ABD Başkanı Donald Trump, İran ile olası bir ateşkes anlaşmasına ilişkin son teklifin “önemli bir adım” olduğunu ancak “yeterli olmadığını” söyledi.
Bu açıklama, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması için verdiği sürenin dolmasına kısa süre kala geldi.
Trump, Beyaz Saray’ın Güney Çimliği’nde düzenlenen geleneksel Paskalya etkinliğinde gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bir teklif yaptılar, bu önemli bir teklif. Bu önemli bir adım,” dedi.
Ancak, “Yeterli değil ama çok önemli bir adım,” ifadelerini kullandı ve müzakerelerin sürdüğünü belirterek “Ne olacağını göreceğiz” dedi.
Daha sonra Beyaz Saray’daki basın toplantısında Trump, İran’ın boğazı yeniden açmaması hâlinde salı günü saat 20.00’de İran’ın enerji ve ulaşım altyapısını hedef alacaklarını yineledi.
“Ateşkes konusunda karşı tarafta istekli ve aktif bir muhatap var,” diyen Trump, İran’ın anlaşma yapmak istediğini ancak daha fazla detay veremeyeceğini söyledi.
Ancak anlaşma sağlanamazsa, ABD’nin kapsamlı bir planı olduğunu belirten Trump, “Ordumuzun gücü sayesinde İran’daki her köprü yarın geceye kadar yok edilecek, tüm enerji santralleri devre dışı kalacak, yanacak, patlayacak ve bir daha kullanılamayacak,” ifadelerini kullandı.
Trump’ın önceki açıklamaları İran’ın bu teklifi sunduğunu ima etse de, Tahran yönetimi geçici bir ateşkesi açıkça reddetti ve bunun yerine savaşın kalıcı olarak sona ermesini sağlayacak bir yol haritası çağrısında bulundu.
İran, Washington ile Tahran arasında arabuluculuk yapan Pakistan üzerinden ABD’ye 10 maddelik resmi bir yanıt iletti.
İran devlet ajansı IRNA’ya göre bu yanıt; Strait of Hormuz’dan güvenli geçiş protokolü, yeniden inşa ve yaptırımların kaldırılmasını içeriyor.
İran, 28 Şubat’ta başlayan savaşın ardından küresel petrol taşımacılığı açısından kritik öneme sahip olan boğazı fiilen kapatmış durumda.
İran parlamentosu ayrıca geçen hafta, bu su yolunu kullanan gemilerden geçiş ücreti alınmasını resmileştiren bir yasa tasarısını kabul etti.
Trump’a, İran’ın geçiş ücreti almaya devam etmesi hâlinde savaşı sona erdirmeye razı olup olmayacağı sorulduğunda, “Peki ya ücretleri bizim almamız?” yanıtını verdi.
“Bunu onların almasına izin vermektense tercih ederim. Neden biz almayalım? Biz kazandık,” dedi.
Trump’ın son açıklamaları, Beyaz Saray’dan bir yetkilinin, taraflar arasında gündemde olduğu belirtilen 45 günlük ateşkes önerisinin henüz başkan tarafından onaylanmadığını söylemesinin ardından geldi.
Trump, Paskalya etkinliğinde bu öneri sorulduğunda, “Ateşkesi belirleyecek tek kişi benim,” dedi.
Bu öneri, İran’a verilen süre dolmadan önce son bir diplomatik girişim olarak değerlendiriliyor.
Pazar günü yaptığı sert sosyal medya paylaşımında Trump, İran salı gecesine kadar Strait of Hormuz’u açmazsa ABD’nin köprüleri ve enerji santrallerini hedef alacağını açıkça ifade etmişti.
Axios’un haberine göre 45 günlük ateşkes önerisi, beş haftadır süren savaşın sona ermesine zemin hazırlayabilir.
Ancak Beyaz Saray yetkilileri bunun birçok seçenekten yalnızca biri olduğunu ve henüz resmi onay almadığını vurguluyor.
Yetkililer ayrıca “Destansı Öfke Operasyonu” adlı askeri operasyonun sürdüğünü belirtti.
Trump’ın “salı günü enerji santralleri ve köprülerin hedef alınacağı” yönündeki açıklamaları ise daha önce ilan edilen 10 günlük saldırı duraklamasının fiilen uzatıldığı şeklinde yorumlandı.
CNBC
