Kremlin, Baltık ülkelerine drone ve balistik füze saldırısı düzenleyebilir mi?
Euractiv yazarlarından Constantin Eggert'e göre, Vilnius’ta yaşayan herkesin “Bu bir hava saldırısı uyarısıdır, sığınak bulun.” mesajı üzerinden bu konuyu analiz etti.
Litvanya hava sahasında tespit edilen kimliği belirsiz bir drone, bu sürecin önemli bir noktası.
“Hava saldırısı uyarısı” artık sadece bir ifade; “drone” ve “hacker saldırısı” gibi kelimelerle birlikte, sosyal medyada ve haber bültenlerinde sık sık gündeme gelen gergin durumu anlatıyor.
25 Mayıs’ta Vladimir Putin, yurtdışındaki “Rus vatandaşlarını korumak” için orduyu kullanma hakkı veren bir yasayı imzaladı. Aynı zamanda Moskova, Birleşmiş Milletler Adalet Divanı’na başvurarak Baltık ülkelerinin, özellikle Letonya’nın, “Rusların haklarını ihlal ettiği” gerekçesiyle sorumlu tutulmasını talep etti.
Litvanya devlet kayıt kurumuna yönelik – görünüşe göre Rus hackerlar tarafından gerçekleştirilen – büyük bir siber saldırı, vatandaşlara ve ülkede yaşayanların kişisel verilerinin sızdırılmasına yol açtı.
Buna Rusya ve Belarus’tan sürgün edilen kişiler de dahildi. Vilnius, Riga ve Tallinn için bu tür saldırılar, Moskova’nın NATO’nun doğu kanadına yönelik psikolojik baskı politikasının bir parçası olarak görülüyor.
Peki ama neden?
Putin, Ukrayna cephesinde giderek başarısızlığa benzeyen bir tabloyla karşı karşıya. Genel kanı, başka bir yerde anlamlı bir askerî hamle yapacak kaynaklara sahip olmadığı yönünde. Ancak bu tamamen doğru değil.
Putin’in siyasi “şanzımanı” bilindiği üzere geri vitese sahip değil. Hatalarını kabul etmiyor ve KGB geçmişinden gelen çalışma tarzı, işler ters gittiğinde dikkatleri başka bir krize yönlendirmek ve ardından taviz talep etmek üzerine kurulu. En kötü ihtimalle bu, Kremlin’e zaman kazandırır; en iyi ihtimalle ise bazı tavizler elde etmesini sağlar.
Baltık ülkelerinin topyekûn işgali ise pek olası görülmüyor. Rusya bunun NATO’nun 5. maddeyi devreye sokmayacağı bir risk olduğunu düşünse bile (çok büyük bir kumar olurdu), böyle bir saldırı için yeterli kuvveti toplaması mümkün değil. Ayrıca hazırlıkları gizlemek de neredeyse imkânsız olurdu.
Üstelik NATO karşıtı eğilimleriyle bilinen Trump yönetimi bile böyle bir adımın felaket sonuçları konusunda Kremlin’i uyarabilir.
Sınır ötesi hızlı bir Rus özel kuvvetler (spetsnaz) baskını, NATO’nun zayıflığını ve bölünmüşlüğünü göstermek amacıyla sıkça dile getirilen senaryolardan biri. Ancak teoride mümkün olsa da, güçlü bir karşılıkla karşılaşacaktır.
Londra’daki Çatışma Çalışmaları Merkezi’nden araştırma direktörü Keir Giles, “Bildiğim kadarıyla Litvanya, Letonya ve Estonya istihbarat servisleri Rusya’nın derinliklerinde neler olup bittiğini çok ayrıntılı biçimde görüyor ve duyuyor”,
“Hazır olacaklar. Bana göre Baltık ülkeleri böyle bir baskını püskürtmek için müttefik yardıma bile ihtiyaç duymayacak.” dedi.
Drone ve füze saldırısı senaryosu
Kremlin, kara operasyonu yerine Baltık ülkelerinden birine (ya da hepsine) drone ve balistik füze saldırısı düzenleyebilir mi?
Üç yıl önce kimsenin öngöremeyeceği bir ihtimal bu. Bu tür saldırıların amacı sivil panik yaratmak ve böylece askerî karşılığı zorlaştırmak olurdu. Kamuoyunda korku oluşturmak ana hedef olsa da, aynı zamanda NATO’nun kararlılığını ve iç uyumunu test ederdi.
Ancak bu senaryo da oldukça riskli. NATO’nun ileri konuşlu birlikleri üç Baltık ülkesinde de bulunuyor. Böyle bir saldırı, doğrudan müttefik askerlerini hedef alacağı için açık bir savaş eylemi anlamına gelir.
NATO’nun buna askerî bir karşılık vermesi gerekir ve Rusya’nın yoğun biçimde militarize edilmiş Kaliningrad bölgesi olası bir karşı misilleme hedefi haline gelir.
Eğer Putin NATO ile açık bir savaşı başlatmak istiyorsa, bu yollardan biri olurdu. Ancak çeyrek asırlık Putin analizlerinin gösterdiği gibi, gerçekten bir çatışma istiyorsa bunun için mutlaka bir gerekçe üretir ya da icat eder.
Şimdiye kadar Baltık ülkelerinde doğrudan bir çatışmadan kaçınmasının nedeni, böyle bir savaşın kaybedilme riskinin çok yüksek olmasıdır.
Peki Kremlin neden gerilimi artırıyor?
Askerî bir operasyon hazırlığı yoksa Kremlin neden bölgesel gerilimi tırmandırıyor?
Yeni kurulan Baltık Uluslararası Güvenlik Merkezi Direktörü Edward Lucas’a göre açıklama şu:
“Bu PR saldırısı, tıpkı drone ihlalleri gibi, kendi başına bir amaçtır. Müttefiklerin askerî kararlılığını zayıflatmayı, yerel halk arasında korku ve şüphe yaratmayı ve Avrupa’daki Rusya yanlısı siyasi güçlerin rejime taviz verilmesi çağrısı yapmasına yardımcı olmayı hedefliyor.”
Eğer durum buysa, bu tür bir savaş, Rusya’daki mevcut rejim sürdüğü sürece devam edecektir. Ancak bu tehdide nasıl yanıt verileceği sorusu ise hâlâ büyük ölçüde cevapsızdır.
Euractiv
