20 Yaş Dişinden Elde Edilen Kök Hücreler Endometriozis Tedavisinde Başarı Gösterdi
Ege Üniversitesi'nde yürütülen bilimsel araştırmada, rutin olarak çekildikten sonra tıbbi atık olarak değerlendirilen gömülü 20 yaş dişlerinden elde edilen mezenkimal kök hücrelerin, kadınlarda kısırlığın önemli nedenlerinden biri olan endometriozis (çikolata kisti) tedavisinde umut verici sonuçlar verdiği ortaya konuldu.
Prof. Dr. Pelin GÜNERİ, Prof. Dr. Mehmet Emin KAVAL Doç. Dr. Gözde KANDEMİR DEMİRCİ, Prof. Dr. Uğur TEKİN, Dr. Birant ŞİMŞEK, Prof. Dr. Yiğit UYANIKGİL, Prof. Dr. Timur KÖSE ile doktora öğrencileri Özgün GERMİYAN ve Ebru EROĞLU'nun yer aldığı araştırma ekibi, 2022 yılında çekilen gömülü 20 yaş dişlerinin pulpa dokusundan mezenkimal kök hücreler izole etti.
Laboratuvar ortamında çoğaltılan hücreler, uygun kriyoprezervasyon koşullarında bir yıl boyunca saklandı. Düzenli aralıklarla gerçekleştirilen analizlerde hücrelerin yüksek oranda canlılığını ve kök hücre özelliklerini koruduğu belirlendi.
Araştırmanın deney hayvanları aşamasında ise bu hücrelerin endometriozis modeli oluşturulan sıçanlarda uygulanmasının ardından lezyonlarda belirgin gerileme gözlendi.
Tıbbi atık olarak görülen dişler değerli bir biyolojik kaynak olabilir
Araştırmada görev alan Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gözde Kandemir Demirci, gömülü 20 yaş dişlerinin bugüne kadar çoğunlukla tıbbi atık olarak değerlendirildiğini belirterek, bu dokuların rejeneratif tıp açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu söyledi.
Demirci, çekilen dişlerin pulpa dokusunun steril laboratuvar koşullarında izole edildiğini ifade ederek, bir yıl sonra yapılan analizlerde hücrelerin canlılıklarını ve kök hücre karakterlerini büyük ölçüde koruduğunu belirtti.
Hücreler laboratuvarda çoğaltıldı ve kök hücre özellikleri doğrulandı
Sağlık Bilimleri Enstitüsü Kök Hücre Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yiğit UYANIKGİL ise dişlerden elde edilen pulpa dokusunun laboratuvarda özel işlemlerden geçirilerek hücre kültürüne alındığını anlattı.
Uyanıkgil, enzimatik işlemler ve santrifüj uygulamalarının ardından hücrelerin kültür ortamına aktarıldığını belirterek, yaklaşık 3 ila 5 gün içerisinde hücrelerin çoğalmaya başladığını söyledi.
Hücrelerin eksi 80 derecede muhafaza edildiğini ve düzenli kontrollerle canlılıklarının takip edildiğini ifade eden UYANIKGİL, belirli dönemlerde çözdürülen hücrelerde yeniden canlılık testleri ve mikroskobik incelemeler gerçekleştirdiklerini kaydetti.
UYANIKGİL, Yapılan analizlerle hücrelerin mezenkimal kök hücre özelliklerini koruduğunun doğrulandığını vurguladı.
Endometriozis modelinde olumlu sonuçlar
Ege Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. İsmet HORTU’ da çalışmanın tedavi aşamasına ilişkin bilgi verdi.
HORTU, deney hayvanlarında oluşturulan endometriozis modeline dental pulpa kaynaklı kök hücreleri uyguladıklarını belirterek, tedavi sonrasında çikolata kisti odaklarında gerileme gözlemlediklerini söyledi.
Endometriozisin kadınlarda ağrı ve kısırlığın en önemli nedenlerinden biri olduğuna dikkat çeken HORTU, hastalığın günümüzde cerrahi ve hormonal yöntemlerle tedavi edilmeye çalışıldığını ancak kalıcı ve kesin sonuç sağlayan bir tedavinin henüz bulunmadığını ifade etti.
Araştırmacılar, elde edilen bulguların ilerleyen süreçte yapılacak moleküler çalışmalar ve klinik araştırmalarla desteklenmesi halinde, dental pulpa kök hücrelerinin endometriozis ve buna bağlı infertilitenin tedavisinde yeni bir yaklaşım sunabileceğini değerlendiriyor.
TGM Haber Merkezi
