ABD başkanı, yönetimin Yüksek Mahkeme tarafından yasa dışı bulunan vergileri toplamayı durduracağını açıklamasının ardından ticaret savaşının tırmanabileceğini ima etti.
Donald Trump, tarifeleri “çok daha güçlü ve rahatsız edici bir şekilde” kullanabileceğini ilan ederken, Birleşik Krallık ve Avrupa Birliği geçen yaz ABD ile vardıkları ticaret anlaşmalarına ilişkin acil netlik aradıklarını açıkladı.
Trump, geçen hafta Yüksek Mahkeme’nin “kurtuluş günü” olarak adlandırdığı tarifeleri uygularken yasal yetkisini aştığına hükmetmesinin ardından, pazartesi günü küresel tarife savaşını tırmandırma tehdidinde bulundu.
Keir Starmer’ın sözcüsü, Trump’ın cumartesi günü açıkladığı yeni yüzde 15’lik küresel tarifelerin, geçen yıl varılan Birleşik Krallık-ABD ekonomik anlaşmasının büyük bölümünü etkilemesini beklemediklerini söyledi.
Ancak salı gününden itibaren tahsil edilecek yeni tarifelerin, geçen mayısta çoğu mal için kararlaştırılan yüzde 10 oranında mı, yüzde 15 oranında mı uygulanacağı ya da gümrüklerin karşılıklılık öncesi tarifelere mi döneceği hâlâ net değil.
- Misilleme tarifelerinin bir seçenek olup olmadığı sorulduğunda sözcü şunları söyledi: “Kimse bir ticaret savaşı görmek istemiyor.
- Kimse durumun tırmanmasını istemiyor. Ancak şu aşamada hiçbir seçenek masadan kalkmış değil.
- “Bekleneceği üzere görüşmeler sürüyor ve durum gelişmeye açık…
- Bunun yarattığı belirsizliği anlıyoruz ancak iş dünyası ve Britanya halkı, onları ve ulusal çıkarları korumaya odaklandığımızdan emin olabilir.”
Öte yandan AB, Trump’ın Grönland tehditleri sonrasında dondurup yeniden başlattığı anlaşmayı bir ay içinde ikinci kez askıya alarak, geçen temmuz ABD ile vardığı anlaşmanın onay sürecini pazartesi günü durdurdu. Anlaşma, önceki vergileri de kapsayan yüzde 15’lik genel bir gümrük tarifesi öngörüyordu.
Avrupa Komisyonu sözcüsü Olof Gill, “Bu yeni gelişmelerin AB-ABD ticaret ilişkisi açısından ne anlama geldiğine dair tam netlik, bir sonraki adımlara karar verebilmemiz için asgari gerekliliktir” dedi. “Burada ne olması gerektiği konusunda çok netiz. ABD bize tam olarak neler olduğunu açıklamalı.”
Salı sabahı yapılması planlanan ticaret komitesi oylaması ertelendi.
Trump, pazartesi günü Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, Yüksek Mahkeme kararını “oyun oynamak” için kullanmak isteyen herhangi bir ülkenin “yakın zamanda kabul ettiğinden çok daha yüksek ve daha kötü tarifelerle” karşılaşacağını yazdı.
“Mahkeme, sayıları çok olan diğer tüm tarifeleri de onayladı ve bunlar ilk kullanılan tarifelere kıyasla çok daha güçlü ve rahatsız edici bir şekilde, yasal kesinlikle uygulanabilir” ifadelerini kullandı.
“Yetersiz Yüksek Mahkememiz yanlış kişiler için harika bir iş çıkardı ve bunun için utanmalılar (ama Muhteşem Üçlü değil!).”
Karar 6’ya karşı 3 oyla alınmıştı.
ABD borsaları pazartesi günü düştü. Dow Jones yüzde 1,6, teknoloji ağırlıklı Nasdaq yüzde 1,2 ve S&P 500 yaklaşık yüzde 1 değer kaybetti.
ABD’nin baş ticaret müzakerecisi Jamieson Greer, hafta sonunda daha önce varılan anlaşmaların “yürürlükte kalmaya devam ettiğini” söyledi.
Pazar günü yaptığı açıklamada, yeni yüzde 15’lik tarifelerin Birleşik Krallık, AB, İsviçre, Japonya, Güney Kore, Vietnam ve Lesotho gibi hâlihazırda anlaşma yapılan ülkeler için geçerli olmayacağını belirtti.
CBS’e konuşan Greer, “Bu anlaşmaların iyi anlaşmalar olduğunu anlamalarını istiyoruz” dedi. “Bunların arkasında duracağız. Ortaklarımızın da arkasında durmasını bekliyoruz.”
Ancak Birleşik Krallık ve AB’de iş dünyasında kafa karışıklığı sürüyor. Britanya Ticaret Odaları’nın (BCC) yeni başkanı Andy Haldane, BBC’ye yaptığı açıklamada, hükümetten aksi yönde bir bilgi gelmedikçe salı gününden itibaren yüzde 15’lik tarifelerin geçerli olacağına inandığını söyledi.
BBC Radio 4’ün Today programına konuşan Haldane, “Biz yüzde 10’dayız. Eğer [Trump] yarın bunu uygularsa oran yüzde 15 olacak ve bu, hafta sonu önlemlerinden en kötü etkilenen ülkeler sıralamasında Birleşik Krallık’ı alt sıralara itecektir” dedi.
Alman Sanayi Federasyonu (BDI) Başkanı Peter Leibinger ise AB’yi “ABD ile hızlı şekilde temas kurarak tarifeler ve ticaret kuralları konusunda netlik sağlamaya” çağırdı.
AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič de pazartesi günü G7 ticaret bakanlarıyla yapılan görüşmede mevcut anlaşmaya “saygı gösterilmesi” gerektiğini vurguladı.
Sosyal medya paylaşımında, “Anlaşmaya tam saygı gösterilmesinin hayati önem taşıdığını yineledim. Güvence sağlamak için muhataplarımla temas hâlindeyim” dedi.
ABD doları, ABD Gümrük ve Sınır Koruma Kurumu’nun (CBP) salı gece yarısından (Birleşik Krallık saatiyle 05.00) itibaren Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası kapsamındaki tüm tarife kodlarını devre dışı bırakacağını açıklamasının ardından pazartesi günü diğer para birimlerinden oluşan sepet karşısında yüzde 0,2 değer kaybetti.
CBP, pazartesi sabahı nakliyecilere gönderdiği bildirimde, salı günü saat 00.01’den (ABD Doğu Saati) itibaren acil ekonomik yetkiler yasası kapsamında tarifelerin tahsil edilmeyeceğini bildirdi.
ABD gümrük yetkilileri, ithalatçılara olası geri ödemeler konusunda ise yeni bir bilgi vermedi.
Oysa Penn Wharton Budget Model ekonomistlerinin tahminine göre, Yüksek Mahkeme kararı, ABD Hazinesi’nin daha önce elde ettiği 175 milyar dolardan (130 milyar sterlin) fazla gelirin potansiyel geri ödemelere konu olmasına yol açabilir.
The Guardian
