Finlandiya'da usulsüzlük şüphesinin oluşması bile yoğun incelemeye yol açıyor.
Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, tartışmalı bir devlet finansmanı anlaşmasındaki rolüne ilişkin soruları yanıtlamak üzere yeniden toplanması istenen parlamentoda ifade vermesi yönünde muhalefet ve medyadan giderek artan baskıyla karşı karşıya.
Tartışma, Finlandiya'nın yaz dönemi siyasi gündemine damgasını vururken, Orpo tatilde olduğu için kamuoyunun denetiminden büyük ölçüde uzak kaldı.
Parlamento seçimlerine bir yıldan az süre kala siyasi rakipleri bunu bir fırsat olarak görüyor. Bu arada yayımlanan yeni bir kamuoyu araştırması, halkın Orpo'yu yakın dönem Finlandiya başbakanları arasında en başarısız isim olarak değerlendirdiğini ortaya koydu.
Arena tartışması
Krizin merkezinde, "Helsinki Garden" projesine vaat edilen 35 milyon euroluk koşullu devlet desteği bulunuyor. Uzun yıllardır gündemde olan proje, Helsinki şehir merkezinde, mevcut Olimpiyat Stadı'nın yakınında spor ve konser etkinliklerine ev sahipliği yapacak yeni bir arena inşa edilmesini öngörüyor.
Projenin başında, eski Helsinki Belediye Başkanı, eski Ekonomi Bakanı ve Avrupa Yatırım Bankası eski Başkan Yardımcısı Jan Vapaavuori bulunuyor. Vapaavuori aynı zamanda Orpo'nun merkez sağdaki Ulusal Koalisyon Partisiüyesi.
İlk aşamada Helsinki Garden, Maliye Bakanlığı'ndan 110 milyon euroluk devlet kredi garantisi talebinde bulundu. Ancak Finlandiya medyasının ulaştığı kurum içi belgeler, bakanlık yetkililerinin projeyi maliyet ve süre aşımı riski ile yakın çevrede benzer arena projelerinin bulunmasını gerekçe göstererek riskli bir yatırım olarak değerlendirdiğini gösterdi.
Buna rağmen haberlerde, Vapaavuori'nin 35 milyon euroluk destek paketi üzerinde anlaşmaya varılmadan önce Orpo da dahil olmak üzere üst düzey bürokratlar ve siyasetçiler nezdinde lobi faaliyetlerini sürdürdüğü belirtildi.
Vapaavuori ayrıca bakanlar ve kamu görevlileriyle yaptığı temasları lobi faaliyetlerinin şeffaflık siciline kaydetmedi. Daha sonra bu kayıtları güncelleyeceğini açıkladı.
Başbakan Orpo ise, parti ilişkilerinin ya da kişisel bağlantılarının 35 milyon euroluk finansman taahhüdünün verilmesinde hiçbir rol oynamadığını söyledi.
Ancak Transparency International'ın Yolsuzluk Algı Endeksi'nde ikinci sırada yer alan Finlandiya'da, usulsüzlük görüntüsü oluşması bile son derece yoğun incelemeye neden oluyor.
Muhalefet açıklama talep ediyor
Ana muhalefetteki Sosyal Demokrat Parti Genel Başkan Yardımcısı Niina Malm, Orpo'nun Helsinki Garden finansman taahhüdünde etik dışı davranış veya Finlandiya toplumunca kabul edilemeyecek uygulamalar bulunmadığına dair tüm şüpheleri gidermek için parlamentoya açıklama yapması gerektiğini söyledi.
Malm, yaptığı açıklamada şunları söyledi:
"Başbakanın, parlamentoya karşı hesap verebilirliğin yerine getirilmesini sağlama sorumluluğu vardır. Bu yanıtsız sorular özellikle Finlandiya'nın içinde bulunduğu zorlu mali durum göz önüne alındığında daha da ciddidir. Üstelik ülke şu anda Avrupa Komisyonu'nun aşırı bütçe açığı prosedürüne tabidir."
Sosyal Demokratlar, projenin olumsuz risk değerlendirmelerine rağmen ya da Ulusal Koalisyon Partisi bağışçılarına avantaj sağlayabilecek kişisel lobi faaliyetleri sonucunda onaylanıp onaylanmadığı konusunda açıklama isteyen tek parti değil.
Merkez Parti, Göçmen Karşıtı Finler Partisi lideri ve Maliye Bakanı Riikka Purra'nın ülke genelindeki spor tesislerinin bütçelerini keserken Helsinki Garden için nasıl 35 milyon euro ayırabildiğini sorguladı.
Sol İttifak ise Orpo'nun parlamentoya verdiği yazılı cevapların yanlış veya kasıtlı olarak yanıltıcı bilgiler içerdiğini ve bunun başbakanın istifasını gerektirecek bir durum oluşturduğunu savundu.
Finlandiya'nın önde gelen gazetesi Helsingin Sanomat tarafından yapılan araştırmada da Orpo'nun proje hakkında kamuoyuna "yanlış bilgi verdiği" ve "projenin sunduğu mali hesaplamaların hükümet koşullu destek kararını almadan önce doğrulanmadığı" sonucuna varıldı.
Malm, "Gerçekleri ortaya koymak ve etik dışı davranış şüphelerini ortadan kaldırmak başbakanın sorumluluğudur." dedi.
"Bu konu çözüme kavuşmadığı ve Orpo bu sorulara cevap vermediği sürece, tüm proje üzerinde bir şüphe bulutu dolaşmaya devam edecektir."
Parlamentonun yeniden toplanması beklenmiyor
Muhalefet parlamentonun olağanüstü toplantıya çağrılmasını talep etmiş olsa da, bunu yapma yetkisi yalnızca Parlamento Başkanı Jussi Halla-aho'ya ait.
Ancak Orpo'nun küçük koalisyon ortağı olan Finler Partisi'ne mensup Halla-aho'nun, 200 sandalyeli Eduskunta'yı olağanüstü toplantıya çağırması beklenmiyor.
Finlandiya hükümeti ise bu haber için yorum yapacak bir bakanı hazır bulunduramadı.
Euractiv
