Almanya Şansölyesi, Almanya’da yaşayan Suriyelilerin büyük çoğunluğunun “anavatanlarına geri dönmesi” çağrısında bulunmasının ardından sivil toplum kuruluşları ve kendi hükümetindeki isimler tarafından kınandı.
Aşırı sağa karşı sert bir göç politikası vaadiyle geçen yıl seçilen Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, bu açıklamaları pazartesi günü Suriye’nin geçici cumhurbaşkanı Ahmed el-Şaraa’nın Berlin ziyareti sırasında yaptı.
Berlin’in sınır dışı etme önceliğinin suç işlemiş Suriyelileri geri göndermek olduğunu açıklayan Merz, kendisi ile el-Şaraa’nın uzun vadede Almanya’dan geniş çaplı geri dönüşler üzerinde çalışacağını söyledi.
Almanya, AB’deki en büyük Suriyeli diasporasına ev sahipliği yapıyor.
“Önümüzdeki üç yılın daha uzun vadeli perspektifinde, bu… Başkan el-Şaraa’nın arzusuydu: [yani] şu anda Almanya’da yaşayan Suriyelilerin yaklaşık %80’inin anavatanlarına geri dönmesi,” diyen Merz, savaşın harap ettiği ülkenin yeniden inşa edilmesi gerekliliğine işaret etti.
Eski bir İslamcı isyancı lider olan el-Şaraa, Almanya’da kayıtlı 900 binden fazla Suriyelinin %80’inin 2029’a kadar geri dönmesi hedefini doğrulamadı ve bu rakam Berlin’deki siyasi yetkilileri şaşırtmış göründü.
İktidardaki Sosyal Demokrat Parti’nin (SPD) eş başkan yardımcısı Anke Rehlinger, Merz’i 2029 için geri dönüş hedefi belirleyerek göç ve İslam karşıtı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin ekmeğine yağ sürmekle dolaylı olarak suçladı.
Almanya’da bir sonraki genel seçimlerin 2029’da yapılması bekleniyor.
Rehlinger, Funke gazete grubuna yaptığı açıklamada, “Şansölyenin belirli zaman dilimleri içinde somut rakamlar ortaya koyması akıllıca değil; çünkü bu, karşılayamayabileceği beklentiler yaratır,” dedi.
Rehlinger, el-Şaraa’nın Suriyelilerin ülkelerinin yeniden inşasına katkıda bulunmaları yönündeki çağrısını anladığını ifade etti. “Ancak birçok Suriyeli artık bizim yurttaşımız çünkü burada entegre oldular, iş gücü açığı olan mesleklerde çalışıyorlar, yaşlılara bakıyorlar ya da otobüs kullanıyorlar ve çoğu zaman Alman vatandaşlığı da kazandılar,” dedi.
2016 ile 2024 yılları arasında yaklaşık 244 bin Suriyeli Alman pasaportu aldı ve bu grup, yeni vatandaşlığa kabul edilenler arasında en büyük grubu oluşturdu.
Eleştiriler Merz’in muhafazakâr CDU partisinden de geldi. Partinin dış politika sözcüsü Roderich Kiesewetter, Şansölye’nin dile getirdiği rakamları “birçok açıdan sorunlu” olarak nitelendirdi.
Kiesewetter, yerine getirilmeyen vaatlerin AfD tarafından kullanılabileceğini vurguladı ve Suriyeli nitelikli işçilerin Alman ekonomisindeki rolüne dikkat çekti.
Handelsblatt gazetesine konuşan Kiesewetter, “Eğer geri dönerlerse, bir sorunla karşı karşıya kalırız,” dedi.
Sektörün çıkarlarını temsil eden Alman Hastaneler Birliği, Alman kliniklerinde çalışan 5.745 Suriyeli doktorun “önemli katkısına” dikkat çekti.
Bu grup, yabancı doktorlar arasında en büyük grubu oluşturuyor. Ayrıca yaklaşık 2.000 Suriyeli bakım görevlisi olarak çalışıyor.
Birliğin başkan yardımcısı Henriette Neumeyer, “Bu nitelikli çalışanlar ülkeyi terk ederse, sağlık sistemi üzerinde önemli bir etkisi olur,” dedi.
Muhalefetteki Yeşiller Partisi eş başkanı Franziska Brantner, Merz’in geri dönüş hedefini “sorumsuzca” olarak nitelendirdi.
Brantner, “Birçok insan için Suriye’ye dönmek şu anda kesinlikle bir seçenek değil,” dedi ve güvenlik risklerine ile Suriyelilerin siyasi geçiş sürecine duyduğu güvensizliğe işaret etti.
Yeşiller’den milletvekili Luise Amtsberg de Merz’in açıklamalarını “utanç verici” olarak değerlendirdi.
Suriye’deki süregelen istikrarsızlık ve azınlık gruplarının karşı karşıya olduğu tehditler göz önüne alındığında, göç savunuculuğu yapan Pro Asyl örgütü Suriye’ye yönelik sınır dışı işlemlerinin derhal durdurulmasını ve “kısa vadeli caydırıcılığa değil, insan haklarına, korumaya ve uzun vadeli istikrara dayalı” bir politika izlenmesini talep etti.
Merz, geçen mayıs ayında merkez sol SPD ile kurduğu koalisyon hükümetiyle göreve başlamış ve Hristiyan Demokrat Angela Merkel’in benimsediği daha açık sınır politikasından kopma sözü vermişti.
2005-2021 yılları arasında Almanya’yı yöneten Merkel, 2015-2016 döneminde Orta Doğu ve Afganistan’dan savaş ve baskıdan kaçan yaklaşık 1,3 milyon kişiyi ülkeye kabul etmişti.
Başlangıçta popüler olan bu adım, zamanla tepkiye yol açtı ve bugün ülkenin en büyük muhalefet partisi olan AfD’ye siyasi zemin sağladı.
Merz, Merkel döneminde Avrupa’nın en büyük ekonomisine gelen birçok Suriyelinin Alman toplumuna önemli katkılarda bulunduğunu kabul etti.
Ancak Beşar Esad rejiminin sona ermesiyle birlikte çoğunun artık geri dönmek istediğini söyledi.
Resmi istatistiklere göre, Kasım 2025 itibarıyla 3.700’den fazla Suriyeli gönüllü olarak Almanya’dan geri döndü.
Uzmanlar, zorunlu sınır dışı işlemlerinin genellikle uzun hukuki süreçlerle karşılaştığını belirtiyor.
Gelen eleştiriler karşısında Merz, salı günü belirttiği hedef konusunda geri adım atmış göründü.
Bild gazetesine konuşan Merz, “Üç yıl içinde %80 geri dönüş rakamı Suriye Devlet Başkanı tarafından dile getirildi. Biz bu rakamı not ettik, ancak görevin büyüklüğünün farkındayız,” dedi.
The Guardian
