Orta Doğu’daki kriz, zor durumdaki İngiltere başbakanının görevden alınmasına yönelik söylemleri azaltıyor
Asıl sınav Mayıs’taki kritik seçimlerde olacak. Donald Trump, İran savaşı nedeniyle Keir Starmer’ı sert şekilde eleştirdi.
Ancak ABD başkanı, İngiliz lidere görevde biraz daha zaman kazandırmış da olabilir.
Trump, Starmer’ı ABD’nin İngiliz üslerinden saldırı başlatmasına getirdiği sınırlamalar nedeniyle “Winston Churchill değil” diyerek eleştirdi ve ülkedeki muhalefet partilerinin kararsız bir İngiliz yönetimi eleştirilerini körükledi.
Ancak ABD öncülüğündeki Orta Doğu savaşının yarattığı küresel çalkantının bir karşı etkisi de oldu: Starmer’ın kırılgan iç siyasi konumunu şimdilik güçlendirmek.
Çok sayıda hata ve geri adım — ayrıca seçmenlerin 2024 seçimlerinde vaat edilen “değişimi” görememesi — Starmer’ı tarihin en popüler olmayan İngiltere başbakanlarından biri hâline getirdi.
Hatalar ve birçok tartışmalı konuda siyasi desteği arkasına alamaması, Starmer’ın kendi milletvekilleri arasında da ciddi destek eksikliği yaşamasına yol açtı.
7 Mayıs’taki zorlu yerel seçimleri atlatıp atlatamayacağı Westminster’da açık bir tartışma konusu.
Sağlık Bakanı Wes Streeting ve eski İşçi Partisi lider yardımcısı Angela Rayner gibi olası halefler, bir yarış ortaya çıkarsa aday olma niyetlerini gizlemedi.
Ancak dış gelişmeler siyasetin seyrini değiştirme eğilimindedir. Ve Orta Doğu’daki krizin başbakanın görevden alınmasına yönelik tartışmaları azalttığı yönünde bir kanaat giderek güçleniyor.
Parti içindeki gerilimleri konuşmak için anonim kalmak isteyen bir İşçi Partisi yetkilisi, “İran ona zaman kazandırdı,” dedi.
Daha önce Starmer’ın bahar seçimlerinden sonra görevden alınacağını öngören bir İşçi Partisi üst düzey üyesi ise savaşın “meslektaşların lider değişikliği konusunda yeniden düşünmesine yol açtığını” söyledi ve ekledi:
“Bu, kriz zamanında ülkeyi kimin yönetmesini istediğimiz üzerine odaklanmayı sağlıyor. NATO masasında Angela ya da Wes’i gerçekten görmek ister miyiz?”
İngiltere’nin sürece katılımı Cuma günü yeni bir aşamaya girdi; Birleşik Krallık, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere saldıran İran füze noktalarını bombalamak için İngiliz üslerini kullanabileceğini açıkladı.
Başbakanlık, bunun Starmer’ın 1 Mart’ta onayladığı “savunma” kapsamı içinde olduğunu vurguladı.
İşçi Partisi milletvekilleri arasında, Starmer’ın çatışmaya doğru yaklaşımı benimsediği yönünde geniş bir mutabakat var — Trump’ın iğnelemelerine kapılmadan, ABD-İsrail’in ilk saldırı hamlesinin yanlış olduğunu savunurken müttefiklerin İran’ın karşı saldırılarından korunması gerektiği görüşünü sürdürdü.
Kıdemli bir hükümet yetkilisi, “İster İşçi Partisi’nden ister başka bir partiden olsun, potansiyel başbakanların çoğu bu kadar kararlı duramazdı ve şimdi öfkeli bir İngiliz kamuoyuna Trump’ın savaşından nasıl çıkacağımızı ve bunun getireceği ekonomik zorlukları nasıl yöneteceğimizi açıklıyor olurdu,” dedi.
Aynı kişi, rakip liderlik kamplarında bile “bu savaşın dengeleri değiştirdiği yönünde bir kabul olduğunu” ve “herhangi bir adayın bu dönemde siyaset yaptığı izlenimini vermesinin kötü olacağını” belirtti.
Gerçekten de Streeting’in müttefiklerinden biri, savaş sürdüğü sürece bir liderlik mücadelesi olmayacağını kabul etti ve uluslararası sahnede devlet adamı olmanın “Keir’in güçlü olduğu alan” olduğunu ekledi.
Memnuniyetsiz milletvekilleri bile birbirlerine “böyle bir zamanda liderlik mücadelesi olması mümkün değil” derken, Muhafazakâr milletvekilleri de savaşın Starmer’ın konumunu güçlendirdiğini tartıştı.
Ancak plan yapanlar açısından hesaplama, muhtemelen savaşın durumu ile Mayıs yerel seçimlerinde seçmenlerin vereceği kararın ne kadar kötü olacağı arasında bir dengeye dayanacak.
Starmer eleştirmeni bir isim, “Mükemmel oynadı ve ülkenin çoğunun durduğu yerde duruyor,” dedi. “Ama Mayıs’ta büyük bir hezimet olursa işler yine zorlaşır. Westminster’da herkesin hamle yaptığı hissediliyor.”
Bu durum hükümet içinde de kabul ediliyor. Bir bakan, seçim sonuçlarının “felaket” olması durumunda sonucun öngörülemez olacağını söylerken, bir diğeri “Hâlâ durumun sürdürülemez olduğu ve hızlıca bir krize dönüşebileceği hissi var,” dedi.
Maliye Bakanı Rachel Reeves’in de aralarında bulunduğu kabine üyelerinin son haftalarda genç bakanlarla iletişime geçerek başbakanın etrafında kenetlenmelerini istediği belirtiliyor. Bu çağrılar “Keir’i kurtarma çağrıları” olarak nitelendirildi.
Bazıları da savaş sırasında lider değiştirilemeyeceğini savunanların geçmişten ders almadığını belirtiyor.
Bir hükümet yetkilisi, “Merkez yönetim savaş zamanında değişim yapılmaması gerektiğini savunacaktır, ancak biz iki dünya savaşında da lider değiştirdik,” dedi.
“Mayıs’ta işler gerçekten kötü giderse, bunun insanları durduracağını sanmıyorum.”
Devam eden Ukrayna savaşı bile bir ders niteliğinde.
Avrupa’daki savaş sürerken dönemin başbakanı Boris Johnson’ın görevden alınmasının yanlış olacağı yönünde Muhafazakâr milletvekilleri arasında söylentiler vardı.
Ancak BBC’nin 2022’de haber yapmasının ardından altı ay içinde görevden ayrıldı.
Muhalefet de Ukrayna krizi sırasında Johnson’a tanınan alanı Starmer’a tanımıyor. Bir Muhafazakâr sözcü, “Starmer görevde ama iktidarda değil ve bu durum Britanya’nın bu çatışmaya verdiği tepkiyi karmaşık ve tutarsız hâle getiriyor,” dedi.
Sonuç olarak, Starmer’ın kaderini belirleyecek olan şey, kontrolü dışındaki bir savaşa verdiği tepki değil, kötü seçim sonuçlarına nasıl yanıt vereceği olabilir.
Daha önce Starmer’ın istifa etmesi çağrısında bulunan İşçi Partisi milletvekili Rachael Maskell, “Mayıs seçimlerinde başarı sağlamak için açıkça çok çalışıyoruz. Ancak her seçimden sonra sonuçların kapsamlı şekilde değerlendirilmesi gerekir,” dedi.
Maskell, “Her zaman ‘şimdi doğru zaman değil’ denebilecek durumlar vardır, ancak önemli olan sonucun, nedenlerinin ve gerekli çözümün kabul edilmesidir. Yedi hafta sonra nereye varacağımızı görelim,” diye ekledi.
Politico
Haber Galerisi
