Meloni'den "iktidarda kalma" rekoru

Aksayan reformlar ve güçlenen milliyetçi sağ, başbakanın yeniden seçilme yolunu zorlaştırabilir.

Giorgia Meloni, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana neredeyse her İtalyan başbakanının başaramadığını başardı: iktidarda kalmak.

Meloni hükümeti görevde aralıksız 1.413 güne ulaşarak, İtalya’nın faşist diktatörü Benito Mussolini’den sonra İtalyan Cumhuriyeti tarihindeki en uzun süre görev yapan hükümet oldu.

Partisi İtalya’nın Kardeşleri, bu dönüm noktasını bir zafer turuna dönüştürüyor.

Meloni’nin Adriyatik Denizi’ne bakan bir sahneden mitingde konuşma yapacağı güney İtalya’daki Bari’de binlerce destekçinin toplanması bekleniyor. Mitingin sloganı ise: “En istikrarlı hükümet, daha güçlü bir İtalya.”

Ancak kutlamaların ve karşılıklı tebriklerin arkasındaki gerçek şu ki Meloni artık Ekim 2022’de iktidara gelen siyasi fenomen değil.

O dönemde kendisini “ezilen taraf” olarak tanımlayan Meloni, neredeyse her tartışmayı iktidar üzerindeki hakimiyetini güçlendirmek için başka bir fırsata dönüştüren bir “siyasi Midas dokunuşuna” sahip gibi görünüyordu.

Şimdi ise Meloni giderek büyüyen bir sorunlar listesiyle karşı karşıya. Artan yaşam maliyetleri, savunma konusunda koalisyon içindeki gerilimler, Donald Trump ile yaşanan transatlantik anlaşmazlık ve 2027 seçimlerine yaklaşırken giderek daha iddialı hale gelen milliyetçi sağ bunlar arasında.

Parlaklık solmaya başlıyor

İtalya hâlâ birbirini izleyen hükümetlerin çözemediği yapısal sorunları taşıyor: düşük verimlilik, demografik gerileme, durgun ücretler ve devam eden beyin göçü.

Bologna Üniversitesi siyaset bilimcisi Salvatore Vassallo, Meloni’nin görevdeki ilk yıllarını destekleyen AB fonlu pandemi toparlanma planının artık büyük ölçüde harcanmış olduğunu belirtti. Bu planın büyümeye sağladığı destek, küresel fiyat şoklarıyla daha da kötüleşen daha zorlu mali ortamı dengelemek için artık mevcut değil.

Bununla birlikte Meloni bazı gerçek kazanımlara işaret edebilir. İşsizlik bu yıl %5’e geriledi; bu, ulusal kayıtların 2004’te tutulmaya başlamasından bu yana görülen en düşük seviye.

Hükümeti bütçeyi AB sınırları içinde tuttu ve Brüksel, Roma’nın bu ilkbaharda AB’nin aşırı açık prosedüründençıkmasını bekliyor. Kuzey Afrika’dan tekneyle gelen göçmenlerin sayısı da 2023’ten bu yana keskin biçimde düştü.

Meloni ayrıca, kendisinden önceki liderlerden daha fazla, onu Avrupa zirvelerinin kalıcı bir figürü haline getiren istikrarı sağladığını ve İtalya’ya Brüksel’de daha tutarlı bir ses kazandırdığını iddia edebilir.

Meloni iktidara geldiğinde Brüksel’de birçok kişi, kökleri faşizm sonrası milliyetçi sağa dayanan bir siyasetçi tarafından yönetilen İtalyan hükümetinin AB içinde bozucu bir güç haline gelmesini bekliyordu.

Bunun yerine Meloni, Avrupa başkentinde AB liderleri arasında etkili bir aktör haline geldi ve göç ve ticaretten Ukrayna’ya kadar Birliğin en önemli dosyalarından bazılarının şekillendirilmesine yardımcı olduğu kabul edildi.

Bir AB diplomatı, “Oyunu oynarsa bundan kazanç sağlayacağını fark etti” dedi.

Meloni’nin Brüksel’deki sağ kolu ve Fratelli d’Italia’nın önde gelen milletvekili Carlo Fidanza, “İstikrar beraberinde uluslararası güvenilirlik ve otorite getiriyor,” diye konuştu.

“Bir tarafta istikrarlı ve uyumlu bir hükümet ile diğer tarafta program ve liderlik konusunda tam bir kaos arasındaki karşıtlık çok belirgin. Bu aynı zamanda seçim kampanyasının da bir teması olacak.”

Bu arada Roma’da Meloni, vaat ettiği bazı temel reformları hayata geçirmekte zorlandı. Mart ayında seçmenler yargı reformunu reddetti ve bu, başbakan için ilk seçim yenilgisi oldu.

İtalya’nın seçim yasasını ve başbakanlık makamının kurumsal yapısını değiştirmek de aynı ölçüde sorunlu olduğunu kanıtladı.

Temmuz ayında Meloni’nin koalisyonu, önerilen seçim yasasının temel unsurlarından biri konusunda parlamentoda bir gerileme yaşadı. Hükümet daha sonra daha kapsamlı reformu alt meclisten geçirdi ancak bu olay, iktidar koalisyonunun altında yatan gerilimleri açığa çıkardı.

Milliyetçi sağdan gelen baskı

Artık en büyük siyasi tehdit, eski bir general olan ve aşırı sağ siyasetçiye dönüşen Roberto Vannacci ile yeni kurduğu Futuro Nazionale hareketinden geliyor.

AB karşıtı ve Ukrayna’ya yardım konusunda şüpheci olan siyasetçi, Meloni’nin dış politika ve Avrupa konusundaki ılımlılığından rahatsız olan seçmenler arasında güç kazanıyor.

Vannacci, yeniden göç (remigration) söylemi üzerinden göç politikasına da Meloni’nin sağından meydan okuyor. Bunu, hükümetin göç politikasını seçmenlere temel bir başarı olarak sunmayı planladığı bir dönemde politikanın etkinliğini sorgulayarak yapıyor.

LUISS Üniversitesi’nde siyasi kurumlar tarihçisi olan Lorenzo Castellani’ye göre Meloni’den uzaklaşan seçmenler onu fazla radikal olduğu için değil, fazla ılımlı olduğu için cezalandırıyor.

Milliyetçi ve Avrupa şüphecisi bir lider olarak Meloni’nin merkez seçmenlerle sorun yaşaması bekleniyordu. Ancak seçmenler, “aşırı ılımlılığı, aşırı Avrupacılığı, uluslararası ilişkilere verdiği önemi ve Meloni’nin Ukrayna’ya verdiği desteği” cezalandırıyor, dedi.

Yakın tarihli bir ankete göre Vannacci’ye destek %7,5’e ulaştı. Böylece Meloni’nin koalisyon ortaklarından biri olan EPP üyesi Forza Italia’yı geride bıraktı ve desteği %5,7’ye gerileyen Matteo Salvini’nin Lega partisinin hemen arkasına geldi.

Bu durum Meloni’nin gelecekteki koalisyonları oluştururken ciddi bir baş ağrısıyla karşı karşıya kalabileceği ihtimalini ortaya çıkarıyor. İtalya’nın Kardeşleri yaklaşık %26 oy oranıyla açık ara en büyük tek parti olmaya devam ediyor.

Ancak Meloni’nin merkez sağ koalisyonunun genel üstünlüğü, bu yaz yapılan çeşitli anketlerde, giderek konsolide olan merkez sol blokla arasındaki farkın yalnızca birkaç puana düşmesiyle daraldı.

Merkez sol ise artık merkez sol ve daha sol güçleri de içeren bir “campo largo” etrafında konsolidasyon sağlamaya çalışıyor ancak hâlâ net bir liderden yoksun.

Bu arada aşırı sağ, koalisyonun pahasına güçleniyor. Salvini’nin Lega’sı oy desteğindeki düşüşü engellemek için mücadele ederken, Forza Italia’nın Antonio Tajani’si de seçim yasası konusunda partinin kendi çizgisini parti içindeki baskılara karşı savunmak zorunda kaldı.

Bir sonraki seçimin Eylül 2027’de yapılması gerekiyor, ancak seçimlerin daha erken, ilkbaharda yapılabileceğine ilişkin spekülasyonlar şimdiden artıyor.

Euractiv