Romanya, AB’nin Son Fonlarından Yararlanamadı

Yolsuzlukla mücadeleye ilişkin sert yasalar konusundaki siyasi tartışmalar, Romanya’nın AB fonları konusunda Brüksel’le yaşadığı anlaşmazlığı da derinleştirdi.

Romanya, geçici hükümet ve parlamentonun 31 Ağustos’taki son tarihe kadar önemli bir reformu kabul edememesinedeniyle yaklaşık 770 milyon avroluk AB kurtarma fonunu kaybetmeye hazırlanıyor.

Romanya’nın Ulusal Kurtarma ve Dayanıklılık Planı’nın (PNRR) bir parçası olan reform, kamu sektörü maaş sisteminde kapsamlı bir düzenleme yapmayı amaçlıyordu ve ülkenin kurtarma fonundan alacağı son ödemeye ilişkin kilometre taşlarından birine bağlıydı.

Siyasi anlaşmazlıklar, parlamentonun reformu zamanında kabul etmesini engelledi. Romanya Cumhurbaşkanlığı, bu durumu cuma günü doğruladı.

Son tarihin kaçırılması, hükümetin söz konusu parayı bütçelere ve hâlihazırda devam eden projelere dâhil etmiş olmasına rağmen, fonun artık kaybedilmesinin beklendiği anlamına geliyor. Ortaya çıkan maliyetler, zaten zor durumda olan Romanya’nın ulusal bütçesinin üzerine binecek.

Avrupa Fonları Bakanı Dragoș Pîslaru, Romanya’nın AB’nin pandemi sonrası kurtarma fonu kapsamında kullanılabilir durumdaki hibelerin yüzde 90’ından fazlasını yine de kullanabileceğini tahmin etti.

Bu hafta kabul edilen ve PNRR ile bağlantılı ayrı bir etik ve dürüstlük paketi de AB düzeyinde tartışmalara yol açtı. Paket, geçmişteki görev uyumsuzluğu veya çıkar çatışması tespitleri nedeniyle seçilmiş siyasetçilerin görevlerinden uzaklaştırılmasına izin veriyor. Geçici Başbakan Ilie Bolojan, düzenlemeyi destekledi ancak maddelerden birini “ahlaka aykırı” olarak nitelendirdi.

Muhafazakâr Avrupa Halk Partisi (EPP) ve liberal Renew Europe’dan bazı isimler, sözde “Fritz değişikliğinin”, geriye dönük bir hüküm aracılığıyla Timișoara Belediye Başkanı Dominic Fritz’i hedef aldığını öne sürdü. Söz konusu düzenleme, daha önce çözülmüş bir idari uyumsuzluk nedeniyle Fritz’in görevinden alınmasının önünü açabilir.

Hem EPP hem de Renew Europe, Avrupa Komisyonu’na bu hüküm nedeniyle söz konusu ödemeyi Romanya’ya yapmaması çağrısında bulundu.

Ancak Avrupa Komisyonu yorum yapmayı reddetti. Komisyon, dürüstlük paketinin Romanya’nın henüz sunulmamış olan altıncı ödeme talebi kapsamında değerlendirileceğini belirtti.

Romanya’nın kurtarma planını müzakere eden eski başbakan ve maliye bakanı Florin Cîțu, Euractiv’e yaptığı açıklamada, kendisinden sonra gelen hükümetler onun belirlediği doğrultuda ilerlemeyi kabul etmiş olsaydı, altyapı yatırımları için 9 milyar avro daha fazla hibe sağlanabileceğini söyledi.

Cîțu bu yaklaşımı, “daha küçük ve daha yalın bir devlet ile daha rekabetçi ve verimli bir ekonomi” şeklinde tanımladı.

Eski başbakan, mevcut siyasi sınıfı “parti ve kişisel çıkarları Romanya’nın çıkarlarının üzerinde tutmakla” suçladı.

Cumhurbaşkanı Nicușor Dan, mayıs ayında önceki hükümeti düşüren gensoru önergesinin ardından parlamentoda çoğunluk sağlayabilecek bir başbakan adayını belirlemesi yönündeki baskıyla karşı karşıya.

Dan, perşembe günü Moldova’da düzenlediği basın toplantısında yine herhangi bir adayın ismini vermekten kaçındı ve görüşmelerin eylül ayında yeniden başlayacağını söyledi.

Dan ayrıca bu hafta, Romanya’daki yetkilileri korumakla görevli güvenlik servisinin başındaki General Lucian Pahonțu’ya yönelik desteğini sürdürmesi nedeniyle de eleştirildi.

Bir medya araştırmasında, Pahonțu’nun komünist yönetimi deviren 1989 Devrimi sırasında protestocuların şiddet kullanılarak bastırılmasına katıldığı öne sürülmüştü.

Euractiv