Kullanıcılar X’ten uzaklaşırken Avrupalı yeni sosyal medya platformları öne çıkıyor
Avrupa genelinde siyasetçiler ve kullanıcılar, milyarder Elon Musk’ın giderek daha tartışmalı hale gelen platformu X’e alternatifler ararken, Avrupa sahipli sosyal ağlardan oluşan bir dalga dikkat çekiyor.
2021’de Musk’ın daha önce Twitter olarak bilinen sosyal medya hizmetini devralmasından bu yana, dezenformasyon konusundaki endişeler, platforma bir zamanlar bir bilgi ağı ve kamusal tartışmanın merkezi bir forumu olarak güvenen birçok Avrupalı arasında huzursuzluğu körükledi.
Bu artan huzursuzluk duygusu, platformda dolaştığı iddia edilen çocuk cinsel istismarı materyallerine ilişkin son Fransız ve AB soruşturmalarıyla daha da arttı.
Ancak endişe yaratan yalnızca X değil.
Diğer sosyal medya devleri de çevrimiçi yönetişimleri nedeniyle AB incelemesiyle karşı karşıya: Avrupa Komisyonu, Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında platformlar hakkında — dezenformasyon ve seçim güvenliği, ürün güvenliği ve yasa dışı içerik ile çocuk koruma gibi konuları kapsayan — çeşitli soruşturmalar başlattı.
En son olarak, Meta’nın Instagram ve Facebook platformlarının, kendi kullanım şartlarına aykırı şekilde 13 yaş altı kullanıcıların hizmetlere erişimini engelleyemediği Komisyon tarafından ön değerlendirmede tespit edildi.
Yeni girişimler şimdi artan hoşnutsuzluktan ve Büyük Teknoloji’nin sosyal platformlarının özünde bir şeylerin yanlış olduğu hissinden faydalanmaya çalışıyor.
Ocak ayında Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda tanıtılan İsveç merkezli W Social, Haziran ayında Brüksel’de bir beta lansmanına hazırlanırken, Hırvat platformu eYou, 50.000 kişinin bekleme listesine kaydolmasının ardından bu ayın başında bir beta dağıtımını kamuoyuna duyurdu.
Her iki platform da Avrupalı kullanıcıların, hâlâ antisosyal medya platformlarının toksik sembolü olan X’te kalma konusunda giderek isteksiz hale geldiğine bahis oynuyor.
AB merkezli yeni alternatifler kendilerini gizliliği koruyan platformlar olarak tanıtıyor, Avrupa sahipliğini vurguluyor ve bağımsız doğrulama standartlarını öne çıkarıyor — sahiplerinin gizlilik konusunda hiçbir zaman güçlü olmadığı ABD ağırlıklı sosyal medya alanından belirgin şekilde farklı konumlanmaya çalışıyorlar.
Ve Büyük Teknoloji, Trump yönetiminin gözüne girmeye çalışırken, sosyal medya devleri gerçeklerle de pek ilgileniyor görünmüyor.
Bununla birlikte pazara girmek zor olacak.
X, Instagram, LinkedIn ve TikTok gibi yerleşik platformlar güçlü “kilitlenme etkilerinden” yararlanmaya devam ediyor ve bu durum geniş ölçekte kullanıcı kazanmak isteyen yeni girişimler için yüksek engeller yaratıyor.
Ayrıca Avrupa sosyal medya ekosistemi zaten kalabalık: W ve eYou, Mastodon, Eurosky ve Monnett gibi mevcut bölgesel oyunculara katılıyor.
Kilitlenmiş yapı
Yeni girişimler için en büyük zorluk, mevcut büyük sosyal medya platformlarının ağ etkisidir. Birçok kişinin bir hizmeti, herkes kullandığı için kullanması, baskın platformların dışında etkileşim kurmaya çalışanlar için zorluklar yaratmaktadır.
Bu bir tesadüf değildir. Düşünce kuruluşu Future of Technology Institute (FOTI)’den Jean Cattan, yaptığı açıklamada kullanıcıları kilitlemenin baskın platformların bir “stratejisi” olduğunu söyledi.
Cattan, "Instagram, TikTok ve LinkedIn gibi ana akım hizmetler, kullanıcıları kendi kapalı ekosistemlerinde tutmak için platform dışı etkileşimleri, eklentileri veya veri taşınabilirliğini — rakip sosyal medya platformlarıyla olanlar dahil — caydıracak şekilde çalışır; çünkü kullanıcıları kendi “duvarlı bahçeleri” içinde tutmak, dikkat toplama odaklı iş modellerinin “temel” taktiğidir" diye açıkladı.
Kilitlenme sorununu aşmaya çalışmak için sosyal medya platformu W, Bluesky’nin de üzerine kurulu olduğu açık kaynaklı bir çerçeve olan AT protokolüne katılıyor; bu protokolün dünya genelinde yaklaşık 40 milyon, Avrupa’da ise 10 milyon kullanıcısı bulunuyor.
W’nin kurucu ortağı Anna Zeiter, Euractiv’e “Sıfırdan başlamıyoruz” dedi.
Bu protokole katılarak hizmetin, Bluesky ve Eurosky dahil olmak üzere mevcut AT kullanıcılarını çekmek için “çok sağlam bir temel” ile başlayabileceğini söyledi.
Zeiter, W’nin kullanıcılara “üçüncü” bir alternatif sunduğunu — yani Bluesky ve Eurosky’ye ek olarak — ve daha fazla işlevselliğin devreye alınmasının platforma katılmayı “daha ilginç” hale getireceğini belirtti.
Bu arada eYou’nun kurucu ortağı Grégoire Vigroux, büyümeyi organik olarak hedefliyor; gelişmekte olan hizmet pazarlama çabalarını Avrupa merkezli bir alternatif sunmaya odaklıyor.
“En büyük 50 sosyal medya uygulamasına baktığınızda, bunların hiçbirinin Avrupalı olmadığını görürsünüz,” dedi Vigroux.
eYou, bir basın açıklamasına göre, “akış içinde gerçek zamanlı doğrulama, şeffaf ve düzenlenebilir algoritmalar” ile piyasaya çıkacağını ve ayrıca “kullanıcıların algoritma üzerinde kontrolü sürdürmek için kendi akış ayarlarını değiştirebileceğini” belirtti.
X-odus (X’ten çıkış)
Geçen hafta, Almanya’daki birçok siyasi parti, dezenformasyon ve platform yönetimi konusundaki endişeler nedeniyle X’ten ayrıldıklarını açıkladı — bu karar, Musk’ın platformunu terk eden resmi kanallar, medya kuruluşları ve uzmanların sayısına katıldı.
Avrupa Komisyonu ise vatandaşlara ulaşmak için bir kanal olarak gerekçe göstererek resmi hesabını silmek konusunda isteksiz davranırken, Ekim 2023’ten bu yana platformdaki tüm reklam ve ücretli hizmet kullanımını askıya aldı.
Ancak hem Zeiter hem de Vigroux, kullanıcıları kendi Avrupa alternatiflerine çekmek için devam eden bir “X-odus”a güveniyor.
Vigroux, kendisi için X’in, takip etmemesine rağmen akışının aniden Musk’ın paylaşımlarıyla dolduğunu gördükten sonra bir sosyal medya platformu olmaktan çıktığını söyledi.
Buna karşılık eYou’nun “her şeyin merkezine kullanıcıyı koymak” istediğini belirten Vigroux, kullanıcıların platform algoritmalarının akışlarına hangi içerikleri taşıdığını ayarlayabilecekleri bir özelliği test ettiklerini ifade etti.
Zeiter, "W ise mevcut AT protokolü kullanıcılarını kazanmanın yanı sıra, “zaten X’ten vazgeçmiş olan veya X’ten ayrılmak isteyen” Avrupalıları hedefliyor", dedi.
Platform, yakın zamanda önde gelen Avrupalı kamu figürlerinin sosyal medya hesaplarının nerede bulunduğunu izleyen bir kamuya açık pano oluşturdu; buna X’te kalmaya devam edenler de dahil ve bu durum, Avrupa sahipli teknolojiyi hızlıca benimsemeyen kamu yetkililerine dikkat çekiyor.
Avrupa tercihi
Sosyal medya pazarlarında Avrupa alternatifleri, giderek daha düşmanca hale gelen Trump yönetimi nedeniyle de ortaya çıkıyor; yönetim, AB’nin teknoloji kurallarını uygulamasına yönelik tehditlerini sürdürerek bloğun ABD şirketlerini haksız yere hedef aldığını iddia ediyor.
Zeiter, “Artık ABD altyapısına güvenemeyiz,” dedi.
Trump yönetiminin, DSA ile bağlantılı rolü nedeniyle eski teknoloji komiseri Thierry Breton’a yaptırım uygulamasına işaret etti.
Bu hafta ayrıca AB Rekabet Komiseri Teresa Ribera, AB yetkililerini hedef alanlar da dahil olmak üzere ABD yaptırım tehditlerinin Avrupa teknoloji egemenliği ihtiyacını güçlendirdiği konusunda uyardı.
Zeiter, W’nin platformuna katılması için Fransız, Alman ve Polonya hükümetleriyle görüşmeler yürüttüğünü belirtti.
Bu arada eYou’nun yöneticisi Vigroux, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve diğer Avrupalı liderlere açık bir mektup yazmayı planlıyor ve kamu iletişiminde yabancı teknoloji devlerine “bağımlı” olmak yerine Avrupa sosyal platformlarının kullanılmasını teşvik etmeyi amaçlıyor.
Euractiv
