“Şu anda pestisitler, sanki aynı anda yalnızca tek bir pestisite maruz kalıyormuşuz gibi, birbirinden bağımsız şekilde değerlendiriliyor,”
PAN Europe, Brüksel’in 2005’te ele almayı taahhüt ettiği kimyasal karışım uyarısını yeniden gündeme taşıdı.
AB genelinde yapılan bir araştırmada elmalarda ortalama üç farklı pestisit kalıntısı tespit edilmesinin ardından, çevreci bir sivil toplum kuruluşu bu maddelerin kümülatif etkilerini değerlendirecek yeni araçlar geliştirilmesi çağrısında bulunuyor. Bu konu, Brüksel’in yirmi yılı aşkın süredir mücadele ettiği bir mesele.
13 Avrupa ülkesinden yerel olarak üretilmiş 59 elma örneğini analiz eden çevreci sivil toplum kuruluşu Pesticides Action Network (PAN Europe), Perşembe günü açıklanan çalışmaya göre elma örneklerinin neredeyse tamamında (%93) en az bir pestisit kalıntısı bulunduğunu, çoğunda ise (%85) birden fazla kalıntı tespit edildiğini ortaya koydu.
Örneklerin büyük bölümü izin verilen azami kalıntı seviyeleri (MRL’ler) içinde kalsa da, çalışma elmaların ortalama üç pestisit kalıntısı içerdiğini, bazı örneklerde ise yediye kadar farklı maddenin bulunduğunu gösterdi.
STK, “kokteyl etkisinin” incelenmesi gerektiğini savunuyor. PAN Europe Direktörü Martin Dermine, “Şu anda pestisitler, sanki aynı anda yalnızca tek bir pestisite maruz kalıyormuşuz gibi, birbirinden bağımsız şekilde değerlendiriliyor,” dedi. Ancak çalışmanın maddelerin bir karışım halinde bulunduğunu gösterdiğini belirten Dermine, “bu durumda tüketim için güvenli olup olmadıklarını bilmiyoruz,” diye ekledi.
Dermine, AB’nin gıda güvenliğinden sorumlu kurumu EFSA’ya (Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi) kalıntıların kümülatif etkilerini değerlendirmeye yönelik daha net metodolojiler sunması çağrısında bulundu.
Dermine, 2005 tarihli bir AB yasasında, gıdalardaki pestisit kalıntılarının kümülatif ve sinerjik etkilerinin dikkate alınabilmesi için metodolojiler geliştirilmesine yönelik daha fazla çalışma yapılması gerektiğinin belirtildiğini hatırlattı.
EFSA’nın son 20 yılda bu konuda bazı çalışmalar yürüttüğünü ancak “gerçek hayattaki çoklu maruziyeti gerçekten değerlendirecek bir metodoloji geliştirmediğini” savunan Dermine, bu eksikliğe dikkat çekti.
AB yetkilileri yaptığı açıklamada, konuyla ilgili küresel düzeyde araştırmalara liderlik ettiğini, ancak sürecin zaman ve kaynak gerektirdiğini belirtti.
Bir EFSA sözcüsü, “Bu, büyük veri setlerini, yeni yazılım araçlarını ve AB içindeki ve dışındaki ortaklarla kapsamlı iş birliğini içeriyor,” dedi.
Şu ana kadar çeşitli kümülatif risk değerlendirmelerinin tamamlandığını, yenilerinin de planlandığını belirten sözcü, tüm değerlendirmelerin 2030’a kadar sonuçlandırılmasının beklendiğini ifade etti.
Ayrıca kurumun, MRL başvuruları bağlamında ‘öngörülü’ kümülatif risk değerlendirmelerinin nasıl yapılacağına dair bir rehber hazırladığı da eklendi.
AB, PAN Europe’un çalışmasında en sık tespit edilen pestisitlerden biri olan acetamiprid için meyvelerde — elmalar dâhil — izin verilen kalıntı seviyelerini geçen yıl düşürmüştü.
Bu adım, üretim kapasitesini tehdit edebileceği uyarısında bulunan üreticiler arasında büyük tepkiye yol açmıştı.
Euractiv
