GÜNCEL KURLAR
🇺🇸USD: 50,5051 ₺ 🇪🇺EUR: 55,5556 ₺ 🥇GRAM ALTIN: 7.047,19 ₺ ₿BTC: 3.275.928 ₺ 🇺🇸USD: 50,5051 ₺ 🇪🇺EUR: 55,5556 ₺ 🥇GRAM ALTIN: 7.047,19 ₺ ₿BTC: 3.275.928 ₺ 🇺🇸USD: 50,5051 ₺ 🇪🇺EUR: 55,5556 ₺ 🥇GRAM ALTIN: 7.047,19 ₺ ₿BTC: 3.275.928 ₺
18 Kasım 2026 - 02:15

info@turkglobalmedia.com

Analiz

Fransa'da ayaklanmalar: Hükümet karşıtı protestolar nasıl kontrolden çıktı?

15.11.2026 18:23
TGM Haber Merkezi
27 okunma
Fransa'da ayaklanmalar: Hükümet karşıtı protestolar nasıl kontrolden çıktı?

Polisin sert müdahalesi, hükümet karşıtı tepki dalgasını körükleyen hoşnutsuzlukları daha da artırıyor

Bu haberi paylaş:

Fransız yetkililer, geçtiğimiz ay yaşanan ayaklanma ve yağmalardan aşırı solcu radikalleri ve "suça meyilli kişileri" sorumlu tutuyor. 

Kırık camlar, yağmalanmış dükkânlar, kanlar içindeki genç protestocular ve ateşe verilmiş bir belediye binası...
Geçtiğimiz ay, yüksek yaşam maliyeti ve aksayan kamu hizmetlerine karşı ülke genelinde düzenlenen protestolar sırasında patlak veren ayaklanmalar, Fransa’da şok etkisi yarattı.

Hükümet yetkilileri; büyük ölçüde barışçıl geçen gösterileri fırsat bilerek Fransa genelinde devlet otoritesini ve kapitalizmi temsil eden sembollere saldıran aşırı solcu radikalleri ve “fırsatçı suçluları” defalarca hedef gösterdi.

Ancak Reuters’ın tespitlerine göre; binlerce kişinin tutuklanması, polisin uyguladığı şiddet ve yürüyüşlere getirilen kısıtlamalar gibi yetkililerin sert müdahaleleri, hükümet karşıtı tepkileri daha da körükledi. Gelecek yıl yapılacak başkanlık seçimine kadar dinmesi beklenmeyen bu huzursuzluk ortamı, giderek daha da karmaşık bir hal alıyor.

Reuters gazetecileri; Eylül ayında devlet okullarındaki koşullara yönelik küçük çaplı protestolarla başlayan bir hareketin nasıl kontrolden çıkıp son yılların en şiddetli toplumsal huzursuzluklarından birine dönüştüğünü anlamak amacıyla, şiddet olaylarına dair onlarca videoyu inceledi, olaya karıştıkları iddiasıyla yargılanan 26 kişinin duruşmalarını takip etti ve hükümet yetkilileri, polis memurları, avukatlar, protestocular ve tanıklardan oluşan 50'den fazla kişiyle görüşmeler yaptı.

Polis taktikleri, bazı gençlerin ellerinin kopması veya gözlerini kaybetmeleri gibi hayatlarını bütünüyle değiştiren yaralanmalara maruz kalmaları nedeniyle başından beri eleştirilerin odağında yer aldı. 

Birleşmiş Milletler ve diğer insan hakları uzmanları, zaman zaman şiddet olaylarına sahne olan okul ablukaları sırasında yaklaşık 7.000 çocuğun gözaltına alınmasıyla ilgili endişelerini dile getirerek, bu uygulamayı orantısız bulduklarını belirttiler.

Çevik kuvvet polisinin gençlere coplarla müdahale ettiği görüntüler; ebeveynler, öğretmenler, sol görüşlü siyasetçiler ve sendikacılar gibi çok çeşitli kesimlerden insanların öğrencilere destek vermesine ve onların yürüyüşlerine katılmasına yol açtı.

Paris’teki dört gösteriye, şişme köpekbalığı kostümü giymiş 15 yaşındaki oğlu Aaron ile birlikte katılan 42 yaşındaki Emilie Berthier de Grandry, “Haklarımız var,” dedi. “Bize zorbalık yapılmasına izin vermeyeceğiz.”

17 Ekim'de ülke genelinde düzenlenen gösteriler, 2018-2019 yıllarında yüksek akaryakıt fiyatları nedeniyle Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron hükümetine karşı mücadele eden, düzen karşıtı "sarı yelekliler" hareketinin yeniden ortaya çıkmasına da yol açtı.

O gün yaşanan şiddet olayları öylesine yoğundu ki, Fransa'nın en büyük üç şehri olan Paris, Marsilya ve Lyon'da polis, bazı mahallelerin kontrolünü bütünüyle yağmacılara ve isyancılara kaptırdı. O tarihten bu yana her hafta, Fransa genelinde insanlar polise ve hükümete duydukları öfkeyi dile getirmek için sokaklara dökülüyor.

17 Ekim sonrasındaki protestolar daha sakin geçse de, yürüyüşlerin sona ermesiyle birlikte polisin göstericileri dağıtmaya çalışması üzerine çatışmalar patlak verdi. 

Polis memurları defalarca göz yaşartıcı gaz kullandı ve kendilerine şişe, kaldırım taşı ve havai fişek fırlatan protestocu grupların üzerine yürüdü. Yetkililerin verdiği bilgiye göre, 24 Ekim'de aşırı sağcı gruplar da "iş yerlerini koruma" iddiasıyla olaya dahil oldu ve çeşitli şehirlerde protestocularla çatıştı.

Polis teşkilatından sorumlu olan İçişleri Bakanlığı, kurum içi denetim birimlerinin, Eylül ayından bu yana polisin protestoculara karşı şiddet uyguladığı iddialarıyla ilgili 161 soruşturma başlattığını açıkladı.

Reuters'ın sorularını yanıtlayan İçişleri Bakanlığı, güç kullanımının yürürlükteki yasa ve yönetmeliklere uygun olarak gerçekleştirildiğini belirtti.

Bakan Laurent Nunez, kalabalık kontrolünde kullanılan ses bombaları gibi patlayıcı mühimmatların yol açtığı yaralanmalardan duyduğu üzüntüyü dile getirdi. Ancak güvenlik güçlerinin kendilerini savunabilmeleri gerektiğini belirterek, bu mühimmatların yasaklanması yönündeki çağrıları reddetti.

Güvenlik açıklarını kabul eden Nunez, milletvekillerine yaptığı açıklamada, yetkililerin 17 Ekim'deki şiddet olaylarının boyutunu öngöremediklerini ifade etti.

Kendisi, daha sonraki protestolarda kamu düzeninin korunmasını, 70 bin polis ve paramiliter jandarmanın görevlendirilmesini de içeren kapsamlı bir güvenlik operasyonuna bağlıyor. 

Ancak güvenlik güçlerinin gösterilerde hâlâ “çok yoğun bir şiddetle” karşı karşıya kaldığını; buna, Cadılar Bayramı’nda Paris’te üç jandarmanın yaralanmasına yol açan molotofkokteyli saldırısının da dâhil olduğunu belirtiyor.

Yaşanan huzursuzluk, nisan ayındaki seçimlerde yeniden aday olmayacak olan Macron için zor bir döneme denk geliyor. Kamu maliyesindeki sıkışıklık, protestocuların taleplerini karşılaması konusunda ona çok az hareket alanı bırakıyor; üstelik merkez çizgideki partisinin de önemli yasaları meclisten geçirmek için gereken çoğunluğu artık bulunmuyor.

Macron, hem “öfkeye kulak vereceğine” hem de “Cumhuriyet düzenine saygı gösterilmesini sağlayacağına” dair söz verdi.

Hükümet, eğitimi iyileştirmeye yönelik öneriler ve asgari ücrette yapılması planlanan artışı öne çekme kararıyla protestocuları yatıştırmaya çalıştı. Ancak öğrenci liderleri ve büyük sendikalar, atılan bu adımların yeterli olmadığını belirterek baskıyı sürdürmekte kararlı olduklarını ifade ettiler.

GÖZ YAŞARTICI GAZIN HEDEFİ OLAN BİR ORKESTRA

17 Ekim günü, Paris’teki Cumhuriyet Meydanı’nda (Place de la République), saat 14.00’te başlaması planlanan yürüyüşten saatler önce protestocular toplanmaya başladı.

Elinde suzofonuyla saat 11.00 civarında alana gelen Maël Roth, yürüyüşe destek vermek amacıyla performans sergilemeyi planlayan 400 kişilik klasik müzik orkestrası "Orchestre du Nouveau Monde" ile ısınma çalışmalarına katıldı. 

20 yaşındaki müzisyen, verdiği demeçte, grup üyeleri "The Avengers" filminin tema müziğini çalarken, yaklaşık bir saat sonra meydana ilk göz yaşartıcı gaz bulutlarının yayıldığını anlattı.

Roth, başlangıçta gazın kendilerini hedef almadığını düşünerek çalmaya devam ettiklerini, ancak 30 dakika geçmeden göz yaşartıcı gaz kapsüllerinin ayaklarının dibine düşmeye başladığını belirtti.

Reuters tarafından paylaşılan bir video, çevik kuvvet polisinin o sıralarda, meydandan çıkan Rue du Faubourg du Temple caddesinde yürüyüş yapmaya çalışan bir grup protestocuyu geri püskürtmek için göz yaşartıcı gaz kullandığını gösteriyor.

Aynı caddedeki bir pastanede çalışan Elodie Aldila, sağlanan korumadan memnun kaldı. Bölgedeki diğer iş yerleri ise günün ilerleyen saatlerinde yağmalandı.

Ancak Roth, müzisyenlerin neden meydanda kalamadıklarını anlayamadığını belirtti. Amaçlarının "insanlara kendilerini iyi hissettirmek" olduğunu söyleyen Roth, "Meşru değilmişiz gibi hissetmek... oldukça zordu" dedi.

Kısa süre sonra, çoğunluğu barışçıl olan büyük bir protestocu kalabalığı meydanı yeniden doldurdu; ancak o sırada orkestra çoktan eşyalarını toplayıp gitmişti.

POLİS YETERSİZ KALDI

Öğleden sonra gerilim tırmanırken, protestocu gruplar çevre sokaklara yayıldı; dükkân vitrinlerini kırdılar, barikatlar kurdular, araçları ve bisikletleri ateşe verdiler.

Bir videoya göre, saat 16.00 civarında, meydanın kenarında yaşanan hararetli bir tartışmanın ardından coplu polisler bir adamı döverek yere serdi. Sosyal medyada adamın öldüğüne dair söylentiler yayıldı ve bu durum gerilimi daha da körükledi. Söz konusu söylentilerin asılsız olduğu sonradan anlaşıldı.

İçişleri Bakanlığı, polis teşkilatı bünyesindeki bir denetim biriminin olayı soruşturduğunu açıkladı. Gece çöktüğünde, yağmalama olayları Paris ve diğer şehirlere yayıldı. Lüks butiklerden süpermarketlere kadar yaklaşık 3.000 iş yeri 24 saat içinde yağmalandı.

Geçtiğimiz hafta yasa koyuculara hitap eden Nunez, o gün “benzeri görülmemiş” bir dizi zorluğun aynı anda ortaya çıktığını ve bunun güvenlik güçlerini bunalttığını belirtti.

Nunez, 17 Ekim’de ülke genelinde yarım milyondan fazla insanın gösteri yaptığını; sadece Paris’teki katılımcı sayısının ise 110 bin olduğunu ifade etti. Göstericiler arasında, polisle daha en başından çatışmaya giren ve iktidar merkezlerine doğru izinsiz yürüyüşler düzenlemeye çalışan binlerce “aşırı solcu” eylemci de bulunuyordu.

Nunez, bu eylemcilerin olası bağlantıları hakkında ayrıntılı bilgi vermedi. Fransız yetkililer “aşırı sol” terimini, anarşistler ve faşizm karşıtları da dahil olmak üzere, şiddete başvurmaya istekli oldukları belirtilen çeşitli grupları tanımlamak için kullanıyor.

Nunez, sosyal medyada huzursuzluğa dair haberler yayıldıkça, bu tür gruplarla hiçbir bağlantısı olmayan kişilerin de yağmalara katıldığını söyledi.

17 Ekim'deki şiddetin tekrarını önlemek için hükümet, sonraki gösterilerde polisi askerlerle takviye etti, sokağa çıkma yasakları uyguladı ve çok sayıda yürüyüşü yasakladı.

Uluslararası Af Örgütü de dahil olmak üzere insan hakları grupları, "otoriterliğe" doğru bir kayma konusunda uyarıda bulundu. Yetkililer, hukukun üstünlüğünü savunduklarını söyledi.

Fransız sosyal hareketlerini ve polislik uygulamalarını inceleyen bazı araştırmacılar, hükümetin sert müdahalesinin şiddet döngüsünü sürdürdüğünü savundu.

Polislik konusunda uzmanlaşmış Fransız Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi'nde sosyolog olan Fabien Jobard, "Kara bloklar şiddetle kışkırttığında ve kolluk kuvvetlerine şiddetle karşılık verme emri verildiğinde tırmanma meydana gelir" dedi.

Bu şekilde, grupların polisin şiddet uyguladığını gösterebildiklerini ve destek çekebildiklerini söyledi.

Fransa'da protestoların ne kadar süreceği ve hükümetin önlemlerinin ne kadar başarılı olacağı bilinmiyor.

 

Reuters

Haber Galerisi

Yayınlanma: 15.11.2026 18:23
Ana Sayfaya Dön