Ceuta krizinde Avrupa dayanışması yetersiz kaldı
İspanya Başbakanı, cumartesi günü gönderdiği mektupta, 'önyargılar, yanlış bilgilendirme ve siyasi çıkar amacıyla yapılan saldırılar' nedeniyle AB'nin Ceuta krizinde yeterli dayanışma göstermediğini savundu.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e gönderdiği mektupta, Ceuta krizine ilişkin Avrupa dayanışmasının yetersiz kaldığını belirterek yanlış bilgilendirme, önyargılar ve dar siyasi hesapları eleştirdi.
Cumartesi günü gönderilen ve Euronews tarafından görülen mektup, Sanchez'in Fas'tan 50 bin göçmenin çift katlı sınır çitini aşarak tek bir günde Ceuta'ya ulaşmasını "saldırı" ve "İspanya'nın toprak bütünlüğünün ihlali" olarak nitelendirmesinin ardından kaleme alındı.
Sert ifadelerin yer aldığı mektupta Sanchez, bazı AB ortaklarının Ceuta krizine verdiği tepkiyi "oldukça asimetrik" olarak nitelendirdi.
Mektuba göre, üye ülkeler ulusal sınır ihlallerini genellikle hızla kınarken ve bunları sıklıkla hibrit saldırılar olarak değerlendirirken, bazı AB ülkeleri bu kez dayanışma göstermek yerine İspanya üzerindeki kontrollerin sıkılaştırılmasını istedi ve Madrid'e düzeni yeniden sağlaması çağrısında bulundu.
Sanchez mektubunda, "Çoğu ülke bize destek ve dayanışma gösterdi, ayrıca yardım teklifinde bulundu," ifadelerini kullandı.
"Ancak bazıları İspanya'ya saldırmayı ve Schengen Bölgesi'nden geçici olarak çıkarılması çağrısında bulunmayı tercih etti," diyen Sanchez, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni hükümetine gönderme yaptı.
İtalya hükümeti, göçmenlerin Fas'a geri dönmeye başlamasına rağmen cuma günü İspanya ile serbest dolaşımı askıya alacağını açıklamıştı.
Söz konusu önlemin uygulamada ne anlama geleceği ise henüz netlik kazanmadı.
Sanchez, Frontex verilerine atıfta bulunarak İspanya'nın "Avrupa Birliği'nin dış sınırları arasında en az geçirgen olanlardan birine" sahip olduğunu belirtti ve mektubunda İtalya'ya da dolaylı yanıt verdi.
"Mevcut uluslararası ortamda Avrupa Birliği, bu tür bencil, kutuplaştırıcı ve hukuka aykırı tepkileri göze alamaz," ifadelerini kullandı.
Madrid'den savunma
Sanchez, yasal oturma izni bulunmadan İspanya'da yaşayan 500 bin kişinin statüsünün yasallaştırılmasına yönelik plan nedeniyle muhafazakâr ve sağ hükümetlerin eleştirileriyle karşı karşıya kaldı.
Madrid yönetimi, AB ile istişare edilmeden alınan bu kararı, söz konusu kişilerin zaten İspanya'da yaşayıp çalıştığını ve sosyal haklardan yararlanmaları gerektiğini savunarak gerekçelendirdi. Avrupa'daki sağ partiler ise bu adımı "sorumsuz" olarak nitelendirirken, düzensiz göçü teşvik edebileceğini öne sürdü.
Buna karşın İspanyol kaynaklar, statü yasallaştırma süreci ile Ceuta'daki düzensiz sınır geçişlerinin ilişkilendirilmesinin "dar görüşlü" bir yaklaşım olduğunu savundu.
Kaynaklar, iki olay arasında bağlantı bulunmadığını belirtirken, Madrid yönetimi Ceuta'daki gelişmeleri bir göç krizinden ziyade ülkenin toprak bütünlüğüne yönelik bir saldırı olarak tanımladı.
Sanchez, mektubunda hükümetin krize verdiği yanıtı da savundu.
Sınır kontrolünün 48 saat içinde yeniden sağlandığını, sınırı geçenlere insani yardım ulaştırıldığını ve düzensiz şekilde giriş yapanların neredeyse tamamının geri gönderildiğini belirtti. AB ise cuma günü, Ceuta'dan İspanya ana karasına ve dolayısıyla diğer üye ülkelere yönelik herhangi bir yasa dışı geçiş tespit edilmediğini açıkladı.
Sanchez, bu adımların Fas makamlarıyla koordinasyon içinde ve diğer Avrupa ülkelerinden sınırlı destek alınarak yürütüldüğünü ifade etti. AB, cuma günü yaptığı açıklamada, talep edilmesi halinde Frontex aracılığıyla ilave destek sağlamaya hazır olduğunu bildirdi.
Sánchez ayrıca, İspanya'nın Belarus ile bazı Doğu Avrupa ülkeleri arasında 2021'de yaşanan sınır krizi ile 2023'te İtalya'nın Lampedusa Adası'na yönelik düzensiz göç akını sırasında diğer AB ülkeleriyle dayanışma gösterdiğini hatırlattı.
Perşembe günü sınır kontrollerinin çökmesiyle birlikte yaklaşık 50 bin kişinin Fas'tan Ceuta'ya geçmesine neyin yol açtığı ise henüz netlik kazanmadı. Rabat yönetimi, göçün siyasi amaçlarla araçsallaştırıldığı iddialarını reddederken, iki ülke arasında diplomatik gerilimlerin yaşandığı dönemlerde benzer olaylar daha önce de meydana gelmişti.
Sınır kontrolleri yetersiz kalsa da AB, Fas'ın göç akınlarının yönetimindeki iş birliğini övdü. İspanya ise Rabat ile düzensiz göçmenlerin geri dönüş sürecini hızlandırma konusunda anlaşmaya varıldığını açıkladı.
Ceuta'dan gelen görüntülerde, kentin fiilen karantinaya alınması ve İspanyol askerlerinin sokaklarda devriye gezmesi sırasında çok sayıda genç Faslının gönüllü olarak yaya şekilde ülkesine döndüğü görüldü.
Acil toplantı çağrısı
Sanchez, AB Konseyi'nden AB içişleri bakanlarının katılımıyla acil bir video konferans düzenlenmesini resmen talep etti. Toplantının, ortak bir Avrupa yanıtı oluşturmayı ve AB'nin dış sınırlarının korunmasına yönelik ortak kararlılığı teyit etmeyi amaçlaması gerektiğini söyledi.
Sanchez, bunun yalnızca güney sınırındaki ülkelerin değil, tüm Avrupa Birliği'nin ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.
İspanya Başbakanı, mektubunu Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e liderlik çağrısında bulunarak tamamladı ve AB'nin Ceuta'daki gelişmelere "hızlı, etkili ve koordineli" şekilde yanıt vermesini sağlamasını istedi.
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa İspanya'ya dayanışma mesajı verirken, Von der Leyen açıklamasında geri gönderme sürecine odaklandı. Von der Leyen, Ceuta'daki görüntüleri "kabul edilemez" olarak nitelendirirken yaşananlardan insan kaçakçılarını sorumlu tuttu.
Euro News
