Trump Tarifeleri, ABD ve Kanada Krizini Derinleştirdi

Nihai bir anlaşmaya varılamamış olması, 20 milyar dolar değerindeki ürünü ya da Kanada'nın ihracatının %5,5'ini etkileyen yeni %50'lik gümrük vergilerinin yürürlüğe girmesi anlamına geliyor. 

Son ana kadar süren günlerce süren müzakerelerin anlaşmayla sonuçlanmamasının ardından, bazı Kanada ürünlerine yönelik ağır ABD tarifeleri Cumartesi günü yürürlüğe girdi.

Yetkililer Cuma günü geç saatlerde Washington ile Ottawa'nın bir anlaşmaya varamadığını açıklarken, Kanada Başbakanı Mark Carney ülkesinin "işçilerini ve işletmelerini korumak için ABD tarifelerine doları dolarına karşılık vereceğine" söz verdi.

Nihai bir anlaşmaya varılamamış olması, yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki ürünü ya da Kanada'nın ABD'ye yaptığı ihracatın %5,5'ini etkileyen yeni %50'lik vergilerin yürürlüğe girdiği anlamına geliyor.

Etkilenen ürünler hokey sopalarından çimentoya kadar uzanıyor.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer Cuma günü yaptığı açıklamada, "Bu gece Kanada, bu haftanın başlarında üzerinde anlaşılan şartlar altındaki ticaret anlaşmasını nihai hale getirmeyi reddetti," dedi.

Greer, çelik ve alüminyum gibi sektörlerde tarife indirimleri yönündeki Washington tekliflerine rağmen bu durumun yaşandığını da sözlerine ekledi.

Üst düzey bir ABD'li yetkili, şimdilik planlanmış başka bir toplantı olmadığını söyledi.

Sürpriz duyuru, Trump'ın Carney ile "iyi ilişkisine" atıfta bulunarak Birleşik Devletler'in "Kanada ile bir anlaşmaya varabilmesi gerektiğini" söylemesinin ardından geldi.

Ancak Cuma günü saatler süren ticaret görüşmelerinin ardından Kanada'nın başmüzakerecisi Dominic LeBlanc gazetecilere verdiği demeçte, yetkililerin hâlâ "yapacak daha çok işi olduğunu" belirtti.

LeBlanc ve Greer Perşembe günü de yaklaşık üç saat bir araya gelmişti.

Greer, Trump yönetiminin Kanada'dan gelecek tavizler karşılığında "çelik, alüminyum, otomotiv ve kereste konularında önemli tarife indirimlerini" masaya koyduğunu söyledi.

Kanada'nın belirli Amerikan mal ve hizmetlerine yönelik yasaklar da dâhil olmak üzere ABD'ye karşı "uzun süredir devam eden misillemesini" sürdürdüğünü ifade etti.

Kanada'nın bölgesel liderleri daha önce, ABD'nin özellikle bir misilleme tedbirine öfkelendiğini belirtmişti: İçki mağazalarından ABD alkolü ve şarabının kaldırılması.

Ancak Carney ayrı bir açıklamada, "ABD'nin önerdiği şartlardaki son dakika değişikliklerinin adil olmadığını, ekonomik olmadığını ve her türlü anlaşmanın güvenilirliğini sorgulatır hale getirdiğini" ekledi.

Carney, Washington ve Ottawa'nın son haftalarda "önemli ilerleme" kaydetmiş olmasına rağmen bunun "Kanadalılar için hedeflerimizi karşılamaya yetmediğini" söyledi.

İsminin açıklanmaması kaydıyla konuşan üst düzey ABD'li yetkili, Kanada'nın ABD'nin sağlayamadığı ek tavizler talep ettiğini belirtti. Ancak görüşmelerin samimi geçtiğini ve sert bir tartışma ortamında seyretmediğini de ekledi.

'Ciddi Baskı'

Eski bir ABD ticaret yetkilisi olan Ryan Majerus, AFP'ye verdiği demeçte, "Kanada misilleme tarifeleri uygulamayı kabul ettiyse, bu durumu yumuşatmak çok daha zor olacaktır," dedi.

King & Spalding şirketinde ticaret avukatı olan Majerus, "Ancak her iki tarafın da önümüzdeki günlerde bir çıkış yolu bulmak için ciddi bir baskıyla karşılaşacağını düşünüyorum," diye ekledi.

Şimdi Brunswick Group bünyesinde yer alan bir diğer eski ABD'li yetkili Christopher Padilla ise AFP'ye yaptığı açıklamada, her iki taraftaki işletmeler arasında "ABD-Kanada ilişkilerinde çok zorlu geçen son on sekiz ayı geride bırakacak" bir anlaşma için "büyük bir umut" olduğunu söyledi.

Beyaz Saray, vergileri yürürlüğe koyarken Kanada'nın ABD alkolü, otomobil ve süt ürünlerine karşı "ayrımcı muamele" yaptığını iddia etmişti.

Görüşmelerdeki büyük ilerlemeye atıfta bulunan Trump'ın son dakikada üç günlük bir geciktirme kararı almasından önce, bu vergilerin başlangıçta Çarşamba günü yürürlüğe girmesi planlanıyordu.

Kanadalı müzakereciler, çeşitli anlaşmazlık noktalarını çözmeyi amaçlayan bir anlaşmayı kesinleştirmek için bu hafta Washington'da kamp kurmuşlardı.

Kanada; ülke ekonomisini sarsan, istihdam kayıplarına yol açan ve bir zamanlar sarsılmaz olan ticaret ilişkilerini zedeleyen Trump'ın otomobil, çelik ve alüminyum tarifelerinden muafiyet arayışındaydı.

Carney, münferit bir ticaret anlaşmasında ne olursa olsun, ABD ile ilişkilerin sonsuza dek değiştiğini Kanadalılara defalarca dile getirdi.

Ülkenin çeşitliliğe gitmesi ve şu anda Kanada ihracatının yaklaşık yüzde 70'ini oluşturan ABD'ye olan bağımlılığını azaltması gerektiğini söylüyor.

Son tarifelerin ötesinde, ABD ve Kanada'nın hâlâ Trump'ın mevcut haliyle yenilemeyi reddettiği Kuzey Amerika serbest ticaret anlaşması USMCA'deki revizyonlar üzerinde anlaşması gerekiyor.

Euractiv