Fed Başkanı Warsh: Yapay zeka verimliliği artırıyor, yeni faiz artışına işaret yok

Warsh, yapay zekâyı da yaşamının en etkili dönüşümü olarak tanımladı, ancak bu ayki Fed toplantısı öncesinde faizlere dair ipucu vermedi.

Küresel ekonomi, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh’ın yılın başlarında tahmin ettiğinden daha iyi bir performans sergiledi. 

Warsh, cuma günü yaptığı açıklamada yapay zekayı şimdiye kadar gördüğü en büyük ekonomik dönüşüm olarak tanımladı.

Bangkok’ta düzenlenen IMF ve Dünya Bankası yıllık toplantılarında konuşan Warsh, 28 Ekim’de açıklanacak bir sonraki faiz kararına ilişkin herhangi bir ipucu vermedi.

“Dünyanın neredeyse her yerinde ekonomi, beş altı ay önce öngöremeyeceğim bir dayanıklılık gösteriyor,” diyen Warsh, IMF Başkanı Kristalina Georgieva ile sahnede yaptığı söyleşide konuştu.

Fed başkanı en iyimser tabloyu ABD için çizdi. 

Warsh, etkinlikte, “sadece yapay zekadan ibaret olmayan” daha geniş tabanlı bir yatırım dalgasının ekonomiye “ciddi rüzgarı arkasına alma” imkanı sağladığını ve bunun “dünyanın her yerinde bulunmayan” bir ivme olduğunu söyledi.

ABD ve İsrail’in Şubat ayı sonunda İran’la savaşa girmesinden bu yana enerji fiyatları fırladı. Bu durum, yapay zeka yatırımlarındaki patlamayla birlikte, birçok ekonomide enflasyonu körükleyerek merkez bankalarını faiz artırmaya zorladı.

Beş yılı aşkın süredir enflasyonun yüzde 2’lik hedefinin üzerinde seyrettiği Fed, eylülde faizleri çeyrek puan artırarak yüzde 3,75-4 aralığına çıkardı; bu, Temmuz 2023’ten bu yana ilk artıştı.

Mayıs ayında görevi devralan Warsh, “Federal Reserve olarak fiyat istikrarını sağlayacağımızı çok net ifade ettik,” dedi.

Bangkok’taki toplantılarda görüştüğü merkez bankacılarından aynı “kararlılığı” duyduğunu söyleyen Warsh, Avrupa Merkez Bankası’nın ikisini oluşturduğu faiz artışları dalgasını “eşzamanlı bir sıkılaşma” olarak nitelendirerek “kimsenin bedavadan faydalanmadığını” belirtti.

IMF salı günü 2026 için küresel büyüme tahminini yüzde 3,1’e hafifçe yükseltti, ancak risklerin aşağı yönlü olduğuna dikkat çekti. 

Zengin ülkeler de hızla yükselen borçlanma maliyetleriyle karşı karşıya; 10 yıllık ABD tahvil faizi yüzde 5’in üzerine çıkarken, Fransa tahvil faizi bu haberin yazıldığı sırada yüzde 4,8 civarında işlem görüyordu.

Yapay zeka için “engebeli” bir yol

Cuma günkü tartışmanın büyük bölümü, Warsh’ın kendi yaşamı içinde ABD ve dünya ekonomileri için “muhtemelen en önemli değişim” olarak tanımladığı yapay zekaya odaklandı.

Göreve gelmeden önce, yapay zekanın tetiklediği bir verimlilik patlamasının enflasyonu dizginleyerek daha düşük faizlere alan açabileceğini savunuyordu. Cuma günü ise, şimdilik yatırım çılgınlığının talebi körükleyerek fiyatları yukarı ittiğini kabul etti.

Fed’in eylül toplantı tutanaklarında, veri merkezi inşaatlarının çiplerin, bilgisayar ekipmanlarının ve elektrik bileşenlerinin maliyetini artırdığı not edildi.

Buna rağmen Warsh, zamanla yapay zekanın ekonominin üretim kapasitesini artırarak hem ülke içinde hem de dışında “muazzam bir fayda” sağlayacağını öngörüyor.

Ayrıca yapay zekanın merkez bankacılığını da dönüştüreceğini düşünüyor. “Verileri eski usul modellerle adeta işkenceye tabi tutuyoruz,” diyen Warsh, “çok uzak olmayan bir gelecekte bu artık işkence olmayacak,” ifadesini kullandı.

İyimserliğine rağmen, önümüzdeki yolun hem teknolojiyi anlamak hem de “piyasa yapısının nasıl şekilleneceğini gerçekten bilmediğimiz” için “büyük olasılıkla oldukça engebeli” olacağı uyarısında bulundu.

Gözler bir sonraki Fed toplantısında

Politikanın gidişatına ilişkin daha az ipucu verme sözü veren Warsh, bu çizgisine sadık kaldı.

“Toplantıları önceden yargılamam,” diyen Warsh, eylülden bu yana dünyanın “geniş anlamda” Fed’in beklentileriyle uyumlu seyrettiğini kaydetti.

ABD’de tüketici fiyat enflasyonu, akaryakıt fiyatlarındaki artışla eylülde yüzde 3,4’ten 3,7’ye yükseldi; gıda ve enerjiyi hariç tutan çekirdek enflasyon ise yüzde 2,6 oldu.

Toptan fiyatlar yıllık bazda yüzde 6,3 arttı; bu, 2022’den bu yana görülen en yüksek oran. Ekonomi ise geçen ay sadece 29 bin kişilik istihdam yarattı.

Ekim ayında faiz artışı olacağına dair piyasa bahisleri bu hafta dalgalandı; CME FedWatch aracına göre, çarşamba günkü enflasyon verilerinin ardından yaklaşık yüzde 22’den yüzde 50 civarına sıçradıktan sonra yeniden yüzde 30 seviyelerine geriledi.

Piyasalar şu anda aralık ayında bir artış ihtimalini yaklaşık yüzde 90 olarak fiyatlarken, eylül tutanakları Fed yetkililerinin çoğunun bu yıl bir artış daha beklediğini gösteriyor.

Fed komitesinin başkan yardımcısı konumundaki New York Fed Başkanı John Williams, salı günü Bloomberg’e yaptığı açıklamada “bir faiz artışının daha uygun olabileceğini” söyledi, ancak 2027’de yeni artışlara ihtiyaç duymadığını belirtti.

Öte yandan Fed Guvernörü Michelle Bowman, çarşamba günü Bangkok’taki toplantılarda harekete geçmek için herhangi bir aciliyet hissetmediğini dile getirdi.

Karar, 3 Kasım’daki ABD ara seçimlerinden sadece birkaç gün önce açıklanacak.

Eylül ayındaki artış, ABD Başkanı Donald Trump’ın daha düşük faiz taleplerine rağmen hayata geçirilmişti; Trump yine de göreve getirdiği Warsh’a desteğini sürdürüyor.

Cuma günkü açıklamalar, cumartesi başlayacak ve yetkililerin toplantı sonrasına kadar politika hakkında konuşmasını yasaklayan Fed’in “sessiz dönemi” öncesinde Warsh’ın yaptığı son konuşmalar arasında yer aldı. 

Yatırımcılar bir sonraki kez, karar sonrası düzenleyeceği basın toplantısında kendisini dinleyecek.

Euro News