Ukrayna'ya yeni Rus varlıkları
Ukrayna için dondurulmuş Rus varlıklarının kullanılması yönünde yeni girişim
Dört AB hükümeti, Ukrayna yararına hareketsiz hâle getirilmiş Rus varlıklarının kullanılmasının yeni yollarını incelemesi için Avrupa Komisyonu’na açıkça çağrıda bulunuyor.
İsveç, Polonya, Hollanda ve İspanya, Avrupa Komisyonu’nu Rusya’nın hareketsiz hâle getirilmiş varlıklarının Ukrayna’yı desteklemek amacıyla kullanılmasının yeni yollarını araştırmaya çağırıyor.
Bu girişim, AB dışişleri bakanlarının gelecek hafta İrlanda’da yapacağı toplantı öncesinde geldi. Dört ülkenin, çoğu Belçika merkezli Euroclear’da tutulan ve dondurulmuş 200 milyar avroluk Rus devlet varlıkları konusundaki tartışmayı yeniden gündeme getirmesi bekleniyor.
Dört ülkenin dışişleri bakanı, perşembe günü Avrupa Komisyonu’nun Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile İrlanda Dışişleri Bakanı Helen McEntee’ye gönderdikleri mektupta, AB yürütmesinden hukuki ve mali riskleri tüm AB ülkeleri arasında dağıtacak yeni seçenekleri incelemesini istedi.
Mektupta, “Bu nedenle Komisyonun teknik uzmanlarının, hareketsiz hâle getirilmiş varlıkların Ukrayna’nın yararına nasıl kullanılabileceğine ilişkin yeni seçenekleri araştırmaya davet edilmesini öneriyoruz” denildi. Mektupta ayrıca, “Risk tüm AB üye devletlerinin üzerindedir” ifadesine yer verilerek hiçbir ülkenin orantısız bir yük üstlenmemesi gerektiği vurgulandı.
Bu girişim, Ukrayna’nın zor bir kış öncesinde artan finansman ihtiyaçlarıyla karşı karşıya bulunduğu ve hava savunma önleme füzesi stoklarının tükendiği bir dönemde geldi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski pazartesi günü yaptığı açıklamada, ülkenin 23,5 milyar avroluk bir finansman açığıyla karşı karşıya olduğunu söyledi ve Brüksel’e 90 milyar avroluk kredinin ödemelerini hızlandırması çağrısında bulundu.
Bu hamle, AB’nin siyasi ve hukuki açıdan en hassas tartışmalarından birini yeniden alevlendirme tehdidi taşıyor. AB ülkeleri, Belçika’nın olası hukuki sorumluluklara ilişkin endişelerinin ardından, Kiev’in savaş çabalarını doğrudan finanse etmek için Rus varlıklarını kullanmak yerine aralık ayında 90 milyar avroluk bir kredi paketini desteklemişti.
Belçika, Moskova’nın varlıkların kullanımına hukuki yollardan başarılı bir şekilde itiraz etmesi hâlinde, mali ve hukuki riskleri tek başına üstlenmeye bırakılamayacağı konusunda defalarca uyarıda bulundu.
İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard ise 2027 yaklaşırken konuyu yeniden gündeme getirmeyi planladığını söylemiş ve ülkelerin giderek AB’nin finansman paketine güvenmesi nedeniyle Ukrayna’ya yönelik ikili desteğin azaldığı uyarısında bulunmuştu.
Malmer Stenergard, pazartesi günü Kiev’de düzenlenen Gönüllüler Koalisyonu toplantısının ardından yaptığı açıklamada, “İkili [Ukrayna’ya yönelik] desteğin aşağı yukarı azalmasından ve ülkelerin AB kredisini işaret etme eğiliminde olmasından oldukça hayal kırıklığına uğradım” dedi.
