İthalat ve ihracat verileri, Avrupa liderlerinin bu hafta büyüyen dengesizliği ele almak üzere bir araya gelmeye hazırlandığı bir dönemde açıklandı.
Resmî ticaret verilerine göre Avrupa Birliği’nin Çin ile olan ticaret açığı günde 1 milyar avroya (0,8 milyar sterlin) ulaşarak rekor seviyeye çıktı.
Bu durum, Avrupa’nın “sanayi omurgasının” geleceğine ilişkin endişeleri artırıyor.
AB’nin Çin’den yaptığı ithalat ile Çin’e gerçekleştirdiği ihracat arasındaki fark, Avrupa Birliği istatistik kurumu Eurostat’ın son ithalat ve ihracat verilerine göre nisan ayında 31,9 milyar avro olarak gerçekleşti.
Veriler, Avrupa liderlerinin perşembe günü büyüyen ticaret dengesizliğini gidermeye yönelik önlemleri görüşmek üzere bir araya gelmeye hazırlandığı bir dönemde geldi.
Bu dengesizlik, yoğun devlet sübvansiyonlarıyla desteklenen Çin elektrikli otomobillerinin Avrupa’daki artan varlığını ve birlik genelindeki fabrikalarda kullanılan günlük sanayi bileşenlerini de kapsıyor.
Mercator Çin Araştırmaları Enstitüsü’nde kıdemli araştırmacı olan ticaret uzmanı Rafael Jimenez Buendía, mayıs ve haziran aylarına ilişkin verilerin ticaret açığının daha da büyüdüğünü göstermesinin muhtemel olduğunu söyledi.
“Çin gümrüklerinde kayda geçmiş ancak hâlen denizde bulunan ve henüz AB gümrük verilerine yansımamış sevkiyatlar, günlük yaklaşık 1 milyar avroluk ticaret açığının temmuz ve ağustos aylarında açıklanacak mayıs ve haziran verilerinde de devam edeceğini gösteriyor” dedi.
Çelik ürünleri alıcılarını temsil eden ticaret kuruluşu Eurometal’in Başkanı Alexander Julius ise AB liderlerini, üyelerinin Çin’in Avrupa’daki fabrikalar için oluşturduğunu düşündüğü tehlikeler konusunda uyanmaya çağırdı.
“Gerçekten çok büyük sıkıntı yaşıyoruz ve siyasetçiler tamamen yanlış yöne gidiyorlar. Çinlilerin Avrupa’nın sanayi omurgasını ne kadar tahrip ettiğinin farkında değiller” dedi.
“Eğer sonunda Çin’e bağımlı hâle gelirseniz, artık üretmediğimiz hangi parçaların bize sunulacağını Çin belirler; miktarı ve fiyatı da onlar belirler” ifadelerini kullanan Julius, bu durumun özellikle savunma sanayileri açısından ciddi sorunlar yaratabileceğini ekledi.
AB ile Çin arasındaki büyüyen ticaret açığı, birliğin “Çin Şoku 2.0” ile karşı karşıya kalabileceği yönündeki uyarıları artırdı. Bu ifade, Çin’in 20 yılı aşkın süre önce Dünya Ticaret Örgütü’ne katılmasının ardından ABD’de bazı sanayilerin kapanmasına ve “pas kuşağı” (rust belt) olarak bilinen bölgelerin ortaya çıkmasına neden olan sürece gönderme yapıyor.
AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič, bu ayın başlarında Brüksel’de düzenlenen bir konferansta açığın ele alınması gerektiğini söyledi.
Avrupa Komisyonu’nun çeşitli seçenekleri değerlendirdiği düşünülüyor. Ancak gerekli siyasi desteğin sağlanmasındaki zorluklar nedeniyle gümrük tarifeleri en az olası seçenek olarak görülüyor.
Analistlerin daha uygulanabilir bulduğu bir diğer seçenek ise Çin’den ithal edilen kimyasallar ve hibrit otomobillere kota uygulanması.
Hibrit araç ithalatı, AB’nin 2024 yılında elektrikli araçlara gümrük vergisi uygulayıp hibrit araçları bu kapsamın dışında bırakmasının ardından hızla arttı.
Pekin yönetimi ise Çinli ihracatçıların devlet sübvansiyonlarından haksız biçimde yararlandığı yönündeki suçlamaları defalarca reddetti ve geçen hafta yaptığı açıklamada “hiçbir zaman bilinçli olarak ticaret fazlası politikası izlemediğini” belirtti.
Çin ayrıca, söz konusu ticaret fazlasının “önemli bir bölümünün”, Çin’de üretim yapan ve ürünlerini yeniden Avrupa Birliği pazarına ihraç eden Avrupalı şirketlerden kaynaklandığını savundu.
Paris’te düzenlenecek G7 toplantısı öncesinde Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, AB’nin Çin’e yönelik ticaret politikasını sertleştirip sertleştirmeme kararından önce iş birliğine dayalı bir yaklaşım için son bir girişimde bulunmaya çalıştı.
Ancak Çin’in masada yer almaması nedeniyle somut bir ilerleme beklenmiyor. Fransa, ortada bir sorun bulunduğunun kabul edilmesini dahi başlı başına bir kazanım olarak değerlendiriyor.
Devlete ait Çin haber ajansı Xinhua Haber Ajansı ise geçen hafta yaptığı açıklamada, Çin’in ihracatının yaklaşık yarısının Avrupa fabrikalarının maliyetlerini “önemli ölçüde düşüren” ara mal ve bileşenlerden oluştuğunu belirtti.
The Guardian
