Estonya, Ukrayna barışı için Costa ve Kallas isminde hemfikir

Estonya Başbakanı Kristen Michal, "Her ikisi de açıkça AB ülkelerine karşı sorumludur" dedi. 

Estonya; Avrupa Konseyi Başkanı António Costa ve AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas’ın, Rusya-Ukrayna müzakerelerinde Avrupa’yı temsil etmeleri çağrısında bulundu. Bu çağrı, liderlerin müzakere masasında kimin yer alması gerektiği konusunu tartıştığı bir dönemde geldi.

Estonya Başbakanı Kristen Michal, verdiği demeçte, "Avrupa temsilcilerini zaten seçti: Konsey Başkanı António Costa ve [Yüksek Temsilci] Kaja Kallas. Her ikisi de açıkça AB ülkelerine karşı sorumludur" ifadelerini kullandı.

Konunun, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin talebi üzerine Cuma günü Dublin’de düzenlenecek gayriresmi bir Avrupa Konseyi zirvesinde gündeme gelmesi bekleniyor. 

Meloni, Costa’ya gönderdiği mektupta, Avrupa’nın izlediği yaklaşımın "dağınık" olduğunu ve savaşın uzamasına yol açma riski taşıdığını belirtti. Costa, İrlanda’daki görüşmelerde bu konuya öncelik verilmesini kabul etti. 

Michal, Costa ve Kallas’ın "yetkilerini doğrudan Konsey’den aldıklarını", dolayısıyla "üye devletler arasında ayrıca özel bir plan üzerinde uzlaşmaya gerek olmadığını" ifade etti.

ABD öncülüğünde savaşın sona erdirilmesine yönelik çabalar hız kazanırken, Avrupa adına kimin konuşması gerektiği sorusu da giderek daha acil bir hal aldı. 

Bu hafta Abu Dabi’de Rusya, ABD ve Ukrayna temsilcilerinin katılımıyla üçlü görüşmeler gerçekleştirildi; AB ise ayrı ve daha geniş kapsamlı bir toplantıda üst düzey bürokratlar tarafından temsil edildi.

Finlandiya ve Norveç liderleri, geçtiğimiz ay Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile 90 dakikalık bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi; bu, Avrupa ile Kremlin arasında nadir görülen bir temas oldu.

Ancak Avrupa’nın müzakere çabalarına kimin liderlik etmesi gerektiği konusundaki görüş ayrılıklarını yansıtan bir şekilde, bu üçlü görüşme Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen’in sert eleştirilerine hedef oldu. 

Girişime karşı "şüpheci" yaklaştığını belirten Frederiksen, "Bence tek başımıza hareket etmek yerine Avrupa’nın birliğini korumalıyız" dedi. 

ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve Rusya ile Ukrayna konusunda ABD tarafının ana müzakerecilerinden biri olan Jared Kushner bu hafta yaptığı açıklamada, “Avrupa kendi adına konuşacak tek bir kişiyi belirleyebilseydi, bu, Rusların onları müzakerelere dahil etmesini sağlamaktan çok daha büyük bir başarı olurdu” dedi.

Ne yapalım, kendi sorunları

İsminin açıklanmasını istemeyen üst düzey bir AB yetkilisine göre, Dublin’deki zirveden bir temsilci seçilmesine dair resmi bir karar çıkması beklenmiyor; bunun yerine liderler arasında, Avrupa’nın tutumunu Kremlin’e kimin ileteceği konusunda bir “mutabakat” sağlanması ve nihai seçimin daha sonra yapılması öngörülüyor. 

AB hukukuna göre, birlik dünya sahnesinde —şu anki isim olan— Avrupa Konseyi Başkanı tarafından temsil ediliyor.

Meloni’nin mektubuna verdiği yanıtta, “Avrupa Birliği’nin çıkarları, Antlaşmalar uyarınca kurumları tarafından temsil edilmelidir” ifadesini kullanan Costa, bu göreve talip olduğunun sinyalini vermiş oldu.

Costa’nın kabine şefi Pedro Lourtie, bir iletişim kanalı kurmak amacıyla haziran ayında Moskova’daki yetkililerle iki kez temasa geçmiş, bu durum bazı liderleri öfkelendirmişti.

Kallas da birliğin Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi sıfatıyla dış politika konusunda yetkinliğe sahip.

Ancak onu eleştirenler, eski Estonya başbakanının Rusya konusunda fazlasıyla “şahin” bir tutum sergilediğini ve Moskova ile iyi niyet çerçevesinde müzakere edemeyeceğini uzun süredir savunuyorlar.

Michal, “Yeni birini atamaya gerek yok. Rusların hoşuna gitmiyorsa, ne yapalım, kendi sorunları” dedi ve ekledi: “Bizi, Putin’in hoşuna gidenler değil; güvendiğimiz ve AB’ye karşı hesap verebilir olan kişiler temsil etmeli.”

Herkes, AB kurumlarının müzakerelerde öncü bir rol üstlenmesi fikrine sıcak bakmıyor. Fransa’da anketlerde önde giden aşırı sağcı başkan adayı Marine Le Pen, Brüksel’in diplomatik rolünü ciddi ölçüde daraltmak istiyor.

Le Pen’in partisi RN’den Avrupa Parlamentosu üyesi olan Fabrice Leggeri, Costa ve Kallas’ın Fransa adına konuşamayacağını vurguladı.

Leggeri, verdiği demeçte, “Avrupa Birliği’nin herhangi bir diplomatik yetkisi yoktur” ifadesini kullandı. “Bunu uluslarımız düzeyinde tutmalıyız… AB’nin, yani Costa veya Kallas’ın, Fransa adına konuşmasını bekleyeceğimizi hayal bile edemiyorum.”

Politico