve hava araçları söz konusu olduğunda – Avrupa malı mı yoksa Amerikan malı mı alıyorsunuz” sorusuyla zorlaştığını, ayrıca yapay zekâ alanında da “dijital egemenliğin ne anlama geldiğinin son derece zorlayıcı” olduğunu ifade etti.
Miliband, “İklim meselesi, Amerika’nın geri vitese geçmesi nedeniyle geri kalmayı göze alamayacağımızın iyi bir örneği. Avrupa’nın mutlak ön saflarda yer almasında hem büyük bir ekonomik çıkar hem de çevresel çıkar var,” dedi.
Ayrıca zenginlik üretmenin ve bunu adil biçimde dağıtmanın, Avrupa’nın siyasi ve askerî “zayıflıklarını” ele almanın “temel” unsuru olduğunu söyledi ve ABD’de kişi başına düşen GSYH’nin nominal olarak Avrupa’nın neredeyse iki katı olduğuna dikkat çekti.
Miliband, yazar ve hukukçu Philippe Sands ile filozof Susan Neiman’ın da yer aldığı bir panelde konuştu. Oturumun moderatörlüğünü ise Misha Glenny yaptı. Glenny aynı zamanda In Our Time programının sunucusu.
Sands, Birleşik Krallık-ABD ilişkisinin “tek yönlü” olduğunu söyledi. “Kendimizi kandırmayalım.” Birleşik Krallık’ın ABD’ye “çok daha bağımlı” olduğunu belirten Sands, “Son birkaç yılda öğrendiğimiz şey, neye ihtiyacımız olduğunu düşünmenin zamanının geldiği,” dedi. İngiltere’nin “birincil bağlantısının” Avrupa ile olduğunu söyleyen Sands, “gitmemiz gereken yön budur,” ifadelerini kullandı.
Ancak Sands, Fransa’nın Britanya’yı “güvenilir bir ortak olarak görmeyeceğini” de ekledi. “Macron ya da Macron’dan sonra gelecek kişiyle yapılacak çok iş var.”
Birleşik Krallık’ın “Avrupa Birliği ile ekonomik, siyasi, diplomatik ve askerî olarak yeniden bağlantı kurmanın bir yolunu bulması gerektiğini” söyledi. “Bunu yapmanın birçok farklı yolu var ve önümüzdeki bir ya da iki yıl içinde Britanya başbakanı olacak kişinin, bunun gerçekleşmesini kolaylaştıracak yollar bulmak için Fransa ile çok zaman geçirmesi gerekiyor.”
Glenny ise Brexit’in diğer AB üye devletlerine, “40 yıllık düzenleyici uyumdan kopmanın ekonominiz açısından gerçekte ne anlama geldiğini gösterdiğini – bunun şu ya da bu şekilde felaket olduğunu” söyledi.
Cumartesi günü Miliband, Birleşik Krallık’ın AB’ye yeniden katılım konumu konusunda “ulusal bir uzlaşı” çağrısı yaptı. Bu müdahale, Guardian’ın cuma günü yayımladığı ve bir Kabine Ofisi yetkilisinin AB ile mallar için tek pazar oluşturulmasını önerdiğini, ancak bunun AB yetkilileri tarafından reddedildiğini bildiren haberinin ardından geldi.
Cumartesi günü Hay etkinliğinde kendisine yakınlaşmanın Brexit yanlısı seçmenlerde ihanet ve hayal kırıklığı hissi yaratıp yaratmayacağı sorulduğunda Miliband, “Kendimizi yoksullaştırmanın ya da daha güvensiz hâle getirmenin Brexit oyuna saygı gösterdiğini düşünmüyorum. Aslında tam tersi geçerli,” dedi.
Birleşik Krallık’ın artık “Brexit’in ne anlama geldiğine dair 10 yıllık somut bir ders” aldığını söyledi.
Küresel çatışmalar hakkında da konuşan Miliband, İran’daki savaşın temsil ettiği “uluslararası sistemdeki kırılmanın”, Irak savaşının temsil ettiğinden “daha büyük” olduğunu söyledi.
Miliband, “Bu çatışma, Amerika ile Avrupa arasındaki ilişkileri daha önce görmediğim şekilde bozdu,” dedi.
The Guardian
