Yeni Avrupa Bauhaus planının gösterebildiği tek şey yarım kalmış bir bina.
Altı yıl ve büyük miktarda fonun ardından, Avrupa Komisyonu hâlâ Bauhaus tasarım hareketini vizyoner ve net sıfır hedefli 21. yüzyıla uyarlama projesini hayata geçirmekte zorlanıyor.
2020’de Ursula von der Leyen, geçen yüzyılı devrimleştiren ikonik modernist hareketi yeniden tasarlama planlarını açıkladı. Temiz çizgiler ve gereksiz süslemelerden arınmış geometrik şekillerle büyük binalardan mobilyalara kadar pek çok tasarıma ilham veren Bauhaus’un yeni bir ethos ile iklim bilincine sahip çağdaş tasarıma yönelmesini istedi.
Von der Leyen, Yeni Avrupa Bauhaus’un (NEB) mimarları, sanatçıları, tasarımcıları, araştırmacıları, işletmeleri ve şehir plancılarını bir araya getirerek düşük karbonlu, estetik, uygun fiyatlı ve sosyal açıdan kapsayıcı projeler yaratmasını hedefledi. NEB’i Yeşil Mutabakat’ın “ruhu” olarak tanımladı.
Ancak 1,4 milyar €’dan fazla harcanmasına rağmen, bu hafta Brüksel’de düzenlenen festivalde gösterilecek projeler sınırlı.
Parc du Cinquantenaire’de üçüncü bienal kutlaması için sahne ve kulübeler aceleyle kuruldu. Çek turistler alana şüpheyle bakarken “Yeni Avrupa Bauhaus’u hiç duydunuz mu?” sorusuna “Hayır” yanıtını verdiler.
Eski fikirler
Eleştirmenler, girişimin kültürel etkisizliğinin tasarım gereği olduğunu savunuyor. Eindhoven’daki Van Abbemuseum’un eski direktörü Charles Esche, Bauhaus’a dayanmanın “Avrupa’nın kültürel durgunluğunu ve eski ihtişamı yeniden yakalama çabasını” gösterdiğini söyledi.
Bugüne kadar NEB topluluğu 2.000 üye ve 700 proje iddia ediyor. Ancak YouTube’da yalnızca 500 abonesi, Facebook’ta 6.000 ve Instagram’da 48.000 takipçisi var. Bu, von der Leyen’in “Avrupa’nın sistemik değişimine eşlik edecek farklı bir estetik” sözüyle kıyaslandığında oldukça düşük.
2025’te Sevilla’da Danimarkalı BIG mimarlık ofisi tarafından inşa edilen ilk yeni Bauhaus binası başladı. Güneş paneli gölgelikli bu merkez, AB araştırmacılarına ev sahipliği yapacak.
“Pozitif anlatı”
Alman muhafazakâr AP milletvekili Christian Ehler, girişimin destekçisi oldu. Ehler, bunun AB’nin yeşil dönüşümü için “pozitif bir anlatı” olacağına inanıyor. Ancak fonların çoğu İtalya, İspanya ve Portekiz’e gidiyor. Komisyon sözcüsü, “AB’deki NEB projelerinin yaklaşık %40’ı Güney Avrupa’da” dedi.
Örnek olarak, “bilgi mücevherleri” için yapay zekâ destekli bir web sitesine 1,8 milyon €, Cenova’da ahşap üzerine bir kursa 1 milyon €, UTOPIZE’nin “kentsel vatandaş güçlendirmesi” için 4 milyon € ayrıldı.
Palermo’da “Bauhaus Bites” kapsamında şef Antonio Campo ve sosyal girişimci Nicoletta Cosentino’nun yönettiği “narenciye risottosu” atölyesi için 3 milyon € harcandı.
Ancak narenciye risottosu lezzetli olabilir, mimarlıkta bir devrim değildir.
Euractiv
