Çıkış anketleri, yeni başbakan Sanae Takaichi’ye kamuoyu desteğine işaret ediyor.
Japonya’nın muhafazakâr iktidar partisi, pazar günü yapılan Temsilciler Meclisi seçimlerinde çıkış anketlerinin ezici bir zafer öngörmesiyle iktidar üzerindeki hâkimiyetini büyük ölçüde güçlendirme yolunda ilerliyor.
Kamu yayıncısı NHK’nin çıkış anketine göre Liberal Demokrat Parti’nin (LDP), toplam 465 sandalyenin 274 ila 328’ini kazanması bekleniyor.
Bu sayı, partinin 2024’te kaybettiği çoğunluğu yeniden elde etmek için ihtiyaç duyduğu 233 sandalyenin oldukça üzerinde. NHK’ye göre, küçük koalisyon ortağı Japonya Yenilik Partisi’nin kazandığı sandalyelerle birlikte koalisyon toplamda 302 ila 366 sandalye elde edebilir.
Ülkenin birçok bölgesinin yeniden yoğun kar yağışından etkilendiği dondurucu bir günde yapılan Japon parlamentosunun alt kanat seçimleri, geçen sonbaharda Japonya’nın ilk kadın başbakanı olan Sanae Takaichi için erken bir halk onayı olarak görülecek.
Göreve geldikten kısa süre sonra erken seçim çağrısı yapan Takaichi, koalisyonunun basit çoğunluğu sağlayamaması halinde istifa edeceğini taahhüt etmişti.
Ancak Takaichi’nin partisinin zaferinin tadını uzun süre çıkarması zor görünüyor. Japonya’nın kamu maliyesini yönetme biçimi ve Tayvan’ın geleceği konusunda Çin ile yaşanan sert anlaşmazlığı yatıştırma becerisi konusunda endişeler bulunuyor.
Takaichi, yaşam maliyeti krizini hafifletmeyi amaçlayan 135 milyar dolarlık bir teşvik paketiyle seçmenlere seslenmeye çalıştı; ardından gıda üzerindeki yüzde 8’lik tüketim (satış) vergisini iki yıl süreyle askıya alma sözü verdi. Bu adım, yıllık gelirde 5 trilyon yen (30 milyar dolar) kayıp anlamına geliyor.
Harcamaya dayalı bu planlar finans piyasalarını tedirgin etti ve dövizde dalgalanmalara yol açtı. Bazı yorumcular, Japonya’nın borcunun GSYH’sinin iki katından fazla olduğu — gelişmiş ekonomiler arasındaki en ağır borç yükü — bir ortamda bu yaklaşımı sorguluyor.
Geçen yılın sonlarında Donald Trump ve Xi Jinping ile yaptığı görüşmeler de dahil olmak üzere yoğun bir diplomasi trafiğinin ardından Takaichi, Kasım ayında Japonya’nın Çin’in Tayvan’ı işgal etmeye kalkışması durumunda askerî olarak dâhil olabileceğini ima ederek Pekin ile bir krize yol açtı.
Çin, “güvenlik endişelerini” gerekçe göstererek turistlere Japonya’yı ziyaret etmemeleri ve gençlere orada eğitim görmemeleri çağrısında bulundu; bu tavsiyelere uyuldu. Anlaşmazlık kültürel değişimleri aksattı ve onlarca yıllık “panda diplomasisi”nin sona ermesine bile yol açtı.
Takaichi’nin sözlerini geri çekmeyi reddetmesi Pekin’i kızdırmış olabilir, ancak bu tutum birçok seçmen nezdinde olumlu karşılandı.
Syracuse Üniversitesi’nde siyaset bilimi doçenti olan Margarita Estevez-Abe, pazar günkü seçim zaferinin Takaichi’ye Çin-Japonya ilişkilerindeki hasarı onarma alanı açabileceğini söyledi.
“Artık 2028’de yapılacak bir sonraki üst meclis seçimlerine kadar herhangi bir seçim konusunda endişelenmesine gerek yok,” dedi Estevez-Abe. “Dolayısıyla Japonya için en iyi senaryo, Takaichi’nin derin bir nefes alıp Çin ile ilişkileri düzeltmeye odaklanmasıdır.”
Ancak bazı analistlere göre, tüketim vergisi indirimi hayata geçirilirse piyasa tepkisi hızlı ve sert olabilir.
FGS Global danışmanlık şirketinin genel müdürü Seiji Inada, “Takaichi büyük bir zafer kazanırsa, tüketim vergisi indirimleri de dahil olmak üzere temel taahhütlerini hayata geçirme konusunda daha fazla siyasi alanı olur,” dedi. “Piyasalar takip eden günlerde tepki verebilir ve yen yeniden baskı altına girebilir.”
Bazı bölgelerdeki tipi koşulları, 35 yıl sonra ilk kez kış ortasında yapılan pazar günkü seçimde sandık başına gitmeyi birçok seçmen için bir dayanıklılık sınavına dönüştürdü.
54 yaşındaki öğretmen Kazushige Cho, kötü hava koşullarına rağmen LDP’ye oy vermekte kararlı olduğunu söyledi.
Niigata eyaletindeki küçük bir kasabada, kar kalınlığının 2 metreyi aştığı bir sandık merkezinin önünde konuşan Cho, “Güçlü bir liderlik sergiledi ve çeşitli politikaları ileriye taşıyor,” dedi. “Bence işler oldukça iyi sonuçlanabilir.” dedi.
Ulaştırma Bakanlığı’na göre hava koşulları pazar günü yaygın aksamalara yol açtı; onlarca tren hattında seferler durduruldu ve 230 iç hat uçuşu iptal edildi.
Nikkei ekonomi gazetesinin İçişleri Bakanlığı’na dayandırdığı habere göre, sandıkların kapanmasına dört saat kala katılım oranı yüzde 21,6 olarak ölçüldü; bu oran 2024’teki alt meclis seçimlerine kıyasla 2,65 puan daha düşük.
Takaichi’nin — özellikle genç seçmenler arasındaki — kişisel popülaritesi, Ekim ayında partinin başkanlığı için Shigeru Ishiba’yı geride bırakmasından bu yana LDP’nin kaderini değiştirdi.
Ishiba döneminde LDP ve o zamanki koalisyon ortağı Komeito, örtülü fon skandalı ve gıda ile diğer temel ihtiyaçların artan maliyetleri nedeniyle kamuoyunun öfkesini çekmiş ve parlamentonun her iki kanadında da çoğunluklarını kaybetmişti.
Son 70 yılın büyük bölümünde Japonya’yı yöneten parti, önceki seçimlerde olduğu gibi bu seçimde de bölünmüş ve ilham vermeyen bir muhalefetten fayda sağladı.
Haftalar önce iki mevcut partinin birleşmesiyle kurulan ana muhalefet partisi Merkezci Reform İttifakı’nın pazar günü ağır kayıplar yaşaması bekleniyordu; bu da partinin geleceğine dair soru işaretleri doğurdu.
Kesin sonuçlar pazar günü geç saatlere kadar belli olmayacak.
Takaichi liderliğindeki koalisyon 261 sandalyelik mutlak çoğunluğa ulaşırsa, parlamento komitelerini kontrol edecek ve bütçe ile diğer yasaların geçirilmesini kolaylaştıracak.
310 sandalyelik bir süper çoğunluk ise koalisyona, LDP liderliğindeki ittifakın geçen yıl temmuz ayında çoğunluğunu kaybettiği üst meclisi devre dışı bırakma imkânı tanıyacak.
The Guardian
Haber Galerisi
