Güney Amerika ülkeleri, AB’ye yapılacak ihracat kotalarının nasıl paylaşılacağı konusunda uzlaşamıyor.
Mercosur ülkeleri, yeni yürürlüğe giren ticaret anlaşması kapsamında Avrupa Birliği’ne düşük veya sıfır gümrük vergisiyle yapılacak ihracatın nasıl paylaşılacağı konusunda anlaşmazlık yaşamaya devam ediyor.
1 Mayıs’tan bu yana geçici olarak yürürlükte olan AB–Mercosur Ticaret Anlaşması kapsamında Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay, belirli miktarlardaki tarım ve gıda ürünlerini Avrupa Birliği’ne tercihli gümrük vergileriyle ihraç edebiliyor.
Ancak dört ülke, bu ihracat kotalarının nasıl bölüştürüleceği konusunda henüz anlaşmaya varamadı ve şu anda “ilk gelen ilk yararlanır” sistemi uygulanıyor.
Konu, Salı günü Paraguay’ın başkenti Asunción’da sona eren Mercosur liderler zirvesinin ana gündem maddesi oldu.
Paraguay Devlet Başkanı Santiago Peña’nın ev sahipliği yaptığı toplantıya Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ile Uruguay Devlet Başkanı Yamandú Orsi katılırken, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei’nin dikkat çekici şekilde zirvede yer almadığı görüldü.
Peña, mevcut düzenlemeyi son derece adaletsiz olarak değerlendiren en güçlü eleştirmen olarak öne çıkıyor. Temmuz ayına kadar Mercosur’un dönem başkanlığını yürüten Paraguay, kotaların dört üye ülke arasında eşit şekilde paylaşılmasını önermiş ancak bu teklif diğer üyeler tarafından reddedilmişti.
Peña, “Paraguay, bu anlaşmanın uygulanmasının ardından ağzında buruk bir tat kaldı.” dedi.
Paraguay’ın, Brezilya ve Arjantin gibi ekonomik açıdan çok daha güçlü ülkelerle rekabet ederken dezavantajlı durumda olduğunu savunan Peña, daha adil bir çözüm çağrısında bulundu.
Peña, mevkidaşlarına hitaben yaptığı konuşmada, “Adalet olmadan Mercosur olmaz, entegrasyon olmaz, aramızda gerçek bir dostluk da olmaz.” ifadelerini kullandı ve anlaşmanın Paraguay’ın ekonomik kalkınması açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.
Yaşanan tartışma, blok içindeki görüş ayrılıklarını da gün yüzüne çıkardı.
Anlaşmanın yürürlüğe girdiği ilk aylarda Uruguay, kendisine ayrılan pirinç kotasının %60’ından fazlasını bir aydan kısa sürede kullandı. Arjantin ise anlaşmanın ilk üç aylık dönemine ayrılan bal kotasının %80’ini tüketti.
Bölgenin tarım ve gıda alanındaki en büyük üreticisi ve önemli bir sığır eti ihracatçısı olan Brezilya, kotaların her ülkenin küresel ticaretteki payına göre dağıtılmasını istiyor.
Görüşmelere katılan iki kaynağa göre Arjantin ve Uruguay ise dağıtımın, ülkelerin Avrupa Birliği’ne geçmiş yıllardaki ortalama ihracat hacimleri esas alınarak yapılmasını savunuyor.
Salı günü Mercosur’un dönem başkanlığını devralan Uruguay, yıl sonuna kadar sürecek müzakerelere liderlik edecek.
Avrupa Birliği tarafında da kota dağılımı tartışma konusu haline geldi. Tarım ve gıda sektörü temsilcileri, anlaşma metnindeki bir boşluğun Mercosur hükümetlerine, AB’ye hangi şirketlerin ihracat yapacağına tek taraflı olarak karar verme yetkisi verdiği uyarısında bulunuyor.
Euractiv
