Cem Özdemir Baden-Württemberg’de oyların %30,2’sini alarak CDU’nun önüne geçti; aşırı sağcı AfD üçüncü sırada yer aldı.
Friedrich Merz’in Hristiyan Demokratları (CDU), yoğun bir seçim yılına önemli bir eyalette yapılan anket oylamasında Yeşillere yenilerek girdi.
Merz’in partisi diğer kritik yarışlarda da aşırı sağın meydan okumasını savuşturmakta zorlanıyor.
Almanya başbakanının muhafazakâr CDU’su, güneybatıdaki otomobil üretim bölgesi Baden-Württemberg’de yalnızca birkaç hafta önce çift haneli bir farkla öndeydi.
Ancak Yeşiller ve karizmatik adayları Cem Özdemir, pazar günü yapılan ankette %30,2 oyla yarım puanlık farkla zafer kazandı.
Merz, son iki hafta içinde artan küresel türbülans ortamında Alman ve Avrupa çıkarlarını savunmak için Pekin ve Washington’a seyahat etmişti.
Sonucu “acı bir sonuç” olarak nitelendiren Merz, seçmenleri yeniden kazanma sorumluluğunun hükümete ait olduğunu söyledi.
“Almanya’nın bu zor ekonomik durumdan çıkabilmesi için gerekli reformlarda artık daha somut ilerleme kaydetmemiz gerekecek,” dedi ve pazartesi günü gazetecilere konuştu.
Yeşillerin sürpriz zaferinin, eski bir federal kabine bakanı ve parti eş başkanı olan 60 yaşındaki Özdemir’i Almanya’daki büyük Türk diasporasından gelen ilk eyalet başbakanı yapması bekleniyor.
Bu gelişme, ilk “misafir işçilerin” Almanya’ya gelişinden yarım yüzyıldan fazla bir süre sonra gerçekleşmiş olacak.
Anne ve babası 1960’larda Almanya’ya göç eden Özdemir, 11 milyondan fazla nüfusa sahip bu zengin eyalette sert geçen bir kampanyanın ardından on yıllık Yeşiller–CDU koalisyon hükümetini sürdürmek istediğini söyledi.
Özdemir, 15 yıl boyunca görev yaptıktan sonra emekli olan Almanya’nın ilk ve şu ana kadarki tek Yeşil eyalet lideri Winfried Kretschmann’ın yerine geçecek.
Aşırı sağcı Alternative für Deutschland (AfD) partisi, Mercedes-Benz ve Porsche’nin merkezi olan otomobil endüstrisinin kalbi durumundaki eyalette sanayisizleşme korkularına odaklandı ve beş yıl önceki son seçimde elde ettiği oy oranını neredeyse ikiye katlayarak yaklaşık %19’a çıkardı. Bu, Batı Almanya’daki en iyi sonucu oldu.
Bu oran, partinin ilan ettiği %20 hedefinin altında kaldı ve üçüncü sırada yer alması AfD için bir ölçüde hayal kırıklığı yarattı. Parti, etkisini geleneksel olarak güçlü olduğu eski komünist doğu bölgelerinin çok ötesine taşımayı umuyordu.
Buna rağmen sonuç, AfD’nin yalnızca göç konusunu değil, ekonomik kaygıları da harekete geçirerek zengin batı bölgelerinde güçlü destek kazanma kapasitesine sahip olduğunu gösterdi.
Merz’in CDU’su %29,7 oy aldı. Federal düzeydeki küçük koalisyon ortakları olan Sosyal Demokratlar ise %5,5 ile ağır bir yenilgi yaşadı.
SPD eş başkanı, aynı zamanda Almanya’nın başbakan yardımcısı ve maliye bakanı olan Lars Klingbeil, sonucu “tam anlamıyla acı bir gece” olarak nitelendirdi.
70 yaşındaki Merz, Avrupa’nın en büyük ekonomisinde toparlanmayı hızlandırma çabalarında zorlandı.
Pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran savaşı nedeniyle enerji fiyatlarında yaşanan artışın bu toparlanma ihtimalini giderek daha fazla tehdit ettiğini söyledi.
Ayrıca, ülkede siyasette uyum ve uzlaşmaya büyük önem verilen bir ortamda bölücü olarak görülen söylemleri nedeniyle popülarite oranları da darbe aldı.
Pazar günkü oylama, bu yıl yapılacak beş eyalet seçiminden ilkiydi. Bir sonraki seçim, 22 Mart’ta komşu Rhineland-Palatinate eyaletinde yapılacak ve burada ulusal hükümet partileri birbirlerine karşı yarışacak.
1991’den beri Sosyal Demokratların yönettiği eyalette parti, Merz’in CDU’su ile başa baş gidiyor.
Eylül ayında ise Berlin ve doğudaki iki bölgede seçimler yapılacak. AfD bu seçimlerde ilk kez mutlak çoğunluğu kazanarak bir eyalet başbakanı çıkarmayı umuyor.
Siyaset bilimci Albrecht von Lucke, Baden-Württemberg sonucunu Merz hükümeti için “felaket” olarak nitelendirdi.
Frankfurter Rundschau gazetesine konuşan Lucke, “Yenilgi yılın başında yıkıcı bir etki yarattı,” dedi ve bölgesel CDU’nun “Berlin’den kesinlikle hiçbir rüzgâr desteği almadığını” belirtti.
“Eğer Rhineland-Palatinate de kaybedilirse… parti son derece önemli olan Saxony-Anhalt eyalet seçimleri öncesinde çok zayıf bir konumda olacak,” dedi.
Bu seçimde AfD’nin doğrudan kazanma ihtimali bulunuyor.
Lucke, eyalet seçimleri desteğin azaldığını göstermeye devam ederse Merz’in iktidar koalisyonunun zorlanacağını söyledi.
“Bu durum her iki partide de korkuyu, hatta paniği artıracak ve birbirlerinden ayrışma çabalarını güçlendirecek,” dedi. “Bu da federal düzeyde hükümet politikaları üzerine daha da zor müzakereler anlamına geliyor ve bundan da AfD fayda sağlayacaktır.”
Özdemir, ulusal düzeyde yalnızca %12 civarında görünen Yeşiller için pragmatik ve merkezci bir kampanya yürüttü.
Analistler bunun, geçen yıl Berlin’de hükümetten düştükten sonra etkisi artan partinin “Fundi” olarak bilinen sertlik yanlısı kanadı için bir uyarı niteliğinde olduğunu söyledi.
İklim kampanyacıları ise Yeşillerin zaferinin, Özdemir’in vurguladığı elektrikli araçlara verilen desteğin, CDU’nun savunduğu içten yanmalı motorlara kıyasla otomobil üretiminin kalbinde bile oy kazandırabilecek bir politika olduğunu gösterdiğini belirtti.
The Guardian
Haber Galerisi
