Analiz: "En büyük muhalefet partisine yönelik sert önlemler, muhalefet tarafından Erdoğan’ın gerginliğinin işareti olarak görülüyor."
Türkiye’nin ana muhalefeti – Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, iktidarını sınırlayan anayasal engelleri aşmak ve bir dönem daha cumhurbaşkanı olabilmek için erken seçim planladığından endişe ediyor.
CHP kaynakları Euractiv’e, konuşarak muhalefetin liderlik yarışına yargı müdahalesinin Erdoğan’ın seçimleri tetikleme stratejisinin bir parçası olduğunu söyledi.
Bu seçimler, Erdoğan’ın üçüncü dönemini engelleyen anayasal sınırlamaları aşmasına olanak tanıyabilir.
Üst düzey CHP yetkilileri, “Bu, Erdoğan’ın erken seçime gideceğinin büyük bir işareti,” - “Ana muhalefeti felç ediyor.” diye görüş belirttiler.
Türk siyasi sahnesi, 21 Mayıs’ta alınan bir mahkeme kararıyla eski cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu’nun CHP liderliğine geri getirilmesinden bu yana çalkantılı.
Avrupa Sosyalist Partisi ile bağlantılı CHP, Erdoğan’ın dini muhafazakârlığına karşı laik devleti savunuyor. Parti, mahkeme kararının siyasi baskı altında alındığını ve Erdoğan ile AKP’nin muhalefeti işlevsiz hale getirmeyi amaçladığını iddia ediyor.
Kasım 2023’teki CHP kongresinde rakibi Özgür Özel, Mayıs 2023 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Erdoğan’a yenilen Kılıçdaroğlu’nu liderlikte mağlup etmişti.
Ancak Ankara’daki bir mahkeme kongreyi iptal ederek Kılıçdaroğlu’nu yeniden lider ilan etti. Mart 2025’te CHP’nin cumhurbaşkanı adayı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu tutuklandı; bu olay kitlesel protestoları tetikledi.
Savcılar, “suç örgütü kurmak” da dahil olmak üzere çeşitli suçlardan toplam 2.430 yıl hapis cezası talep ediyor.
Kılıçdaroğlu bu hafta, yasal koşulları karşılamak için partinin kongre düzenleyeceğini açıkladı. Özel ve diğer CHP üyeleri Ankara’daki parti genel merkezini Kılıçdaroğlu’na devretmeyi reddedince çevik kuvvet binayı bastı.
AB, yaptığı açıklamada, “Politik muhalefet, baskı korkusu olmadan özgürce faaliyet göstermeli, örgütlenmeli ve siyasi sürece katılabilmelidir,” dedi.
Anayasal boşluk
En büyük muhalefet partisine yönelik sert önlemler, muhalefet tarafından Erdoğan’ın gerginliğinin işareti olarak görülüyor.
Normal seçim takvimine göre, parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimleri en geç Mayıs 2028’de yapılmalı.
Türkiye Anayasası’na göre Erdoğan, anayasayı değiştirmediği sürece veya erken seçim çağrısı yapmadığı sürece üçüncü kez aday olamaz. Ancak bunun için parlamentonun onayı gerekiyor ve 600 sandalyeli mecliste 360 milletvekilinin desteğine ihtiyaç var.
Pratikte bu, muhalefet oylarına da ihtiyaç duyacağı anlamına geliyor. Ankara’da geniş bir spekülasyon var: Erdoğan’ın AK Parti’si bu oyları bulabilir.
Siyasi araştırmacılar şu anda CHP’yi iktidardaki AKP’nin biraz önünde görüyor. Muhalefet, bu farkın büyüyebileceğine inanıyor.
Bunun bir nedeni de karamsar ekonomik tablo: Ekonomistler, Türkiye merkezi hükümet bütçesinin Nisan 2026’da 338,7 milyar TL (yaklaşık 6,3 milyar €) açık verdiğini, “bir yıl önceki 174,7 milyar TL’den neredeyse iki katına çıktığını” belirtiyor.
Bu kısıtlamalar, CHP kaynaklarına göre Erdoğan’ın seçimler öncesinde “popülist harcama” yapma alanını daraltıyor.
CHP yetkilileri, AB’nin nihayetinde Erdoğan’ın planına boyun eğmesinden endişe ediyor. Ancak AB, Türkiye’nin Avrupa’daki gelecekteki rolü konusunda bölünmüş durumda.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Nisan ayında Türkiye’yi Rusya ve Çin ile birlikte olumsuz etki kaynakları arasında sayarken; İspanya ve Belçika gibi ülkeler Ankara’yı Avrupa’nın savunma mimarisinin merkezinde görüyor.
Erdoğan, Temmuz ayında NATO zirvesine ev sahipliği yapacak.
Bir CHP kaynağı, “Temmuz’da Ankara’daki zirveye gelecekler, elini sıkacaklar ve bunun hakkında tek kelime etmeyecekler,” dedi.
Euractiv
