İspanya Başbakanı Sánchez, Ceuta krizini değerlendirdi
İspanyol yetkililer, göçmenleri "mümkün olan en kısa sürede" geri göndermek için Fas makamlarıyla birlikte çalışıyor.
İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, cuma günü İspanya'nın Kuzey Afrika'daki özerk kenti Ceuta'ya varışında yaptığı açıklamada, Fas'tan binlerce göçmenin Ceuta'ya girişinin İspanya'nın toprak bütünlüğüne yönelik ciddi bir ihlal olduğunu söyledi.
İçişleri Bakanlığı, cuma günü itibarıyla 50 bin kişinin kente giriş yaptığını, bunların 37 bin 500'den fazlasının ise halihazırda Fas'a geri döndüğünü açıkladı. Yerel yetkililer ise toplam giriş yapan kişi sayısını 60 bin olarak verdi.
Sánchez gazetecilere yaptığı açıklamada, "Ceuta bir İspanyol şehridir. Yaşananlar, en güçlü şekilde kınanmamızı ve tepki göstermemizi gerektiriyor." dedi.
Başbakan, İspanya'nın yakın geçmişte karşı karşıya kaldığı en büyük göç krizinden insan kaçakçılığı şebekelerini sorumlu tuttu.
Yerel kaynaklara göre cuma günü öğleden sonra itibarıyla hayatını kaybedenlerin sayısı 41 olarak kaydedildi.
Sánchez, İspanyol makamlarının göçmenlerin "mümkün olan en kısa sürede" geri gönderilmesi için Faslı yetkililerle birlikte çalıştığını belirterek, geri göndermeleri kolaylaştırmak amacıyla göç yasasında değişiklik yapmaya da hazır olduğunu söyledi.
Bununla birlikte, ana polis sendikası JUPOL kaynakları Euractiv'e yaptıkları açıklamada, geri gönderme sürecinin son derece karmaşık olacağını ve Fas'ın iadeler konusunda iş birliği yapmayı reddedebileceğini ifade etti.
Ceuta'ya ulaşanların önemli bir bölümünün reşit olmayan çocuklardan oluştuğu ve bunların nihayetinde İspanya'nın diğer bölgelerine yerleştirilmek zorunda kalabileceği belirtildi.
Sánchez, İspanya Yüksek Mahkemesi'nin deniz yoluyla ülkeye ulaşan göçmenlerin güvenlik güçleri tarafından derhal sınır dışı edilemeyeceğine hükmeden kararını da krizin nedenlerinden biri olarak gösterdi.
Ancak Başbakan konuşmasında Fas'ın adını anmadı ve Rabat yönetiminin krize müdahale etmekte isteksiz davrandığı yönündeki yaygın değerlendirmelere de değinmedi.
Exeter Üniversitesi'nde Fas-AB ilişkileri konusunda uzman uluslararası ilişkiler profesörü Irene Fernández Molina ise şu değerlendirmeyi yaptı:
"Krizin temel nedenleri hâlâ netlik kazanmamış olsa da açık olan şu ki, Fas makamları göçmen dalgalarının sınıra ulaşmasını engelleyemeyecek ölçüde pasif davrandı."
Fernández Molina, göçmen sayısının ulaştığı seviyenin, Fas güvenlik güçlerinin "kasıtlı bir şekilde hareketsiz kaldığını inkâr etmeyi imkânsız hale getirdiğini" söyledi.
Neden şimdi?
Göçmen akınının neden tam da bu hafta yaşandığı henüz bilinmiyor. İspanyol yetkililer bugüne kadar Madrid ile Rabat arasındaki ilişkileri defalarca "mükemmel" olarak nitelendirmişti.
Savunma Bakanı Margarita Robles, Ceuta'ya ulaşan göçmenlerin "aldatıldığını" ve insani şekilde muamele görmeleri gerektiğini söyledi. Bununla birlikte ordunun bölgeye sevk edildiğini belirten Robles, düzensiz yollarla giriş yapanların "hiç şüphesiz Fas'a geri gönderileceğini" ifade etti.
İki ülke arasında 2021 yılında İspanya'nın Batı Sahra lideri Brahim Ghali'nin İspanya'da hastaneye kaldırılmasına izin vermesi üzerine diplomatik kriz yaşanmıştı.
Rabat yönetimi buna karşılık yaklaşık 10 bin göçmeni Ceuta'ya yönlendirmiş, Robles ise bunu o dönemde "şantaj" olarak nitelendirmişti. Ancak mevcut krizin arkasında buna benzer "açık bir neden" bulunmadığı belirtiliyor.
Fernández Molina, Sánchez'in geçen hafta İspanya'nın doğal gaz tedarikini artırmak amacıyla Cezayir'e yaptığı ziyaretin Rabat yönetimini rahatsız etmiş olabileceğine ilişkin iddialara dikkat çekti.
Cezayir, Batı Sahra bağımsızlık hareketini destekliyor ve Fas'ın bölgedeki en önemli rakiplerinden biri olarak görülüyor.
Madrid'in başlıca doğal gaz tedarikçilerinden biri olan Cezayir ile ilişkilerini güçlendirmeye yönelik her girişim ise Rabat tarafından temkinli bir şekilde izleniyor.
Euractiv