Trump, bazı patentli ilaçlara %100 gümrük vergisi açıkladı
ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe günü imzaladığı bir başkanlık kararnamesiyle, önümüzdeki aylarda yönetimiyle anlaşma yapmayan şirketlerin bazı patentli ilaçlarına uzun süredir tehdit edilen %100’e varan gümrük vergileri uygulanmasının önünü açtı.
“En çok kayrılan ülke” fiyatlandırma anlaşması imzalayan ve patentli ilaçların üretimini ABD’ye taşımak için aktif olarak tesis kuran şirketler için gümrük vergisi %0 olacak.
Bu tür projeleri ABD’de geliştiren ancak fiyatlandırma anlaşması bulunmayan şirketler için ise %20 tarife uygulanacak, ancak bu oran dört yıl içinde %100’e yükselecek.
Üst düzey bir yönetim yetkilisi, gazetecilere yaptığı açıklamada şirketlerin %100’lük tarifeler yürürlüğe girmeden önce hâlâ aylarca müzakere edebileceğini söyledi.
Buna göre büyük şirketler için 120 gün, diğerleri için 180 gün süre tanınacak.
İsminin açıklanmaması şartıyla konuşan yetkili, hangi şirketlerin veya ilaçların bu tarifelerden etkileneceğini belirtmedi.
Ancak yönetimin büyük ilaç üreticileriyle 17 fiyatlandırma anlaşmasına ulaştığını, bunların 13’ünün imzalandığını ifade etti.
Kararnamede Trump, bu adımları “ilaç ve ilaç bileşenlerinin ithalatının ulusal güvenliği tehdit etmesi riskine karşı koymak” için gerekli gördüğünü yazdı.
Karar, Trump’ın “Kurtuluş Günü” olarak adlandırdığı ve neredeyse tüm ülkelerden yapılan ithalata geniş kapsamlı vergiler getirdiği günün yıldönümünde geldi.
Bu vergiler, borsada sert dalgalanmalara yol açmıştı. Söz konusu “Kurtuluş Günü” tarifeleri, Şubat ayında ABD Yüksek Mahkemesi tarafından iptal edilmişti.
Perşembe günü açıklanan yeni tarifelerin sonuçlarına ilişkin uyarılar da yapıldı.
Stephen J. Ubl, bu tür vergilerin “yenilikçi ilaçların maliyetini artıracağını ve ABD’deki milyarlarca dolarlık yatırımı riske atabileceğini” söyledi.
ABD’nin biyofarmasötik üretimde zaten büyük bir paya sahip olduğunu belirten Ubl, yurt dışından temin edilen ilaçların “büyük ölçüde güvenilir ABD müttefiklerinden geldiğini” vurguladı.
Trump, ikinci döneminin başından bu yana ABD’nin ticaret ortaklarına yönelik çok sayıda yeni ithalat vergisi getirdi ve yabancı üretimli ilaçlara yüksek tarifelerin geleceğini sık sık dile getirdi.
Ancak yönetim, aynı zamanda yeni vergiler tehdidini kullanarak son bir yıl içinde Pfizer, Eli Lilly ve Bristol Myers Squibb gibi büyük şirketlerle daha düşük ilaç fiyatları karşılığında anlaşmalar yaptı.
Şirket bazlı oranların ötesinde, bazı ülkeler de ABD ile ilaç tarifelerini sınırlayan ticaret çerçeveleri üzerinde anlaşmaya vardı.
Avrupa Birliği, Japonya, Güney Kore ve İsviçre için patentli ilaçlarda %15 ABD tarifesi uygulanacak.
Birleşik Krallık ise %10 tarife ile karşılaşacak, ancak bunun gelecekte yapılacak ticaret anlaşmalarıyla “sıfıra indirileceği” belirtildi.
Birleşik Krallık daha önce ABD’ye ihraç edilen tüm ilaçlar için en az üç yıl boyunca %0 gümrük vergisi sağladığını açıklamıştı.
Metal tarifelerinde güncelleme
Trump ayrıca Perşembe günü ithal çelik, alüminyum ve bakıra uygulanan %50’lik tarifelerde de güncelleme yaptı.
Pazartesi gününden itibaren bu metaller için tarifeler, ABD’li alıcıların ödediği “tam gümrük değeri” üzerinden hesaplanacak.
Yetkililer, bunun ithalatçıların daha yüksek ödemelerden kaçınmasını engelleyeceğini söyledi.
Tamamen çelik, alüminyum ve bakırdan üretilmiş ürünler çoğu ülke için %50 oranında vergilendirilmeye devam edecek.
Ancak bu metallerin yalnızca bir kısmını içeren ürünlerde hesaplama yöntemi değiştiriliyor.
Metal oranı toplam ağırlığın %15’inden az olan ürünlerde (örneğin bir parfüm şişesinin kapağı) yalnızca ülkeye özgü tarifeler uygulanacak.
Ancak büyük ölçüde metal içeren ürünlerde (örneğin çelik ağırlıklı bir çamaşır makinesi) toplam değer üzerinden %25 vergi uygulanacak.
Sektörel vergiler artıyor
Perşembe günü alınan kararlar, Trump’ın sektörel tarifelere yönelmesinin son örneği oldu.
Başkan, bu vergileri 1962 tarihli Ticaret Genişletme Yasası’nın 232. maddesine dayanarak uyguladı. Aynı yetki daha önce otomobil, kereste ve mutfak dolaplarına yönelik vergiler için de kullanılmıştı.
Uzmanlar, ilerleyen dönemde daha fazla ürün bazlı ithalat vergisi bekliyor. Bunun nedeni, ABD Yüksek Mahkemesi’nin Trump’ın 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’na dayanarak uyguladığı tarifeleri iptal etmesi.
20 Şubat’taki mahkeme kararı Trump’ın ekonomi politikası için önemli bir darbe olsa da, başkanın ithalatı agresif şekilde vergilendirmeye devam etmek için hâlâ çeşitli seçenekleri bulunuyor.
Bu kapsamda Trump, mahkeme kararından sadece saatler sonra başka bir yasal yetkiyle tüm ithalata %10 vergi getirdi, ancak bu uygulama yalnızca 150 gün sürebilecek.
Yaklaşık iki düzine eyalet yeni tarifelere karşı dava açmış durumda. Trump ise yüksek ithalat vergilerinin ABD’den “çalınan” zenginliği geri getirmek için gerekli olduğunu savunuyor.
Bu politikaların ticaret açığını azaltacağını ve üretimi yeniden ülkeye çekeceğini söylüyor.
Ancak Trump, zaman zaman tarifeleri kişisel anlaşmazlıklar veya siyasi eleştirilere karşı da kullanıyor.
Küresel tedarik zincirindeki bu sarsıntı ise, zaten artan fiyatlar nedeniyle zorlanan şirketler ve hane halkları için maliyetleri artırıyor.
AP News
