Buna karşın kaliteli veri sorunu sürüyor
AB’deki yapay zekâ araçlarının çoğu Avrupa dışı verilerle eğitiliyor.
Brüksel, veri kalitesiyle ilgili uzun süredir devam eden sorunların üstesinden gelmek ve kanseri çok erken aşamalarda tespit etmek amacıyla yapay zekâ destekli tıbbi tarama merkezlerinden oluşan Avrupa ağını genişletmek istiyor.
Avrupa Komisyonu, geçen Ekim ayında sunulan Apply AI Strategy kapsamında, birlik genelindeki hastaneler ve bakım tesislerini kapsayan 270 gelişmiş tarama merkezinden oluşan bir ağ kurmuş durumda.
Bu merkezlerde MRI, CT, X-ray, PET ve ultrason dahil görüntüleme verilerinin analizi yoluyla semptom öncesi anormallikler tespit edilebiliyor.
Bu nedenle kanser ve kardiyovasküler hastalıkların erken teşhisi ve tanısı, hastaların yaşamı açısından belirleyici olabilir.
Sektör oyuncuları da şimdiden bu yönde ilerliyor.
Siemens Healthineers inovasyon direktörü David Labajo, yaptığı açıklamada, “Yapay zekâ taramaları akciğer veya prostat kanserinin erken evrede teşhis edilmesine yardımcı olabilir. Yapay zekâ kullanıldığında kanser tespit oranları yüzde 20–30 artıyor ve bunun çok büyük bir etkisi var” dedi.
Evre-1 akciğer kanserinde hayatta kalma oranı yüzde 85’in üzerindeyken, bu oran evre-4’te yalnızca yüzde 6’ya düşüyor. Labajo, “Erken teşhisi desteklemek için yapay zekâyı kullanmazsak, hastaların bu fırsatını ellerinden almış oluruz” diye ekledi.
Gerçek klinik görüntüleme alanında yapay zekâ kullanımını yaygınlaştıracak büyük ölçekli pilot projeleri finanse etmeye yönelik yeni çağrı, ağa iki yeni hastane daha ekleyecek.
Amaç; kanser ve kardiyovasküler hastalıklar olmak üzere iki öncelikli hastalık alanında yapay zekâ sistemlerini eğitmek ve aynı zamanda yapay zekâ araçlarının performansını ve doğruluğunu geliştirecek yeni Avrupa hasta veri setleri oluşturmak.
Avrupa Komisyonu Dijital Sağlık Teknolojileri Program Yetkilisi Matthieu Ruthven, “Hastalık alanları veya tıbbi kullanım örnekleri açısından odak gerçekten kanser ve kardiyovasküler hastalıklar üzerinde” dedi.
Ruthven, Komisyon’un Avrupa komisyonu bünyesindeki European Beating Cancer Plan ve Safe Hearts girişiminin, iki yeni finansman projesinde bu stratejik odağın arkasındaki nedenlerden biri olduğunu Euractiv’e doğruladı.
Veri tuzağı
Ancak etkili teşhis, bu sistemleri eğitmek için kullanılan verilerin kalitesine bağlı.
Ruthven, “Amaç; Avrupa’da geliştirilmiş, eğitilmiş ve çok büyük hasta veri setleriyle doğrulanmış Avrupa yapay zekâ algoritmalarını çalıştıran bir yapay zekâ sistemi uygulamak” dedi.
Bu durum kritik önem taşıyor çünkü Avrupa hâlâ büyük bir darboğazla karşı karşıya: temsil gücü yüksek veri setlerine sınırlı erişim.
DG SANTE Dijital Sağlık Birimi Başkanı Fulvia Raffaelli, Sağlık Politikası Konferansı’nda yaptığı konuşmada, “Gerçek şu ki bugün AB’de sahip olduğumuz yapay zekâ araçlarının çoğu Avrupa dışı verilerle eğitiliyor” uyarısında bulundu.
Rafaelli, Bunun doğruluk ve güvenilirlik açısından risk oluşturduğunu söyledi.
Raffaelli, Asyalı nüfuslar üzerinde eğitilen yapay zekâ destekli cilt kanseri teşhis araçlarını örnek gösterdi; bu sistemlerin Avrupalı hastalara uygulandığında daha yüksek hata oranları gösterdiğini belirtti.
Kendisi de eğitimli bir doktor olan Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise gelişmiş tarama merkezlerinin “Avrupa’nın her köşesinde dünya standartlarında sağlık hizmeti ve daha kısa bekleme süreleri” sağlayacağını vaat etti.
Euractiv
